حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَاللَّفْظُ، لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِذَا أَتَى عَلَيْهِ أَمْدَادُ أَهْلِ الْيَمَنِ سَأَلَهُمْ أَفِيكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ حَتَّى أَتَى عَلَى أُوَيْسٍ فَقَالَ أَنْتَ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ فَكَانَ بِكَ بَرَصٌ فَبَرَأْتَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ لَكَ وَالِدَةٌ قَالَ نَعَمْ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ " . فَاسْتَغْفِرْ لِي . فَاسْتَغْفَرَ لَهُ . فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ الْكُوفَةَ . قَالَ أَلاَ أَكْتُبُ لَكَ إِلَى عَامِلِهَا قَالَ أَكُونُ فِي غَبْرَاءِ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَىَّ . قَالَ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ حَجَّ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِهِمْ فَوَافَقَ عُمَرَ فَسَأَلَهُ عَنْ أُوَيْسٍ قَالَ تَرَكْتُهُ رَثَّ الْبَيْتِ قَلِيلَ الْمَتَاعِ . قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " يَأْتِي عَلَيْكُمْ أُوَيْسُ بْنُ عَامِرٍ مَعَ أَمْدَادِ أَهْلِ الْيَمَنِ مِنْ مُرَادٍ ثُمَّ مِنْ قَرَنٍ كَانَ بِهِ بَرَصٌ فَبَرَأَ مِنْهُ إِلاَّ مَوْضِعَ دِرْهَمٍ لَهُ وَالِدَةٌ هُوَ بِهَا بَرٌّ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَكَ فَافْعَلْ " . فَأَتَى أُوَيْسًا فَقَالَ اسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ اسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ أَنْتَ أَحْدَثُ عَهْدًا بِسَفَرٍ صَالِحٍ فَاسْتَغْفِرْ لِي . قَالَ لَقِيتَ عُمَرَ قَالَ نَعَمْ . فَاسْتَغْفَرَ لَهُ . فَفَطِنَ لَهُ النَّاسُ فَانْطَلَقَ عَلَى وَجْهِهِ . قَالَ أُسَيْرٌ وَكَسَوْتُهُ بُرْدَةً فَكَانَ كُلَّمَا رَآهُ إِنْسَانٌ قَالَ مِنْ أَيْنَ لأُوَيْسٍ هَذِهِ الْبُرْدَةُ
Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Umar ibn Xattobning oldiga Yaman ahlining madadkor qoʻshinlari kelganida, ulardan: «Sizlar orasida Uvays ibn Omir bormi?» — deb soʻrar edi, toki Uvaysning oldiga yetib keldi. U: «Sen Uvays ibn Omirmisan?» — dedi. U: «Ha», — dedi. U (Umar): «Murod (qabilasidan), soʻngra Qaran (urugʻidan)misan?» — dedi. U: «Ha», — dedi. U: «Senda pes boʻlib, soʻng undan bir dirham oʻrnichalik joydan boshqasi tuzalganmidi?» — dedi. U: «Ha», — dedi. U: «Sening onang bormi?» — dedi. U: «Ha», — dedi. U (Umar) dedi: «Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: ‹Sizlarning oldingizga Yaman ahlining madadkor qoʻshinlari bilan birga Uvays ibn Omir keladi, u Murod (qabilasidan), soʻngra Qaran (urugʻidan)dir; unda pes boʻlgan, soʻng undan bir dirham oʻrnichalik joydan boshqasi tuzalgan; uning onasi bor, u onasiga juda yaxshilik qiluvchidir. Agar u Allohga (biror narsani) qasam qilib soʻrasa, Alloh uni albatta rost chiqaradi. Bas, agar uning sen uchun magʻfirat soʻrashiga qodir boʻlsang, shunday qil›», — dedilar. (Shu sababdan Umar): «Men uchun magʻfirat soʻra», — dedi. U (Uvays) ham uning uchun magʻfirat soʻradi. Soʻng Umar unga: «Qayoqqa bormoqchisan?» — dedi. U: «Kufaga», — dedi. U: «Senga uning amali (hokimi) uchun (tavsiya) xat yozib beraymi?» — dedi. U: «Men oddiy xalq orasida boʻlishimni koʻproq xush koʻraman», — dedi. (Usayr) dedi: Keyingi yil boʻlganida, ularning ashroflaridan (zodagonlaridan) bir kishi haj qilib, Umarga duch keldi. (Umar) undan Uvays haqida soʻradi. U: «Men uni eski-tuski uy, oz roʻzgʻorli holda qoldirib keldim», — dedi. (Umar): «Men Rasululloh ﷺ ni shunday deganlarini eshitdim: ‹Sizlarning oldingizga Yaman ahlining madadkor qoʻshinlari bilan birga Uvays ibn Omir keladi, u Murod (qabilasidan), soʻngra Qaran (urugʻidan)dir; unda pes boʻlgan, soʻng undan bir dirham oʻrnichalik joydan boshqasi tuzalgan; uning onasi bor, u onasiga juda yaxshilik qiluvchidir. Agar u Allohga qasam qilib soʻrasa, Alloh uni albatta rost chiqaradi. Bas, agar uning sen uchun magʻfirat soʻrashiga qodir boʻlsang, shunday qil›», — dedilar. Shunda (oʻsha kishi) Uvaysning oldiga kelib: «Men uchun magʻfirat soʻra», — dedi. U (Uvays): «Sen solih safardan (hajdan) yangigina qaytding, sen men uchun magʻfirat soʻra», — dedi. (U yana): «Men uchun magʻfirat soʻra», — dedi. U: «Sen solih safardan yangigina qaytding, sen men uchun magʻfirat soʻra», — dedi. (Soʻng Uvays): «Sen Umarga uchrashdingmi?» — dedi. U: «Ha», — dedi. Shunda u (Uvays) uning uchun magʻfirat soʻradi. Bas, odamlar uni tanib qoldilar, u esa oʻz yoʻliga ketdi. Usayr dedi: Men unga bir burda (toʻn) kiydirgan edim, kimki uni koʻrsa: «Uvaysda bu burda qayoqdan?» — der edi.Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умар ибн Хаттобнинг олдига Яман аҳлининг мададкор қўшинлари келганида, улардан: «Сизлар орасида Увайс ибн Омир борми?» — деб сўрар эди, токи Увайснинг олдига етиб келди. У: «Сен Увайс ибн Омирмисан?» — деди. У: «Ҳа», — деди. У (Умар): «Мурод (қабиласидан), сўнгра Қаран (уруғидан)мисан?» — деди. У: «Ҳа», — деди. У: «Сенда пес бўлиб, сўнг ундан бир дирҳам ўрничалик жойдан бошқаси тузалганмиди?» — деди. У: «Ҳа», — деди. У: «Сенинг онанг борми?» — деди. У: «Ҳа», — деди. У (Умар) деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: ‹Сизларнинг олдингизга Яман аҳлининг мададкор қўшинлари билан бирга Увайс ибн Омир келади, у Мурод (қабиласидан), сўнгра Қаран (уруғидан)дир; унда пес бўлган, сўнг ундан бир дирҳам ўрничалик жойдан бошқаси тузалган; унинг онаси бор, у онасига жуда яхшилик қилувчидир. Агар у Аллоҳга (бирор нарсани) қасам қилиб сўраса, Аллоҳ уни албатта рост чиқаради. Бас, агар унинг сен учун мағфират сўрашига қодир бўлсанг, шундай қил›», — дедилар. (Шу сабабдан Умар): «Мен учун мағфират сўра», — деди. У (Увайс) ҳам унинг учун мағфират сўради. Сўнг Умар унга: «Қаёққа бормоқчисан?» — деди. У: «Куфага», — деди. У: «Сенга унинг амали (ҳокими) учун (тавсия) хат ёзиб берайми?» — деди. У: «Мен оддий халқ орасида бўлишимни кўпроқ хуш кўраман», — деди. (Усайр) деди: Кейинги йил бўлганида, уларнинг ашрофларидан (зодагонларидан) бир киши ҳаж қилиб, Умарга дуч келди. (Умар) ундан Увайс ҳақида сўради. У: «Мен уни эски-туски уй, оз рўзғорли ҳолда қолдириб келдим», — деди. (Умар): «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деганларини эшитдим: ‹Сизларнинг олдингизга Яман аҳлининг мададкор қўшинлари билан бирга Увайс ибн Омир келади, у Мурод (қабиласидан), сўнгра Қаран (уруғидан)дир; унда пес бўлган, сўнг ундан бир дирҳам ўрничалик жойдан бошқаси тузалган; унинг онаси бор, у онасига жуда яхшилик қилувчидир. Агар у Аллоҳга қасам қилиб сўраса, Аллоҳ уни албатта рост чиқаради. Бас, агар унинг сен учун мағфират сўрашига қодир бўлсанг, шундай қил›», — дедилар. Шунда (ўша киши) Увайснинг олдига келиб: «Мен учун мағфират сўра», — деди. У (Увайс): «Сен солиҳ сафардан (ҳаждан) янгигина қайтдинг, сен мен учун мағфират сўра», — деди. (У яна): «Мен учун мағфират сўра», — деди. У: «Сен солиҳ сафардан янгигина қайтдинг, сен мен учун мағфират сўра», — деди. (Сўнг Увайс): «Сен Умарга учрашдингми?» — деди. У: «Ҳа», — деди. Шунда у (Увайс) унинг учун мағфират сўради. Бас, одамлар уни таниб қолдилар, у эса ўз йўлига кетди. Усайр деди: Мен унга бир бурда (тўн) кийдирган эдим, кимки уни кўрса: «Увайсда бу бурда қаёқдан?» — дер эди.