حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ. فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى، عَبْدُنَا خَضِرٌ، فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ، وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَوَجَدَا خَضِرًا. فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ فِي كِتَابِهِ ".
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Musoning hamrohi haqida Hur ibn Qays ibn Hisn al-Fazoriy bilan ixtilof qildi. Ibn Abbos: ‹U — Xizr edi›, — dedi. Shu payt Ubay ibn Kaʼb ularning yonidan oʻtdi. Ibn Abbos uni chaqirib: «Men va doʻstim (Hur) Muso yoʻlni soʻrab uchrashgan hamrohi haqida ixtilof qildik. Sen Paygʻambar ﷺ ning u haqda biror narsa aytganlarini eshitganmisan?» — dedi. U: «Ha. Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitganman: ‹Muso baʼzi Bani Isroil (kishilari) ichida oʻtirganida, bir kishi kelib: Sen oʻzingdan koʻra bilimliroq birovni bilasanmi? — deb soʻradi. Muso: Yoʻq, — dedi. Shunda Alloh Musoga: Ha, bandamiz Xizr (sendan bilimliroqdir), — deb vahiy yubordi. Muso (Allohdan) u bilan qanday uchrashishni soʻradi. Alloh baliqni u uchun (belgi) qildi va unga: baliq yoʻqolgan joyga qayt, oʻsha yerda u bilan uchrashasan, deyildi. Shunday qilib, Muso dengizda baliq belgisini izlab ketdi. Musoning xizmatkor yigiti unga: ‹Eslaysizmi, biz qoyaga (suyanib dam olganimizda), men baliqni unutibman — uni eslashni faqat shayton menga unuttirdi›, — dedi. Shunda Muso: ‹Biz izlayotgan narsa shu edi-ku!› (Kahf, 64), — dedi. Soʻng ular izlaridan qaytib, Xizrni topdilar. Ulardan keyin nima boʻlgani esa Qurʼonda Alloh tomonidan hikoya qilingan (Kahf, 60–82)›», — dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Мусонинг ҳамроҳи ҳақида Ҳур ибн Қайс ибн Ҳисн ал-Фазорий билан ихтилоф қилди. Ибн Аббос: ‹У — Хизр эди›, — деди. Шу пайт Убай ибн Каъб уларнинг ёнидан ўтди. Ибн Аббос уни чақириб: «Мен ва дўстим (Ҳур) Мусо йўлни сўраб учрашган ҳамроҳи ҳақида ихтилоф қилдик. Сен Пайғамбар ﷺ нинг у ҳақда бирор нарса айтганларини эшитганмисан?» — деди. У: «Ҳа. Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитганман: ‹Мусо баъзи Бани Исроил (кишилари) ичида ўтирганида, бир киши келиб: Сен ўзингдан кўра билимлироқ бировни биласанми? — деб сўради. Мусо: Йўқ, — деди. Шунда Аллоҳ Мусога: Ҳа, бандамиз Хизр (сендан билимлироқдир), — деб ваҳий юборди. Мусо (Аллоҳдан) у билан қандай учрашишни сўради. Аллоҳ балиқни у учун (белги) қилди ва унга: балиқ йўқолган жойга қайт, ўша ерда у билан учрашасан, дейилди. Шундай қилиб, Мусо денгизда балиқ белгисини излаб кетди. Мусонинг хизматкор йигити унга: ‹Эслайсизми, биз қояга (суяниб дам олганимизда), мен балиқни унутибман — уни эслашни фақат шайтон менга унуттирди›, — деди. Шунда Мусо: ‹Биз излаётган нарса шу эди-ку!› (Каҳф, 64), — деди. Сўнг улар изларидан қайтиб, Хизрни топдилар. Улардан кейин нима бўлгани эса Қуръонда Аллоҳ томонидан ҳикоя қилинган (Каҳф, 60–82)›», — деди.