وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ، بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَىَّ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنَّ أَهْلِي كَاتَبُونِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي تِسْعِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ أُوقِيَّةٌ . فَأَعِينِينِي . فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ الْوَلاَءُ لِي فَعَلْتُ . فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ فَأَتَتْنِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَهَرْتُهَا فَقَالَتْ لاَهَا اللَّهِ إِذَا قَالَتْ . فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ " اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ " . فَفَعَلْتُ - قَالَتْ - ثُمَّ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ فُلاَنًا وَالْوَلاَءُ لِي إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ " .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Barira mening oldimga kirib: «Egalarim men bilan toʻqqiz yilda toʻqqiz uqiyaga, har yili bir uqiyadan (toʻlashim uchun) mukotaba tuzdilar, menga yordam bergin», dedi. Men unga: «Agar egalaring (pulni) bir yoʻla sanab berishimni va seni ozod qilishimni, valong meniki boʻlishini xohlasalar, men shunday qilaman», dedim. (Barira) buni egalariga aytdi, (lekin) ular valoning oʻzlariga boʻlishidan boshqa narsaga koʻnmadilar. U yana mening oldimga kelib, buni aytdi. (Oisha) aytdi: Men uni koydim. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, (ular koʻnmaydilar)», dedi. Buni Rasululloh ﷺ eshitdi va mendan soʻradilar, men u zotga xabar berdim. Shunda (u zot): «Uni sotib ol, ozod qil va valoni ularga shart qilib ber, chunki valo faqat ozod qilgan kishiga tegishli», dedilar. Men shunday qildim. (Oisha) aytdi: Soʻng Rasululloh ﷺ kechqurun xutba qilib, Allohga hamd aytdilar va Unga loyiq sano oʻqidilar, soʻng: «Amma baʼd, baʼzi qavmlarga nima boʻldiki, ular Allohning Kitobida boʻlmagan shartlarni shart qiladilar? Aziz va jalil Allohning Kitobida boʻlmagan har qanday shart botildir, garchi yuz shart boʻlsa ham. Allohning Kitobi haqliroq va Allohning sharti mustahkamroqdir. Sizlardan baʼzi erkaklarga nima boʻldiki, ulardan biri: ‹Falonchini ozod qil, valo meniki boʻlsin›, deydi? Holbuki valo faqat ozod qilgan kishiga tegishli», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Барира менинг олдимга кириб: «Эгаларим мен билан тўққиз йилда тўққиз уқияга, ҳар йили бир уқиядан (тўлашим учун) мукотаба туздилар, менга ёрдам бергин», деди. Мен унга: «Агар эгаларинг (пулни) бир йўла санаб беришимни ва сени озод қилишимни, валонг меники бўлишини хоҳласалар, мен шундай қиламан», дедим. (Барира) буни эгаларига айтди, (лекин) улар валонинг ўзларига бўлишидан бошқа нарсага кўнмадилар. У яна менинг олдимга келиб, буни айтди. (Оиша) айтди: Мен уни койдим. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, (улар кўнмайдилар)», деди. Буни Расулуллоҳ ﷺ эшитди ва мендан сўрадилар, мен у зотга хабар бердим. Шунда (у зот): «Уни сотиб ол, озод қил ва валони уларга шарт қилиб бер, чунки вало фақат озод қилган кишига тегишли», дедилар. Мен шундай қилдим. (Оиша) айтди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ кечқурун хутба қилиб, Аллоҳга ҳамд айтдилар ва Унга лойиқ сано ўқидилар, сўнг: «Амма баъд, баъзи қавмларга нима бўлдики, улар Аллоҳнинг Китобида бўлмаган шартларни шарт қиладилар? Азиз ва жалил Аллоҳнинг Китобида бўлмаган ҳар қандай шарт ботилдир, гарчи юз шарт бўлса ҳам. Аллоҳнинг Китоби ҳақлироқ ва Аллоҳнинг шарти мустаҳкамроқдир. Сизлардан баъзи эркакларга нима бўлдики, улардан бири: ‹Фалончини озод қил, вало меники бўлсин›, дейди? Ҳолбуки вало фақат озод қилган кишига тегишли», дедилар.