وَحَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، - يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ أَبِي أَيُّوبَ - قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ الْفَقِيرُ، قَالَ كُنْتُ قَدْ شَغَفَنِي رَأْىٌ مِنْ رَأْىِ الْخَوَارِجِ فَخَرَجْنَا فِي عِصَابَةٍ ذَوِي عَدَدٍ نُرِيدُ أَنْ نَحُجَّ ثُمَّ نَخْرُجَ عَلَى النَّاسِ - قَالَ - فَمَرَرْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَإِذَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ الْقَوْمَ - جَالِسٌ إِلَى سَارِيَةٍ - عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَإِذَا هُوَ قَدْ ذَكَرَ الْجَهَنَّمِيِّينَ - قَالَ - فَقُلْتُ لَهُ يَا صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ مَا هَذَا الَّذِي تُحَدِّثُونَ وَاللَّهُ يَقُولُ { إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ} وَ { كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا} فَمَا هَذَا الَّذِي تَقُولُونَ قَالَ فَقَالَ أَتَقْرَأُ الْقُرْآنَ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَهَلْ سَمِعْتَ بِمَقَامِ مُحَمَّدٍ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - يَعْنِي الَّذِي يَبْعَثُهُ اللَّهُ فِيهِ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَ فَإِنَّهُ مَقَامُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم الْمَحْمُودُ الَّذِي يُخْرِجُ اللَّهُ بِهِ مَنْ يُخْرِجُ . - قَالَ - ثُمَّ نَعَتَ وَضْعَ الصِّرَاطِ وَمَرَّ النَّاسِ عَلَيْهِ - قَالَ - وَأَخَافُ أَنْ لاَ أَكُونَ أَحْفَظُ ذَاكَ - قَالَ - غَيْرَ أَنَّهُ قَدْ زَعَمَ أَنَّ قَوْمًا يَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ بَعْدَ أَنْ يَكُونُوا فِيهَا - قَالَ - يَعْنِي فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ عِيدَانُ السَّمَاسِمِ . قَالَ فَيَدْخُلُونَ نَهْرًا مِنْ أَنْهَارِ الْجَنَّةِ فَيَغْتَسِلُونَ فِيهِ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمُ الْقَرَاطِيسُ . فَرَجَعْنَا قُلْنَا وَيْحَكُمْ أَتُرَوْنَ الشَّيْخَ يَكْذِبُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعْنَا فَلاَ وَاللَّهِ مَا خَرَجَ مِنَّا غَيْرُ رَجُلٍ وَاحِدٍ أَوْ كَمَا قَالَ أَبُو نُعَيْمٍ .
Yazid al-Faqir dedi: Meni xavorijlarning raʼylaridan bir raʼy (fikr) qamrab olgan edi. Bas, biz koʻp sonli bir jamoa (boʻlib), haj qilmoqchi, soʻng odamlar ustiga (qarshi) chiqmoqchi boʻlib yoʻlga chiqdik — (roviy) dedi —. Biz Madinadan oʻtdik; shunda Jobir ibn Abdulloh — bir ustunga suyanib oʻtirgan holda — qavmga Rasululloh ﷺ dan hadis aytayotgan ekan. (Roviy) dedi: Shunda u jahannamiylarni (doʻzaxdan chiqariladiganlarni) zikr qilgan ekan — (roviy) dedi —. Men unga: ‹Ey Allohning Rasulining sahobasi, bu sizlar aytayotgan narsa nima — holbuki Alloh: «Albatta Sen kimni doʻzaxga kiritsang, batahqiq uni xor qilding» va «Har qachon ular undan chiqmoqchi boʻlsalar, unga qaytariladilar» deydi-ku? Bas, bu sizlar aytayotgan narsa nima?› dedim. (Roviy) dedi: Shunda u: ‹Sen Qurʼon oʻqiysanmi?› dedi. Men: ‹Ha› dedim. U: ‹Sen Muhammad — alayhissalom — ning maqomi (Maqomi Mahmud) haqida eshitganmisan — yaʼni Alloh uni oʻshanda (qiyomatda) tiriltirib (joylashtirib) yuboradigan (maqom)?