حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ لَهَا أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بَلَى ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ " . قُلْنَا لاَ وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ " . فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ " . قُلْنَا لاَ وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ " . فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ " . قُلْنَا لاَ وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ " ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ " . فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ " أَصَلَّى النَّاسُ " . فَقُلْنَا لاَ وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ - قَالَتْ - فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ رَجُلاً رَقِيقًا يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ . قَالَ فَقَالَ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ . قَالَتْ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ وَقَالَ لَهُمَا " أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ " . فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهُوَ قَائِمٌ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ . قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ هَاتِ . فَعَرَضْتُ حَدِيثَهَا عَلَيْهِ فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شِيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ . قَالَ هُوَ عَلِيٌّ .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning (kasalliklari) ogʻirlashdi va: «Odamlar namoz oʻqidimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular Sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar, soʻng (oʻrinlaridan) turmoqchi boʻldilar, ammo hushlaridan ketdilar. Soʻng oʻzlariga kelib: «Odamlar namoz oʻqidimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular Sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar, soʻng turmoqchi boʻldilar, ammo hushlaridan ketdilar. Soʻng oʻzlariga kelib: «Odamlar namoz oʻqidimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular Sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. U zot: «Menga togʻorada suv qoʻyinglar», dedilar. Biz shunday qildik, u zot gʻusl qildilar, soʻng turmoqchi boʻldilar, ammo hushlaridan ketdilar. Soʻng oʻzlariga kelib: «Odamlar namoz oʻqidimi?» dedilar. Biz: «Yoʻq, ular Sizni kutmoqdalar, yo Rasululloh», dedik. Odamlar masjidda toʻplanib, oxirgi xufton namozi uchun Rasululloh ﷺ ni kutib oʻtirishardi. Shunda Rasululloh ﷺ Abu Bakrga odamlarga (imom boʻlib) namoz oʻqishi haqida (xabar) yubordilar. Elchi unga kelib: «Rasululloh ﷺ sizga odamlarga namoz oʻqishingizni buyurmoqdalar», dedi. Abu Bakr — u koʻngli yumshoq kishi edi — «Ey Umar, odamlarga namoz oʻqib ber», dedi. Shunda Umar: «Sen bunga haqliroqsan», dedi. Shu kunlari odamlarga Abu Bakr namoz oʻqib berdi. Soʻng Rasululloh ﷺ oʻzlarida yengillik sezdilar va peshin namozi uchun ikki kishining oʻrtasida — biri Abbos edi — (suyanib) chiqdilar, Abu Bakr esa odamlarga namoz oʻqib turardi. Abu Bakr u zotni koʻrgach, orqaga chekinmoqchi boʻldi, ammo Nabiy ﷺ unga chekinmaslik haqida ishora qildilar va u ikkoviga: «Meni uning yoniga oʻtkazib qoʻyinglar», dedilar. Ular u zotni Abu Bakrning yoniga oʻtkazib qoʻyishdi. Abu Bakr tik turib Nabiy ﷺ ning namoziga (ergashib) namoz oʻqir, odamlar esa Abu Bakrning namoziga (ergashib) namoz oʻqishardi, Nabiy ﷺ esa oʻtirgan edilar. Ubaydulloh dedi: Soʻng men Abdulloh ibn Abbosning oldiga kirib unga: «Oisha menga Rasululloh ﷺ ning kasalliklari haqida aytib bergan (hadis)ni sizga keltirsam (boʻladimi)?» dedim. U: «Keltir», dedi. Men uning hadisini unga keltirdim, u undan hech narsani inkor qilmadi, faqat: «(Oisha) senga Abbos bilan birga boʻlgan kishining (ismini) aytib berdimi?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U: «U Ali edi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг (касалликлари) оғирлашди ва: «Одамлар намоз ўқидими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар Сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар, сўнг (ўринларидан) турмоқчи бўлдилар, аммо ҳушларидан кетдилар. Сўнг ўзларига келиб: «Одамлар намоз ўқидими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар Сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар, сўнг турмоқчи бўлдилар, аммо ҳушларидан кетдилар. Сўнг ўзларига келиб: «Одамлар намоз ўқидими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар Сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. У зот: «Менга тоғорада сув қўйинглар», дедилар. Биз шундай қилдик, у зот ғусл қилдилар, сўнг турмоқчи бўлдилар, аммо ҳушларидан кетдилар. Сўнг ўзларига келиб: «Одамлар намоз ўқидими?» дедилар. Биз: «Йўқ, улар Сизни кутмоқдалар, ё Расулуллоҳ», дедик. Одамлар масжидда тўпланиб, охирги хуфтон намози учун Расулуллоҳ ﷺ ни кутиб ўтиришарди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ Абу Бакрга одамларга (имом бўлиб) намоз ўқиши ҳақида (хабар) юбордилар. Элчи унга келиб: «Расулуллоҳ ﷺ сизга одамларга намоз ўқишингизни буюрмоқдалар», деди. Абу Бакр — у кўнгли юмшоқ киши эди — «Эй Умар, одамларга намоз ўқиб бер», деди. Шунда Умар: «Сен бунга ҳақлироқсан», деди. Шу кунлари одамларга Абу Бакр намоз ўқиб берди. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ ўзларида енгиллик сездилар ва пешин намози учун икки кишининг ўртасида — бири Аббос эди — (суяниб) чиқдилар, Абу Бакр эса одамларга намоз ўқиб турарди. Абу Бакр у зотни кўргач, орқага чекинмоқчи бўлди, аммо Набий ﷺ унга чекинмаслик ҳақида ишора қилдилар ва у икковига: «Мени унинг ёнига ўтказиб қўйинглар», дедилар. Улар у зотни Абу Бакрнинг ёнига ўтказиб қўйишди. Абу Бакр тик туриб Набий ﷺ нинг намозига (эргашиб) намоз ўқир, одамлар эса Абу Бакрнинг намозига (эргашиб) намоз ўқишарди, Набий ﷺ эса ўтирган эдилар. Убайдуллоҳ деди: Сўнг мен Абдуллоҳ ибн Аббоснинг олдига кириб унга: «Оиша менга Расулуллоҳ ﷺ нинг касалликлари ҳақида айтиб берган (ҳадис)ни сизга келтирсам (бўладими)?» дедим. У: «Келтир», деди. Мен унинг ҳадисини унга келтирдим, у ундан ҳеч нарсани инкор қилмади, фақат: «(Оиша) сенга Аббос билан бирга бўлган кишининг (исмини) айтиб бердими?» деди. Мен: «Йўқ», дедим. У: «У Али эди», деди.