Abdulloh ibn Abbos al-Hoshimiy

وَلِأَحْمَدَ; عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ: { أَوْ نَقْعِ مَاءٍ } وَفِيهِمَا ضَعْف ٌ 1‏ .‏

Ahmad Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan: «yoki suv toʻplanadigan joyda (ham)», deb (rivoyat qilgan). Ikkovida ham zaiflik bor.Аҳмад Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан: «ёки сув тўпланадиган жойда (ҳам)», деб (ривоят қилган). Икковида ҳам заифлик бор.

وَلِأَبِي دَاوُدَ: مِنْ حَدِيثِ اِبْنِ عَبَّاسٍ مَرْفُوعاً: { "مِنْ نَذَرَ نَذْراً لَمْ يُسَمِّهِ, فَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ, وَمَنْ نَذَرَ نَذْراً فِي مَعْصِيَةٍ, فَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ, وَمَنْ نَذَرَ نَذْراً لَا يُطِيقُهُ, فَكَفَّارَتُهُ كَفَّارَةُ يَمِينٍ" } وَإِسْنَادُهُ صَحِيحٌ; إِلَّا أَنَّ اَلْحُفَّاظَ رَجَّحُوا وَقْفَهُ.‏ 1‏ .‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim biror narsani nomini aytmasdan nazr qilsa, uning kafforati qasam kafforatidir. Kim maʼsiyat (osiylik) yoʻlida bir narsani nazr qilsa, uning kafforati qasam kafforatidir. Kim oʻzi uddasidan chiqolmaydigan narsani nazr qilsa, uning kafforati qasam kafforatidir. Kim oʻzi uddasidan chiqadigan narsani nazr qilsa, uni bajarsin», dedilar. Abu Dovud aytadi: Bu hadisni Vakiʼ va boshqalar Abdulloh ibn Said ibn Abu Hinddan rivoyat qilib, uni Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)da toʻxtatganlar (mavquf qilganlar).Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким бирор нарсани номини айтмасдан назр қилса, унинг каффорати қасам каффоратидир. Ким маъсият (осийлик) йўлида бир нарсани назр қилса, унинг каффорати қасам каффоратидир. Ким ўзи уддасидан чиқолмайдиган нарсани назр қилса, унинг каффорати қасам каффоратидир. Ким ўзи уддасидан чиқадиган нарсани назр қилса, уни бажарсин», дедилар. Абу Довуд айтади: Бу ҳадисни Вакиъ ва бошқалар Абдуллоҳ ибн Саид ибн Абу Ҳинддан ривоят қилиб, уни Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)да тўхтатганлар (мавқуф қилганлар).

وَلَهُ شَاهِدٌ عِنْدَ اَلْحَاكِمِ: مِنْ حَدِيثِ اِبْنِ عَبَّاسٍ 1‏ .‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bu hadisning Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) hadisidan Hokim rivoyat qilgan shohidi (quvvatlovchi rivoyati) bordir.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бу ҳадиснинг Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ҳадисидан Ҳоким ривоят қилган шоҳиди (қувватловчи ривояти) бордир.

وَعَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ بْنِ عَوْفٍ قَالَ: { صَلَّيْتُ خَلَفَ ابْنِ عَبَّاسٍ عَلَى جَنَازَةٍ, فَقَرَأَ فَاتِحَةَ الكْتِابِ فَقَالَ: "لِتَعْلَمُوا أَنَّهَا سُنَّةٌ" } رَوَاهُ اَلْبُخَارِيُّ 1‏ .‏

Talha ibn Abdulloh ibn Avf (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning orqasida bir janozaga namoz oʻqidim. U Fotihatul-kitob va bir surani bizga eshittirib, ovoz chiqarib oʻqidi. Namozdan boʻshagach, men uning qoʻlidan tutib, undan soʻradim. U: «Bu sunnat va haqdir», dedi.Талҳа ибн Абдуллоҳ ибн Авф (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг орқасида бир жанозага намоз ўқидим. У Фотиҳатул-китоб ва бир сурани бизга эшиттириб, овоз чиқариб ўқиди. Намоздан бўшагач, мен унинг қўлидан тутиб, ундан сўрадим. У: «Бу суннат ва ҳақдир», деди.

وَعَنْهُ قَالَ: { كَانَ اَلْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ رَدِيفَ رَسُولِ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-.‏ فَجَاءَتِ اِمْرَأَةٌ مَنْ خَثْعَمَ، فَجَعَلَ اَلْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَجَعَلَ اَلنَّبِيُّ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-يَصْرِفُ وَجْهَ اَلْفَضْلِ إِلَى اَلشِّقِّ اَلْآخَرِ.‏ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اَللَّهِ, إِنَّ فَرِيضَةَ اَللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي اَلْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا, لَا يَثْبُتُ عَلَى اَلرَّاحِلَةِ, أَفَأَحُجُّ عَنْهُ? قَالَ: " نَعَمْ " وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ اَلْوَدَاعِ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ, وَاللَفْظُ لِلْبُخَارِيِّ 1‏ .‏

