Abu Hurayra Abdurrahmon ibn Saxr ad-Davsiy

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مُرَّةَ مَوْلَى عَقِيلٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ كَانَ يَسْتَخْلِفُهُ مَرْوَانُ، وَكَانَ يَكُونُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَكَانَتْ أُمُّهُ فِي بَيْتٍ وَهُوَ فِي آخَرَ‏.‏ قَالَ‏:‏ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ وَقَفَ عَلَى بَابِهَا فَقَالَ‏:‏ السَّلاَمُ عَلَيْكِ يَا أُمَّتَاهُ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، فَتَقُولُ‏:‏ وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ يَا بُنَيَّ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، فَيَقُولُ‏:‏ رَحِمَكِ اللَّهُ كَمَا رَبَّيْتِنِي صَغِيرًا، فَتَقُولُ‏:‏ رَحِمَكَ اللَّهُ كَمَا بَرَرْتَنِي كَبِيرًا، ثُمَّ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ صَنَعَ مِثْلَهُ‏.‏

(Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Paygʻambar ﷺ davrida Abdulloh ismli bir kishi bor edi; uning laqabi ‹Himor› (eshak) edi. U Rasululloh ﷺni kuldirar edi. Paygʻambar ﷺ uni (xamr) ichgani uchun (bir necha bor) urgan edilar. Bir kuni u (yana) keltirildi va U zot buyurib, u urildi. Shunda qavmdan bir kishi: «Allohim, unga laʼnat qil! U qancha koʻp (jazoga) keltirilyapti-ya!» dedi. Paygʻambar ﷺ: «Unga laʼnat oʻqimanglar; vallohi, men uning Alloh va Rasulini sevishini bilaman», dedilar.(Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Пайғамбар ﷺ даврида Абдуллоҳ исмли бир киши бор эди; унинг лақаби ‹Ҳимор› (эшак) эди. У Расулуллоҳ ﷺни кулдирар эди. Пайғамбар ﷺ уни (хамр) ичгани учун (бир неча бор) урган эдилар. Бир куни у (яна) келтирилди ва У зот буюриб, у урилди. Шунда қавмдан бир киши: «Аллоҳим, унга лаънат қил! У қанча кўп (жазога) келтириляпти-я!» деди. Пайғамбар ﷺ: «Унга лаънат ўқиманглар; валлоҳи, мен унинг Аллоҳ ва Расулини севишини биламан», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ شَيْبَةَ قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي الْفُدَيْكِ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مُوسَى، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، أَنَّ أَبَا مُرَّةَ، مَوْلَى أُمِّ هَانِئِ ابْنَةِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ، أَنَّهُ رَكِبَ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ إِلَى أَرْضِهِ بِالْعَقِيقِ فَإِذَا دَخَلَ أَرْضَهُ صَاحَ بِأَعْلَى صَوْتِهِ‏:‏ عَلَيْكِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ يَا أُمَّتَاهُ، تَقُولُ‏:‏ وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ، يَقُولُ‏:‏ رَحِمَكِ اللَّهُ رَبَّيْتِنِي صَغِيرًا، فَتَقُولُ‏:‏ يَا بُنَيَّ، وَأَنْتَ فَجَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا وَرَضِيَ عَنْكَ كَمَا بَرَرْتَنِي كَبِيرًا قَالَ مُوسَى‏:‏ كَانَ اسْمُ أَبِي هُرَيْرَةَ‏:‏ عَبْدَ اللهِ بْنَ عَمْرٍو‏.‏

Ummu Honiʼ (Abu Tolibning qizi) (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Makka fathi kuni Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga bordim va u zotni — gʻusl qilayotgan, qizi Fotima esa unga toʻsiq (parda) boʻlib turgan holda — topdim. Men unga salom berdim va u: «Bu kim?» — deb soʻradi. Men: «Men — Ummu Honiʼ bint Abu Tolib», — dedim. U: «Marhabo, ey Ummu Honiʼ», — dedi. U zot gʻuslni tugatgach, (oʻrnidan) turib, bir kiyim ichida sakkiz rakaat (namoz) oʻqidi. Men: «Yo Rasululloh! Akam Ali — men panoh bergan bir kishini oʻldiraman, deb aytdi. U kishi — falon ibn Hubayra», — dedim. Allohning Rasuli ﷺ: «Ey Ummu Honiʼ! Sen kimga panoh bergan boʻlsang, biz (ham) unga panoh beramiz», — dedi (Ummu Honiʼ: «U (tashrif) zuho (yaʼni choshgoh) vaqtida boʻlgan edi», — dedi).Умму Ҳониъ (Абу Толибнинг қизи) (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Макка фатҳи куни Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига бордим ва у зотни — ғусл қилаётган, қизи Фотима эса унга тўсиқ (парда) бўлиб турган ҳолда — топдим. Мен унга салом бердим ва у: «Бу ким?» — деб сўради. Мен: «Мен — Умму Ҳониъ бинт Абу Толиб», — дедим. У: «Марҳабо, эй Умму Ҳониъ», — деди. У зот ғуслни тугатгач, (ўрнидан) туриб, бир кийим ичида саккиз ракаат (намоз) ўқиди. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Акам Али — мен паноҳ берган бир кишини ўлдираман, деб айтди. У киши — фалон ибн Ҳубайра», — дедим. Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Эй Умму Ҳониъ! Сен кимга паноҳ берган бўлсанг, биз (ҳам) унга паноҳ берамиз», — деди (Умму Ҳониъ: «У (ташриф) зуҳо (яъни чошгоҳ) вақтида бўлган эди», — деди).

