حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَاهُ قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، السَّاعِدِيِّ قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ أَهَبُ لَكَ نَفْسِي . فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَعَّدَ النَّظَرَ فِيهَا وَصَوَّبَهُ ثُمَّ طَأْطَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأْسَهُ فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا . فَقَالَ " فَهَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَىْءٍ " . فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " اذْهَبْ إِلَى أَهْلِكَ فَانْظُرْ هَلْ تَجِدُ شَيْئًا " . فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ مَا وَجَدْتُ شَيْئًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " انْظُرْ وَلَوْ خَاتِمًا مِنْ حَدِيدٍ " . فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ . فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ خَاتِمًا مِنْ حَدِيدٍ . وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي - قَالَ سَهْلٌ مَا لَهُ رِدَاءٌ - فَلَهَا نِصْفُهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا مِنْهُ شَىْءٌ وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ مِنْهُ شَىْءٌ " . فَجَلَسَ الرَّجُلُ حَتَّى إِذَا طَالَ مَجْلِسُهُ قَامَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا فَأَمَرَ بِهِ فَدُعِيَ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ " مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ " . قَالَ مَعِي سُورَةُ كَذَا وَسُورَةُ كَذَا - عَدَّدَهَا . فَقَالَ " تَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِكَ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ " اذْهَبْ فَقَدْ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ " . هَذَا حَدِيثُ ابْنِ أَبِي حَازِمٍ وَحَدِيثُ يَعْقُوبَ يُقَارِبُهُ فِي اللَّفْظِ .
Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning huzurlariga bir ayol kelib: «Yo Rasululloh! Men oʻzimni sizga hadya qilgani (taqdim etgani) keldim», dedi. Rasululloh ﷺ unga qaradilar, koʻzlarini unga tikib, yuqoridan pastga nazar soldilar, soʻng Rasululloh ﷺ boshlarini quyi soldilar. Ayol u zotning oʻzi haqida hech qaror chiqarmaganliklarini koʻrgach, oʻtirdi. Shunda sahobalaridan bir kishi turib: «Yo Rasululloh! Agar sizga uning ehtiyoji boʻlmasa, uni menga nikohlab bering», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Yoningda biron narsa (mahr berishga) bormi?» dedilar. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, yo Rasululloh», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Oilangning oldiga bor, biron narsa topa olasanmi, qarab koʻr», dedilar. U bordi, soʻng qaytib kelib: «Yoʻq, Allohga qasamki, hech narsa topmadim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Qarab koʻr, garchi temirdan boʻlgan bir uzuk boʻlsa ham», dedilar. U bordi, soʻng qaytib kelib: «Yoʻq, Allohga qasamki, yo Rasululloh, temirdan boʻlgan uzuk ham (yoʻq), lekin mana shu izorim (belboshim) bor — Sahl: ‹Uning ridosi (ustki kiyimi) yoʻq edi›, dedi — uning yarmi unga boʻlsin», dedi. Rasululloh ﷺ: «Izoring bilan u nima qiladi? Agar sen uni kiysang, unga undan hech narsa boʻlmaydi, agar u kiysa, senga undan hech narsa boʻlmaydi», dedilar. Shunda u kishi oʻtirdi, oʻtirishi uzayganidan keyin turib (ketmoqchi boʻldi). Rasululloh ﷺ uni orqasiga oʻgirilib ketayotganini koʻrib, uni (chaqirishga) buyurdilar, shunda u chaqirildi. U kelgach, (Rasululloh ﷺ): «Yodingda Qurʼondan nima bor?» dedilar. U: «Yodimda falon sura va falon sura bor», deb ularni sanab berdi. (Rasululloh ﷺ): «Ularni yod (hofizang)dan oʻqiy olasanmi?» dedilar. U: «Ha», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Bor, men uni senga yodingdagi Qurʼon (oyatlari) evaziga (nikohlab) egalik qildirdim», dedilar.Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурларига бир аёл келиб: «Ё Расулуллоҳ! Мен ўзимни сизга ҳадя қилгани (тақдим этгани) келдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга қарадилар, кўзларини унга тикиб, юқоридан пастга назар солдилар, сўнг Расулуллоҳ ﷺ бошларини қуйи солдилар. Аёл у зотнинг ўзи ҳақида ҳеч қарор чиқармаганликларини кўргач, ўтирди. Шунда саҳобаларидан бир киши туриб: «Ё Расулуллоҳ! Агар сизга унинг эҳтиёжи бўлмаса, уни менга никоҳлаб беринг», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ёнингда бирон нарса (маҳр беришга) борми?» дедилар. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ё Расулуллоҳ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Оилангнинг олдига бор, бирон нарса топа оласанми, қараб кўр», дедилар. У борди, сўнг қайтиб келиб: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ҳеч нарса топмадим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Қараб кўр, гарчи темирдан бўлган бир узук бўлса ҳам», дедилар. У борди, сўнг қайтиб келиб: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, ё Расулуллоҳ, темирдан бўлган узук ҳам (йўқ), лекин мана шу изорим (белбошим) бор — Саҳл: ‹Унинг ридоси (устки кийими) йўқ эди›, деди — унинг ярми унга бўлсин», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Изоринг билан у нима қилади? Агар сен уни кийсанг, унга ундан ҳеч нарса бўлмайди, агар у кийса, сенга ундан ҳеч нарса бўлмайди», дедилар. Шунда у киши ўтирди, ўтириши узайганидан кейин туриб (кетмоқчи бўлди). Расулуллоҳ ﷺ уни орқасига ўгирилиб кетаётганини кўриб, уни (чақиришга) буюрдилар, шунда у чақирилди. У келгач, (Расулуллоҳ ﷺ): «Ёдингда Қуръондан нима бор?» дедилар. У: «Ёдимда фалон сура ва фалон сура бор», деб уларни санаб берди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Уларни ёд (ҳофизанг)дан ўқий оласанми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Бор, мен уни сенга ёдингдаги Қуръон (оятлари) эвазига (никоҳлаб) эгалик қилдирдим», дедилар.