HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih Muslim · HadisСаҳиҳ Муслим · Ҳадис2743 aBob 2:Боб 2: Gʻordagi uch kishi va ularning solih amallari vositasida (Allohga) tavassul qilgani haqidagi qissaҒордаги уч киши ва уларнинг солиҳ амаллари воситасида (Аллоҳга) тавассул қилгани ҳақидаги қиссаباب قِصَّةِ أَصْحَابِ الْغَارِ الثَّلاَثَةِ وَالتَّوَسُّلِ بِصَالِحِ الأَعْمَالِ ‏‏

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الْمُسَيَّبِيُّ، حَدَّثَنِي أَنَسٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ أَبَا ضَمْرَةَ - عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَتَمَشَّوْنَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَانْطَبَقَتْ عَلَيْهِمْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا صَالِحَةً لِلَّهِ فَادْعُوا اللَّهَ تَعَالَى بِهَا لَعَلَّ اللَّهَ يَفْرُجُهَا عَنْكُمْ ‏.‏ فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَامْرَأَتِي وَلِيَ صِبْيَةٌ صِغَارٌ أَرْعَى عَلَيْهِمْ فَإِذَا أَرَحْتُ عَلَيْهِمْ حَلَبْتُ فَبَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ فَسَقَيْتُهُمَا قَبْلَ بَنِيَّ وَأَنَّهُ نَأَى بِي ذَاتَ يَوْمٍ الشَّجَرُ فَلَمْ آتِ حَتَّى أَمْسَيْتُ فَوَجَدْتُهُمَا قَدْ نَامَا فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ فَجِئْتُ بِالْحِلاَبِ فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْقِيَ الصِّبْيَةَ قَبْلَهُمَا وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمْ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ ‏.‏ فَفَرَجَ اللَّهُ مِنْهَا فُرْجَةً فَرَأَوْا مِنْهَا السَّمَاءَ ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَتْ لِيَ ابْنَةُ عَمٍّ أَحْبَبْتُهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ وَطَلَبْتُ إِلَيْهَا نَفْسَهَا فَأَبَتْ حَتَّى آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ فَتَعِبْتُ حَتَّى جَمَعْتُ مِائَةَ دِينَارٍ فَجِئْتُهَا بِهَا فَلَمَّا وَقَعْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ ‏.‏ فَقُمْتُ عَنْهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فُرْجَةً ‏.‏ فَفَرَجَ لَهُمْ ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي ‏.‏ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ فَرَقَهُ فَرَغِبَ عَنْهُ فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرِعَاءَهَا فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَظْلِمْنِي حَقِّي ‏.‏ قُلْتُ اذْهَبْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ وَرِعَائِهَا فَخُذْهَا ‏.‏ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَسْتَهْزِئْ بِي ‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ خُذْ ذَلِكَ الْبَقَرَ وَرِعَاءَهَا ‏.‏ فَأَخَذَهُ فَذَهَبَ بِهِ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مَا بَقِيَ ‏.‏ فَفَرَجَ اللَّهُ مَا بَقِيَ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Uch kishi yurib ketayotganida ularni yomgʻir ushlab qoldi. Bas, ular togʻdagi bir gʻorga panoh tortishdi. Shunda togʻdan bir qoya ularning gʻori ogʻzi ustiga qulab tushib, ularni (gʻor ichida) berkitib qoʻydi. Ular bir-birlariga: ‹Alloh uchun qilgan solih amallaringizni eslab, ular vositasida Alloh taologa duo qilinglar; shoyad Alloh uni (qoyani) sizdan ochsa›, dedilar. Biri dedi: ‹Allohim! Mening qarib qolgan keksa ota-onam, xotinim va kichkina bolalarim bor edi. Men ular uchun (chorva) boqar edim. Kechqurun ularning oldiga qaytsam, sigirni sogʻar, soʻng avval ota-onamdan boshlab, bolalarimdan oldin ularni (sut bilan) sugʻorar edim. Bir kuni (chorvani boqib) daraxtlar (oʻtloq) meni uzoqqa olib ketdi va men kech kirgunicha qaytib kelolmadim. Kelsam, ikkovini uxlab qolgan holda topdim. Men odatdagidek sogʻib, sutni olib keldim-da, ularni uyqudan uygʻotishni xush koʻrmay, bolalarni ulardan oldin sugʻorishni ham xush koʻrmay, ularning bosh tomonida turdim. Bolalar esa oyogʻim ostida (ochlikdan) yigʻlardi. Mana shu mening va ularning ahvolimiz tong otguncha shu zaylda davom etdi. Bas, agar Sen mening buni Sening yuzingni (rizoyatingni) izlab qilganimni bilsang, bizga undan (qoyadan) osmonni koʻradigan bir teshik och›, dedi. Shunda Alloh undan bir teshik ochdi va ular undan osmonni koʻrdilar. Boshqasi dedi: ‹Allohim! Mening amakimning qizi bor edi; men uni erkaklar ayollarni sevadigan eng kuchli (mahabbat) bilan