حَدَّثَنَا مُوسَى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَلاَّمُ بْنُ أَبِي مُطِيعٍ، عَنْ غَالِبٍ قَالَ‏:‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ‏:‏ كُنَّا عِنْدَ أَبِي هُرَيْرَةَ لَيْلَةً، فَقَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لأَبِي هُرَيْرَةَ، وَلِأُمِّي، وَلِمَنِ اسْتَغْفَرَ لَهُمَا قَالَ لِي مُحَمَّدٌ‏:‏ فَنَحْنُ نَسْتَغْفِرُ لَهُمَا حَتَّى نَدْخُلَ فِي دَعْوَةِ أَبِي هُرَيْرَةَ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir kecha: «Ey Alloh, Abu Hurayrani, uning onasini va ular ikkisiga magʻfirat soʻragan kishilarni magʻfirat qilgin», deb duo qildi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир кеча: «Эй Аллоҳ, Абу Ҳурайрани, унинг онасини ва улар иккисига мағфират сўраган кишиларни мағфират қилгин», деб дуо қилди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْنٍ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، وَأَنْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ‏.‏

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Rasululloh ﷺning: «Kim rizqi keng qilinishini va umri (asari) uzaytirilishini istasa, silayi rahm qilsin» deganlarini eshitdim.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ким ризқи кенг қилинишини ва умри (асари) узайтирилишини истаса, силайи раҳм қилсин» деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْخَزْرَجُ بْنُ عُثْمَانَ أَبُو الْخَطَّابِ السَّعْدِيُّ، قَالَ‏:‏ أَخْبَرَنَا أَبُو أَيُّوبَ سُلَيْمَانُ مَوْلَى عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَ‏:‏ جَاءَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَشِيَّةَ الْخَمِيسِ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ‏:‏ أُحَرِّجُ عَلَى كُلِّ قَاطِعِ رَحِمٍ لَمَا قَامَ مِنْ عِنْدِنَا، فَلَمْ يَقُمْ أَحَدٌ حَتَّى قَالَ ثَلاَثًا، فَأَتَى فَتًى عَمَّةً لَهُ قَدْ صَرَمَهَا مُنْذُ سَنَتَيْنِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا، فَقَالَتْ لَهُ‏:‏ يَا ابْنَ أَخِي، مَا جَاءَ بِكَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُ كَذَا وَكَذَا، قَالَتِ‏:‏ ارْجِعْ إِلَيْهِ فَسَلْهُ‏:‏ لِمَ قَالَ ذَاكَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ‏:‏ إِنَّ أَعْمَالَ بَنِي آدَمَ تُعْرَضُ عَلَى اللهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَشِيَّةَ كُلِّ خَمِيسٍ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ، فَلاَ يَقْبَلُ عَمَلَ قَاطِعِ رَحِمٍ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u payshanba kuni kechqurun, juma kechasi bizning oldimizga keldi va: «Har bir qarindoshlik aloqasini uzuvchi kishi bizning yonimizdan tursin!» dedi. U buni uch marta aytguncha, hech kim oʻrnidan turmadi. Soʻng bir yigit ikki yildan beri aloqasini uzib qoʻygan ammasining oldiga bordi. Uning huzuriga kirganida, (ammasi): «Ey jiyanim, seni nima olib keldi?» dedi. U: «Abu Hurayraning shunday-shunday deganini eshitdim», dedi. (Ammasi): «Uning oldiga qaytib borib soʻra: nega bunday dedi?» dedi. (Abu Hurayra): «Men Nabiy ﷺning shunday deganlarini eshitdim: ‹Albatta, Odam bolalarining amallari har payshanba oqshomi, juma kechasi Tabaraka va Taolo Allohga koʻrsatiladi. Bas, U qarindoshlik aloqasini uzuvchining amalini qabul qilmaydi›», dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у пайшанба куни кечқурун, жума кечаси бизнинг олдимизга келди ва: «Ҳар бир қариндошлик алоқасини узувчи киши бизнинг ёнимиздан турсин!» деди. У буни уч марта айтгунча, ҳеч ким ўрнидан турмади. Сўнг бир йигит икки йилдан бери алоқасини узиб қўйган аммасининг олдига борди. Унинг ҳузурига кирганида, (аммаси): «Эй жияним, сени нима олиб келди?» деди. У: «Абу Ҳурайранинг шундай-шундай деганини эшитдим», деди. (Аммаси): «Унинг олдига қайтиб бориб сўра: нега бундай деди?» деди. (Абу Ҳурайра): «Мен Набий ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Албатта, Одам болаларининг амаллари ҳар пайшанба оқшоми, жума кечаси Табарака ва Таоло Аллоҳга кўрсатилади. Бас, У қариндошлик алоқасини узувчининг амалини қабул қилмайди›», деди.

