حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو، بْنِ سَعِيدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ، عَنْ ثَلاَثَةٍ، مِنْ وَلَدِ سَعْدٍ كُلُّهُمْ يُحَدِّثُهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَى سَعْدٍ يَعُودُهُ بِمَكَّةَ فَبَكَى قَالَ " مَا يُبْكِيكَ " . فَقَالَ قَدْ خَشِيتُ أَنْ أَمُوتَ بِالأَرْضِ الَّتِي هَاجَرْتُ مِنْهَا كَمَا مَاتَ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا اللَّهُمَّ اشْفِ سَعْدًا " . ثَلاَثَ مِرَارٍ . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا وَإِنَّمَا يَرِثُنِي ابْنَتِي أَفَأُوصِي بِمَالِي كُلِّهِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَبِالثُّلُثَيْنِ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَالنِّصْفُ قَالَ " لاَ " . قَالَ فَالثُّلُثُ قَالَ " الثُّلُثُ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ إِنَّ صَدَقَتَكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ نَفَقَتَكَ عَلَى عِيَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّ مَا تَأْكُلُ امْرَأَتُكَ مِنْ مَالِكَ صَدَقَةٌ وَإِنَّكَ أَنْ تَدَعَ أَهْلَكَ بِخَيْرٍ - أَوْ قَالَ بِعَيْشٍ - خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَدَعَهُمْ يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ " . وَقَالَ بِيَدِهِ .
Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Makkada Saʼdni yoʻqlab oldiga kirdilar. (Saʼd) yigʻladi. U zot: «Seni nima yigʻlatyapti?» — dedilar. (Saʼd:) «Saʼd ibn Xavla oʻlganidek, men ham oʻzim hijrat qilib chiqqan yerda oʻlib qolishimdan qoʻrqdim», — dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Allohim, Saʼdga shifo bergil! Allohim, Saʼdga shifo bergil!» — deb uch marta (takror) aytdilar. (Saʼd:) «Yo Rasululloh! Mening koʻp molim bor, menga faqat bir qizim meros boʻladi. Molimning hammasini vasiyat qilaymi?» — dedi. U zot: «Yoʻq», — dedilar. (Saʼd:) «Uchdan ikkisini (vasiyat qilaymi)?» — dedi. U zot: «Yoʻq», — dedilar. (Saʼd:) «Yarmini (vasiyat qilaymi)?» — dedi. U zot: «Yoʻq», — dedilar. (Saʼd:) «Uchdan birini (vasiyat qilaymi)?» — dedi. U zot: «Uchdan biri (boʻlsin), uchdan biri ham koʻpdir. Molingdan qilgan sadaqang sadaqadir, ahli-oilangga qilgan xarajating sadaqadir, xotining molingdan yeydigan narsasi ham sadaqadir. Sen oʻz ahlingni odamlardan tilanib yuradigan holatda qoldirgandan koʻra, ularni yaxshilik bilan — yoki: tirikchilik bilan — qoldirsang yaxshiroqdir», — dedilar. Va qoʻllari bilan (ishora qilib) shuni aytdilar.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Маккада Саъдни йўқлаб олдига кирдилар. (Саъд) йиғлади. У зот: «Сени нима йиғлатяпти?» — дедилар. (Саъд:) «Саъд ибн Хавла ўлганидек, мен ҳам ўзим ҳижрат қилиб чиққан ерда ўлиб қолишимдан қўрқдим», — деди. Шунда Набий ﷺ: «Аллоҳим, Саъдга шифо бергил! Аллоҳим, Саъдга шифо бергил!» — деб уч марта (такрор) айтдилар. (Саъд:) «Ё Расулуллоҳ! Менинг кўп молим бор, менга фақат бир қизим мерос бўлади. Молимнинг ҳаммасини васият қилайми?» — деди. У зот: «Йўқ», — дедилар. (Саъд:) «Учдан иккисини (васият қилайми)?» — деди. У зот: «Йўқ», — дедилар. (Саъд:) «Ярмини (васият қилайми)?» — деди. У зот: «Йўқ», — дедилар. (Саъд:) «Учдан бирини (васият қилайми)?» — деди. У зот: «Учдан бири (бўлсин), учдан бири ҳам кўпдир. Молингдан қилган садақанг садақадир, аҳли-оилангга қилган харажатинг садақадир, хотининг молингдан ейдиган нарсаси ҳам садақадир. Сен ўз аҳлингни одамлардан тиланиб юрадиган ҳолатда қолдиргандан кўра, уларни яхшилик билан — ёки: тирикчилик билан — қолдирсанг яхшироқдир», — дедилар. Ва қўллари билан (ишора қилиб) шуни айтдилар.