sevardim. Men undan oʻzini (xilvatda) talab qildim. U yuzta dinor keltirmagunimcha rad etdi. Men mashaqqat chekib, yuzta dinor toʻpladim va uni unga keltirdim. Uning ikki oyogʻi orasiga tushganimda (yaqinlik qilmoqchi boʻlganimda) u: ‹Ey Abdulloh, Allohdan qoʻrq va muhrni (bokiralikni) faqat haqqi bilan (nikoh yoʻli bilan) ochgin›, dedi. Shunda men undan turib ketdim. Bas, agar Sen mening buni Sening yuzingni izlab qilganimni bilsang, bizga undan bir teshik ochgin›, dedi. Shunda (Alloh) ularga (yana) ochdi. Boshqasi dedi: ‹Allohim! Men bir yollanchini bir faraq (oʻlchov) guruch (sholi) evaziga yollagan edim. U ishini bitirgach: ‹Haqqimni ber›, dedi. Men unga uning faragʻini taqdim etdim, lekin u undan yuz oʻgirdi (olmadi). Shunda men uni (guruchni) ekishda davom etib, undan sigirlar va ularning choʻponlarini toʻpladim. Soʻng u mening oldimga kelib: ‹Allohdan qoʻrq va mening haqqim borasida menga zulm qilma›, dedi. Men: ‹Anavi sigirlar va ularning choʻponlari oldiga borib, ularni olgin›, dedim. U: ‹Allohdan qoʻrq va meni masxara qilma›, dedi. Men: ‹Men seni masxara qilmayapman; anavi sigirlar va ularning choʻponlarini olgin›, dedim. Bas, u ularni olib, (haydab) ketdi. Bas, agar Sen mening buni Sening yuzingni izlab qilganimni bilsang, bizga qolgan (teshik)ni ochgin›, dedi. Shunda Alloh qolganini ochdi (va ular gʻordan chiqdilar)».Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Уч киши юриб кетаётганида уларни ёмғир ушлаб қолди. Бас, улар тоғдаги бир ғорга паноҳ тортишди. Шунда тоғдан бир қоя уларнинг ғори оғзи устига қулаб тушиб, уларни (ғор ичида) беркитиб қўйди. Улар бир-бирларига: ‹Аллоҳ учун қилган солиҳ амалларингизни эслаб, улар воситасида Аллоҳ таолога дуо қилинглар; шояд Аллоҳ уни (қояни) сиздан очса›, дедилар. Бири деди: ‹Аллоҳим! Менинг қариб қолган кекса ота-онам, хотиним ва кичкина болаларим бор эди. Мен улар учун (чорва) боқар эдим. Кечқурун уларнинг олдига қайтсам, сигирни соғар, сўнг аввал ота-онамдан бошлаб, болаларимдан олдин уларни (сут билан) суғорар эдим. Бир куни (чорвани боқиб) дарахтлар (ўтлоқ) мени узоққа олиб кетди ва мен кеч киргунича қайтиб келолмадим. Келсам, икковини ухлаб қолган ҳолда топдим. Мен одатдагидек соғиб, сутни олиб келдим-да, уларни уйқудан уйғотишни хуш кўрмай, болаларни улардан олдин суғоришни ҳам хуш кўрмай, уларнинг бош томонида турдим. Болалар эса оёғим остида (очликдан) йиғларди. Мана шу менинг ва уларнинг аҳволимиз тонг отгунча шу зайлда давом этди. Бас, агар Сен менинг буни Сенинг юзингни (ризоятингни) излаб қилганимни билсанг, бизга ундан (қоядан) осмонни кўрадиган бир тешик оч›, деди. Шунда Аллоҳ ундан бир тешик очди ва улар ундан осмонни кўрдилар. Бошқаси деди: ‹Аллоҳим! Менинг амакимнинг қизи бор эди; мен уни эркаклар аёлларни севадиган энг кучли (маҳаббат) билан севардим. Мен ундан ўзини (хилватда) талаб қилдим. У юзта динор келтирмагунимча рад этди. Мен машаққат чекиб, юзта динор тўпладим ва уни унга келтирдим. Унинг икки оёғи орасига тушганимда (яқинлик қилмоқчи бўлганимда) у: ‹Эй Абдуллоҳ, Аллоҳдан қўрқ ва муҳрни (бокираликни) фақат ҳаққи билан (никоҳ йўли билан) очгин›, деди. Шунда мен ундан туриб кетдим. Бас, агар Сен менинг буни Сенинг юзингни излаб қилганимни билсанг, бизга ундан бир тешик очгин›, деди. Шунда (Аллоҳ) уларга (яна) очди. Бошқаси деди: ‹Аллоҳим! Мен бир ёлланчини бир фарақ (ўлчов) гуруч (шоли) эвазига ёллаган эдим. У ишини битиргач: ‹Ҳаққимни бер›, деди. Мен унга унинг фарағини тақдим этдим, лекин у ундан юз ўгирди (олмади). Шунда мен уни (гуручни) экишда давом этиб, ундан сигирлар ва уларнинг чўпонларини тўпладим. Сўнг у менинг олдимга келиб: ‹Аллоҳдан қўрқ ва менинг ҳаққим борасида менга зулм қилма›, деди. Мен: ‹Анави сигирлар ва уларнинг чўпонлари олдига бориб, уларни олгин›, дедим. У: ‹Аллоҳдан қўрқ ва мени масхара қилма›, деди. Мен: ‹Мен сени масхара қилмаяпман; анави сигирлар ва уларнинг чўпонларини олгин›, дедим. Бас, у уларни олиб, (ҳайдаб) кетди. Бас, агар Сен менинг буни Сенинг юзингни излаб қилганимни билсанг, бизга қолган (тешик)ни очгин›, деди. Шунда Аллоҳ қолганини очди (ва улар ғордан чиқдилар)».

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