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سَمْعَانَ قَالَ‏:‏ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَعَوَّذُ مِنْ إِمَارَةِ الصِّبْيَانِ وَالسُّفَهَاءِ‏.‏ فَقَالَ سَعِيدُ بْنُ سَمْعَانَ‏:‏ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ حَسَنَةَ الْجُهَنِيُّ أَنَّهُ قَالَ لأَبِي هُرَيْرَةَ‏:‏ مَا آيَةُ ذَلِكَ‏؟‏ قَالَ‏:‏ أَنْ تُقْطَعَ الأَرْحَامُ، وَيُطَاعَ الْمُغْوِي، وَيُعْصَى الْمُرْشِدُ‏.‏

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Paygʻambar ﷺ ning oldilarida Najm (surasi)ni oʻqidim, lekin u zot sajda qilmadilar.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Пайғамбар ﷺ нинг олдиларида Нажм (сураси)ни ўқидим, лекин у зот сажда қилмадилар.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ مَالِكِ بْنِ خُثَيْمٍ أَنَّهُ قَالَ‏:‏ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ بِأَرْضِهِ بِالْعَقِيقِ، فَأَتَاهُ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ عَلَى دَوَابَّ، فَنَزَلُوا، قَالَ حُمَيْدٌ‏:‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ‏:‏ اذْهَبْ إِلَى أُمِّي وَقُلْ لَهَا‏:‏ إِنَّ ابْنَكِ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ وَيَقُولُ‏:‏ أَطْعِمِينَا شَيْئًا، قَالَ‏:‏ فَوَضَعَتْ ثَلاَثَةَ أَقْرَاصٍ مِنْ شَعِيرٍ، وَشَيْئًا مِنْ زَيْتٍ وَمِلْحٍ فِي صَحْفَةٍ، فَوَضَعْتُهَا عَلَى رَأْسِي، فَحَمَلْتُهَا إِلَيْهِمْ، فَلَمَّا وَضَعْتُهُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ، كَبَّرَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَقَالَ‏:‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَشْبَعَنَا مِنَ الْخُبْزِ بَعْدَ أَنْ لَمْ يَكُنْ طَعَامُنَا إِلاَّ الأَسْوَدَانِ‏:‏ التَّمْرُ وَالْمَاءُ، فَلَمْ يُصِبِ الْقَوْمُ مِنَ الطَّعَامِ شَيْئًا، فَلَمَّا انْصَرَفُوا قَالَ‏:‏ يَا ابْنَ أَخِي، أَحْسِنْ إِلَى غَنَمِكَ، وَامْسَحْ الرُّغَامَ عَنْهَا، وَأَطِبْ مُرَاحَهَا، وَصَلِّ فِي نَاحِيَتِهَا، فَإِنَّهَا مِنْ دَوَابِّ الْجَنَّةِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ تَكُونُ الثُّلَّةُ مِنَ الْغَنَمِ أَحَبَّ إِلَى صَاحِبِهَا مِنْ دَارِ مَرْوَانَ‏.‏

(Abu Qatoda ibn Ribʼiy al-Ansoriy (roziyallohu anhu) rivoyat qilib aytar ediki,) Rasululloh ﷺning oldilaridan bir janoza (olib) oʻtildi. U zot: «(Bu) — rohat topuvchi yoki (undan) rohat (qutulish) topiladigan (kishi)», dedilar. (Sahobalar): «Yo Rasululloh, ‹rohat topuvchi› va ‹undan rohat topiladigan› (kishi) nima (degani)?» dedilar. U zot: «Momin banda — dunyo mashaqqati va aziyatidan Allohning rahmatiga (qarab) rohat topadi; fojir (gunohkor) banda — undan bandalar, shaharlar, daraxtlar va jonivorlar rohat topadi (qutuladi)», dedilar.(Абу Қатода ибн Рибъий ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилиб айтар эдики,) Расулуллоҳ ﷺнинг олдиларидан бир жаноза (олиб) ўтилди. У зот: «(Бу) — роҳат топувчи ёки (ундан) роҳат (қутулиш) топиладиган (киши)», дедилар. (Саҳобалар): «Ё Расулуллоҳ, ‹роҳат топувчи› ва ‹ундан роҳат топиладиган› (киши) нима (дегани)?» дедилар. У зот: «Момин банда — дунё машаққати ва азиятидан Аллоҳнинг раҳматига (қараб) роҳат топади; фожир (гуноҳкор) банда — ундан бандалар, шаҳарлар, дарахтлар ва жониворлар роҳат топади (қутулади)», дедилар.