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Fazl (uning ukasi) Rasululloh ﷺ ning ortida (tuyada) minib borar edi va Xasʼam qabilasidan bir ayol keldi; Fazl unga qaray boshladi va u (ayol) ham unga qaray boshladi. Paygʻambar ﷺ Fazlning yuzini boshqa tomonga burdilar. Ayol: «Yo Rasululloh, Allohning oʻz bandalariga farz qilgan haji otam(ning zimmasi)ga vojib boʻlib qoldi — u keksa va kuchsiz; u ulovda mahkam oʻtira olmaydi. Men uning nomidan haj qilsam (boʻladimi)?» — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Ha, qila olasan», — deb javob berdilar. Bu — (Paygʻambar ﷺ ning) Vidoʼ hajida (soʻnggi hajida) boʻldi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Фазл (унинг укаси) Расулуллоҳ ﷺ нинг ортида (туяда) миниб борар эди ва Хасъам қабиласидан бир аёл келди; Фазл унга қарай бошлади ва у (аёл) ҳам унга қарай бошлади. Пайғамбар ﷺ Фазлнинг юзини бошқа томонга бурдилар. Аёл: «Ё Расулуллоҳ, Аллоҳнинг ўз бандаларига фарз қилган ҳажи отам(нинг зиммаси)га вожиб бўлиб қолди — у кекса ва кучсиз; у уловда маҳкам ўтира олмайди. Мен унинг номидан ҳаж қилсам (бўладими)?» — деди. Пайғамбар ﷺ: «Ҳа, қила оласан», — деб жавоб бердилар. Бу — (Пайғамбар ﷺ нинг) Видў ҳажида (сўнгги ҳажида) бўлди.

وَعَنْهُ قَالَ: خَطَبَنَا رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-فَقَالَ: { " إِنَّ اَللَّهَ كَتَبَ عَلَيْكُمُ اَلْحَجَّ " فَقَامَ اَلْأَقْرَعُ بْنُ حَابِسٍ فَقَالَ: أَفِي كَلِّ عَامٍ يَا رَسُولَ اَللَّهِ? قَالَ: " لَوْ قُلْتُهَا لَوَجَبَتْ, اَلْحَجُّ مَرَّةٌ, فَمَا زَادَ فَهُوَ تَطَوُّعٌ " } رَوَاهُ اَلْخَمْسَةُ, غَيْرَ اَلتِّرْمِذِيِّ 1‏ .‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib: «Albatta, Alloh sizlarga hajni farz qildi», dedilar. Shunda Aqraʼ ibn Hobis oʻrnidan turib: «Har yilimi, ey Allohning Rasuli?» dedi. U zot: «Agar ‹ha› desam, farz boʻlib qolardi. Haj bir marta (farz)dir, undan ortigʻi esa nafldir», dedilar. Beshovlari Termiziydan boshqa rivoyat qilgan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб: «Албатта, Аллоҳ сизларга ҳажни фарз қилди», дедилар. Шунда Ақраъ ибн Ҳобис ўрнидан туриб: «Ҳар йилими, эй Аллоҳнинг Расули?» деди. У зот: «Агар ‹ҳа› десам, фарз бўлиб қоларди. Ҳаж бир марта (фарз)дир, ундан ортиғи эса нафлдир», дедилар. Бешовлари Термизийдан бошқа ривоят қилган.

وَعَنْ عِكْرِمَةَ, عَنْ اَلْحَجَّاجِ بْنِ عَمْرٍو اَلْأَنْصَارِيِّ ‏- رضى الله عنه ‏- قَالَ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ ‏- صلى الله عليه وسلم ‏-{ مَنْ كُسِرَ, أَوْ عُرِجَ, فَقَدَ حَلَّ وَعَلَيْهِ اَلْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ قَالَ عِكْرِمَةُ.‏ فَسَأَلْتُ اِبْنَ عَبَّاسٍ وَأَبَا هُرَيْرَةَ عَنْ ذَلِكَ? فَقَالَا: صَدَقَ } رَوَاهُ اَلْخَمْسَةُ, وَحَسَّنَهُ اَلتِّرْمِذِيُّ 1‏ .‏

Hajjoj ibn Amr al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kimning (suyagi) sinsa yoki choloq boʻlib qolsa, u (ehromdan) chiqibdi va keyingi yili haj qilishi lozim», dedilar. Ikrima aytdi: Men buni Ibn Abbos va Abu Hurayradan (roziyallohu anhum) soʻradim. Ular: «Toʻgʻri aytibdi», dedilar.Ҳажжож ибн Амр ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Кимнинг (суяги) синса ёки чолоқ бўлиб қолса, у (эҳромдан) чиқибди ва кейинги йили ҳаж қилиши лозим», дедилар. Икрима айтди: Мен буни Ибн Аббос ва Абу Ҳурайрадан (розияллоҳу анҳум) сўрадим. Улар: «Тўғри айтибди», дедилар.