› dedi. Men: ‹Ha› dedim. U: ‹Bas, u — Muhammad ﷺ ning Maqomi Mahmudidir — Alloh u (maqom) bilan (doʻzaxdan) chiqariladiganlarni chiqaradi›, dedi. (Roviy) dedi: Soʻng u Sirot(ning) qoʻyilishini va odamlarning undan oʻtishini vasf qildi — (roviy) dedi —. Men buni (toʻla) yodlay olmasligimdan qoʻrqaman — (roviy) dedi —. Faqat u: baʼzi qavm doʻzaxda boʻlganlaridan keyin undan chiqariladilar, deb daʼvo qildi — (roviy) dedi — yaʼni ular goʻyo kunjut (somoni) choʻplari kabi (qoraygan holda) chiqadilar. (Roviy) dedi: Soʻng ular jannat daryolaridan bir daryoga kiradilar va unda gʻusl qiladi (yuvinadi); bas, ular goʻyo qogʻozlar kabi (oppoq boʻlib) chiqadilar. Bas, biz qaytdik va: ‹Holingizga voy! Bu cholni Rasululloh ﷺ ustidan yolgʻon (gapiryapti) deb oʻylaysizlarmi?› dedik. Bas, biz qaytdik (xavorijlik fikrdan voz kechdik). Allohga qasamki, bizdan faqat bir kishidan boshqa hech kim (oʻsha fikrda) qolmadi» — yoki Abu Nuʼaym aytganidek.Язид ал-Фақир деди: Мени хаворижларнинг раъйларидан бир раъй (фикр) қамраб олган эди. Бас, биз кўп сонли бир жамоа (бўлиб), ҳаж қилмоқчи, сўнг одамлар устига (қарши) чиқмоқчи бўлиб йўлга чиқдик — (ровий) деди —. Биз Мадинадан ўтдик; шунда Жобир ибн Абдуллоҳ — бир устунга суяниб ўтирган ҳолда — қавмга Расулуллоҳ ﷺ дан ҳадис айтаётган экан. (Ровий) деди: Шунда у жаҳаннамийларни (дўзахдан чиқариладиганларни) зикр қилган экан — (ровий) деди —. Мен унга: ‹Эй Аллоҳнинг Расулининг саҳобаси, бу сизлар айтаётган нарса нима — ҳолбуки Аллоҳ: «Албатта Сен кимни дўзахга киритсанг, батаҳқиқ уни хор қилдинг» ва «Ҳар қачон улар ундан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар» дейди-ку? Бас, бу сизлар айтаётган нарса нима?› дедим. (Ровий) деди: Шунда у: ‹Сен Қуръон ўқийсанми?› деди. Мен: ‹Ҳа› дедим. У: ‹Сен Муҳаммад — алайҳиссалом — нинг мақоми (Мақоми Маҳмуд) ҳақида эшитганмисан — яъни Аллоҳ уни ўшанда (қиёматда) тирилтириб (жойлаштириб) юборадиган (мақом)?› деди. Мен: ‹Ҳа› дедим. У: ‹Бас, у — Муҳаммад ﷺ нинг Мақоми Маҳмудидир — Аллоҳ у (мақом) билан (дўзахдан) чиқариладиганларни чиқаради›, деди. (Ровий) деди: Сўнг у Сирот(нинг) қўйилишини ва одамларнинг ундан ўтишини васф қилди — (ровий) деди —. Мен буни (тўла) ёдлай олмаслигимдан қўрқаман — (ровий) деди —. Фақат у: баъзи қавм дўзахда бўлганларидан кейин ундан чиқариладилар, деб даъво қилди — (ровий) деди — яъни улар гўё кунжут (сомони) чўплари каби (қорайган ҳолда) чиқадилар. (Ровий) деди: Сўнг улар жаннат дарёларидан бир дарёга кирадилар ва унда ғусл қилади (ювинади); бас, улар гўё қоғозлар каби (оппоқ бўлиб) чиқадилар. Бас, биз қайтдик ва: ‹Ҳолингизга вой! Бу чолни Расулуллоҳ ﷺ устидан ёлғон (гапиряпти) деб ўйлайсизларми?› дедик. Бас, биз қайтдик (хаворижлик фикрдан воз кечдик). Аллоҳга қасамки, биздан фақат бир кишидан бошқа ҳеч ким (ўша фикрда) қолмади» — ёки Абу Нуъайм айтганидек.