Abu Salama ibn Abdurrahmon ibn Avf

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حَفْصٍ، سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - وَأَخُوهَا مِنَ الرَّضَاعَةِ فَسَأَلَهَا عَنْ غُسْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَتْ بِإِنَاءٍ فِيهِ مَاءٌ قَدْرَ صَاعٍ وَسَتَرَتْ سِتْرًا فَاغْتَسَلَتْ فَأَفْرَغَتْ عَلَى رَأْسِهَا ثَلاَثًا ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Abu Salama u kishining oldiga kirdi va undan Nabiyning ﷺ gʻusllari haqida soʻradi. Shunda u ayol ichida bir soʻ chamasi suv boʻlgan idishni keltirishni buyurdi va bir toʻsiq bilan toʻsinib gʻusl qildi, boshiga uch marta suv quydi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Абу Салама у кишининг олдига кирди ва ундан Набийнинг ﷺ ғусллари ҳақида сўради. Шунда у аёл ичида бир сў чамаси сув бўлган идишни келтиришни буюрди ва бир тўсиқ билан тўсиниб ғусл қилди, бошига уч марта сув қуйди.

أَخْبَرَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، أَنْبَأَنَا النَّضْرُ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَطَاءُ بْنُ السَّائِبِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - فَسَأَلَهَا عَنْ غُسْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْجَنَابَةِ فَقَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُؤْتَى بِالإِنَاءِ فَيَصُبُّ عَلَى يَدَيْهِ ثَلاَثًا فَيَغْسِلُهُمَا ثُمَّ يَصُبُّ بِيَمِينِهِ عَلَى شِمَالِهِ فَيَغْسِلُ مَا عَلَى فَخِذَيْهِ ثُمَّ يَغْسِلُ يَدَيْهِ وَيَتَمَضْمَضُ وَيَسْتَنْشِقُ وَيَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ ثَلاَثًا ثُمَّ يُفِيضُ عَلَى سَائِرِ جَسَدِهِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Undan Rasululloh ﷺning janobatdan gʻusl qilishlari haqida soʻralganda, u dedi: Nabiy ﷺning oldilariga idish keltirilardi, u zot qoʻllariga uch marta suv quyib yuvardilar, soʻng oʻng qoʻli bilan chap qoʻliga suv quyib, sonlaridagi narsani yuvardilar, soʻng qoʻllarini yuvardilar, ogʻiz va burunga suv olardilar, boshlariga uch marta suv quyardilar, soʻng butun badanlariga suv quyardilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Ундан Расулуллоҳ ﷺнинг жанобатдан ғусл қилишлари ҳақида сўралганда, у деди: Набий ﷺнинг олдиларига идиш келтириларди, у зот қўлларига уч марта сув қуйиб ювардилар, сўнг ўнг қўли билан чап қўлига сув қуйиб, сонларидаги нарсани ювардилар, сўнг қўлларини ювардилар, оғиз ва бурунга сув олардилар, бошларига уч марта сув қуярдилар, сўнг бутун баданларига сув қуярдилар.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، كَانَ يُصَلِّي بِهِمْ فَيُكَبِّرُ كُلَّمَا خَفَضَ وَرَفَعَ فَإِذَا انْصَرَفَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لأَشْبَهُكُمْ صَلاَةً بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi odamlarga imomlik qilib namoz oʻqir, har egilganda va koʻtarilganda takbir aytar edi. Namozdan boʻshagach: «Allohga qasamki, men namozda Rasululloh ﷺga sizlarning eng oʻxshaganingizman», der edi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши одамларга имомлик қилиб намоз ўқир, ҳар эгилганда ва кўтарилганда такбир айтар эди. Намоздан бўшагач: «Аллоҳга қасамки, мен намозда Расулуллоҳ ﷺга сизларнинг энг ўхшаганингизман», дер эди.

أَخْبَرَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، وَسَوَّارُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُمَا صَلَّيَا خَلْفَ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - فَلَمَّا رَكَعَ كَبَّرَ فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ثُمَّ سَجَدَ وَكَبَّرَ وَرَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ ثُمَّ كَبَّرَ حِينَ قَامَ مِنَ الرَّكْعَةِ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لأَقْرَبُكُمْ شَبَهًا بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا زَالَتْ هَذِهِ صَلاَتُهُ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا ‏.‏ وَاللَّفْظُ لِسَوَّارٍ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi rukuʼ qilganda takbir aytar, boshini koʻtarganda: «Samiʼallohu liman hamidah, Rabbanaa wa lakal hamd», der, soʻng sajdaga borib takbir aytar, boshini koʻtarib takbir aytar, soʻng rakʼatdan turganda takbir aytar edi. Keyin: «Jonim Uning qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, men Rasululloh ﷺga eng oʻxshaganingizman», dedi. U kishining namozi dunyodan ketguncha shunday davom etdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши рукуъ қилганда такбир айтар, бошини кўтарганда: «Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ, Раббанаа wа лакал ҳамд», дер, сўнг саждага бориб такбир айтар, бошини кўтариб такбир айтар, сўнг ракъатдан турганда такбир айтар эди. Кейин: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺга энг ўхшаганингизман», деди. У кишининг намози дунёдан кетгунча шундай давом этди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُمَا سَمِعَا أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tasbeh erkaklar uchun, chapak chalish esa ayollar uchundir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Тасбеҳ эркаклар учун, чапак чалиш эса аёллар учундир», дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ سُلَيْمَانَ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَلَغَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الشِّمَالَيْنِ نَحْوَهُ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي هَذَا الْخَبَرَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِيهِ أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ikki rakaat oʻqidilar, shunda Zush-Shimolayn u zotga shunga oʻxshash (soʻzni) aytdi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ икки ракаат ўқидилар, шунда Зуш-Шимолайн у зотга шунга ўхшаш (сўзни) айтди.

أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ حَمْزَةَ - قَالَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ هُوَ وَنَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي بَيْنَ النِّدَاءِ وَالإِقَامَةِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ ‏.‏

Hafsa (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ azon bilan iqoma orasida ikki rakat yengil namoz — bomdodning ikki rakatini — oʻqir edilar.Ҳафса (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ азон билан иқома орасида икки ракат енгил намоз — бомдоднинг икки ракатини — ўқир эдилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ يَحْيَى، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِذَا حَضَرْتُمُ الْمَرِيضَ فَقُولُوا خَيْرًا فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ يُؤَمِّنُونَ عَلَى مَا تَقُولُونَ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا مَاتَ أَبُو سَلَمَةَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ ‏"‏ قُولِي اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَنَا وَلَهُ وَأَعْقِبْنِي مِنْهُ عُقْبَى حَسَنَةً ‏"‏ ‏.‏ فَأَعْقَبَنِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْهُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Ummu Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Bemorning yoki mayyitning oldida hozir boʻlsangiz, yaxshi soʻz aytinglar. Chunki farishtalar sizlar aytgan narsaga omin deydilar», deganlarini eshitdim. Abu Salama vafot etganida men: «Ey Allohning Rasuli, men nima deyin?» dedim. U zot: «‹Allohim, bizni va uni magʻfirat qilgin, mening uchun undan yaxshi oqibat ato etgin›, degin», dedilar. Bas, Alloh azza va jalla menga uning oʻrniga Muhammad ﷺni ato etdi.Умму Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Беморнинг ёки маййитнинг олдида ҳозир бўлсангиз, яхши сўз айтинглар. Чунки фаришталар сизлар айтган нарсага омин дейдилар», деганларини эшитдим. Абу Салама вафот этганида мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, мен нима дейин?» дедим. У зот: «‹Аллоҳим, бизни ва уни мағфират қилгин, менинг учун ундан яхши оқибат ато этгин›, дегин», дедилар. Бас, Аллоҳ азза ва жалла менга унинг ўрнига Муҳаммад ﷺни ато этди.

أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُرَغِّبُ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ عَزِيمَةٍ وَقَالَ ‏"‏ إِذَا دَخَلَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ الْجَحِيمِ وَسُلْسِلَتْ فِيهِ الشَّيَاطِينُ ‏"‏ ‏.‏ أَرْسَلَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Ramazon qiyomiga (kechalari nafl namoz oʻqishga) qatʼiy buyurmagan holda ragʻbatlantirar edilar va: «Ramazon kirganda jannat eshiklari ochiladi, doʻzax eshiklari yopiladi va unda shaytonlar zanjirband qilinadi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Рамазон қиёмига (кечалари нафл намоз ўқишга) қатъий буюрмаган ҳолда рағбатлантирар эдилар ва: «Рамазон кирганда жаннат эшиклари очилади, дўзах эшиклари ёпилади ва унда шайтонлар занжирбанд қилинади», дедилар.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ شَيْبَانَ، أَنَّهُ لَقِيَ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَ لَهُ حَدِّثْنِي بِأَفْضَلِ، شَىْءٍ سَمِعْتَهُ يُذْكَرُ، فِي شَهْرِ رَمَضَانَ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذَكَرَ شَهْرَ رَمَضَانَ فَفَضَّلَهُ عَلَى الشُّهُورِ وَقَالَ ‏"‏ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Ramazon oyini zikr qilib, uni boshqa oylardan afzal deb, keyin: «Kim iymon bilan va ajrni umid qilib Ramazonda qiyom qilsa, onasidan tugʻilgan kunidek gunohlaridan chiqadi», dedilar. Abu Abdurrahmon (an-Nasoiy) aytdi: Bu xato boʻlib, toʻgʻrisi Abu Salama Abu Hurayradan rivoyat qilganidir.Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Рамазон ойини зикр қилиб, уни бошқа ойлардан афзал деб, кейин: «Ким иймон билан ва ажрни умид қилиб Рамазонда қиём қилса, онасидан туғилган кунидек гуноҳларидан чиқади», дедилар. Абу Абдурраҳмон (ан-Насоий) айтди: Бу хато бўлиб, тўғриси Абу Салама Абу Ҳурайрадан ривоят қилганидир.