Abu Umoma al-Bohiliy

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، - هُوَ ابْنُ سَعْدٍ - قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو يَحْيَى، سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ وَضَمْرَةُ بْنُ حَبِيبٍ وَأَبُو طَلْحَةَ نُعَيْمُ بْنُ زِيَادٍ قَالُوا سَمِعْنَا أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ، يَقُولُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ الْوُضُوءُ قَالَ ‏"‏ أَمَّا الْوُضُوءُ فَإِنَّكَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَغَسَلْتَ كَفَّيْكَ فَأَنْقَيْتَهُمَا خَرَجَتْ خَطَايَاكَ مِنْ بَيْنِ أَظْفَارِكَ وَأَنَامِلِكَ فَإِذَا مَضْمَضْتَ وَاسْتَنْشَقْتَ مَنْخِرَيْكَ وَغَسَلْتَ وَجْهَكَ وَيَدَيْكَ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ وَمَسَحْتَ رَأْسَكَ وَغَسَلْتَ رِجْلَيْكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ اغْتَسَلْتَ مِنْ عَامَّةِ خَطَايَاكَ فَإِنْ أَنْتَ وَضَعْتَ وَجْهَكَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ خَرَجْتَ مِنْ خَطَايَاكَ كَيَوْمَ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقُلْتُ يَا عَمْرُو بْنَ عَبَسَةَ انْظُرْ مَا تَقُولُ أَكُلُّ هَذَا يُعْطَى فِي مَجْلِسٍ وَاحِدٍ فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَدَنَا أَجَلِي وَمَا بِي مِنْ فَقْرٍ فَأَكْذِبَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَقَدْ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ وَوَعَاهُ قَلْبِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Allohning Rasuli, taharat qanday boʻladi?» dedim. U zot: «Taharatga kelsak, sen taharat qilib, ikki kaftingni yuvib tozalaganingda, gunohlaring tirnoqlaring va barmoq uchlaring orasidan chiqib ketadi. Ogʻzingni chayib, burun teshiklaringga suv tortib, yuzingni va qoʻllaringni tirsaklargacha yuvib, boshingga mash tortib, oyoqlaringni toʻpiqlargacha yuvsang, umumiy gunohlaringdan poklanasan. Agar sen yuzingni Alloh azza va jalla uchun qoʻysang, onang seni tuqqan kunidek gunohlaringdan chiqasan», dedilar.Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Аллоҳнинг Расули, таҳарат қандай бўлади?» дедим. У зот: «Таҳаратга келсак, сен таҳарат қилиб, икки кафтингни ювиб тозалаганингда, гуноҳларинг тирноқларинг ва бармоқ учларинг орасидан чиқиб кетади. Оғзингни чайиб, бурун тешикларингга сув тортиб, юзингни ва қўлларингни тирсакларгача ювиб, бошингга маш тортиб, оёқларингни тўпиқларгача ювсанг, умумий гуноҳларингдан покланасан. Агар сен юзингни Аллоҳ азза ва жалла учун қўйсанг, онанг сени туққан кунидек гуноҳларингдан чиқасан», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَجَاءُ بْنُ حَيْوَةَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ مُرْنِي بِأَمْرٍ آخُذُهُ عَنْكَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلَيْكَ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لاَ مِثْلَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Menga sizdan oladigan bir ishni buyuring», dedim. U zot: «Roʻzani lozim tut, chunki uning misli yoʻqdir», dedilar.Абу Умома (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Менга сиздан оладиган бир ишни буюринг», дедим. У зот: «Рўзани лозим тут, чунки унинг мисли йўқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ الضَّبِّيَّ، حَدَّثَهُ عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مُرْنِي بِأَمْرٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ عَلَيْكَ بِالصِّيَامِ فَإِنَّهُ لاَ مِثْلَ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu Umoma al-Bohiliy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men: «Yo Rasululloh, menga Alloh uni sabab foyda yetkazadigan bir ishni buyuring», dedim. U zot: «Roʻzani lozim tut, chunki uning misli yoʻqdir», dedilar.Абу Умома ал-Боҳилий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен: «Ё Расулуллоҳ, менга Аллоҳ уни сабаб фойда етказадиган бир ишни буюринг», дедим. У зот: «Рўзани лозим тут, чунки унинг мисли йўқдир», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَحْبُوبٌ، - يَعْنِي ابْنَ مُوسَى - قَالَ أَنْبَأَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، - وَهُوَ الْفَزَارِيُّ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَيَّاشٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ أَبِي سَلاَّمٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، قَالَ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ وَبَرَةً مِنْ جَنْبِ بَعِيرٍ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِي مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ قَدْرَ هَذِهِ إِلاَّ الْخُمُسُ وَالْخُمُسُ مَرْدُودٌ عَلَيْكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ اسْمُ أَبِي سَلاَّمٍ مَمْطُورٌ وَهُوَ حَبَشِيٌّ وَاسْمُ أَبِي أُمَامَةَ صُدَىُّ بْنُ عَجْلاَنَ وَاللَّهُ تَعَالَى أَعْلَمُ ‏.‏

Uboda ibn as-Somit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Hunayn kuni tuyaning yonidan bir tuk olib: «Ey odamlar, Alloh sizlarga faʼy qilib bergan narsadan menga mana shu miqdori ham halol emas, faqat xumsdan boshqa. Xums esa sizlarga qaytariladi», dedilar.Убода ибн ас-Сомит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Ҳунайн куни туянинг ёнидан бир тук олиб: «Эй одамлар, Аллоҳ сизларга фаъй қилиб берган нарсадан менга мана шу миқдори ҳам ҳалол эмас, фақат хумсдан бошқа. Хумс эса сизларга қайтарилади», дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو يَحْيَى، سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ وَضَمْرَةُ بْنُ حَبِيبٍ وَأَبُو طَلْحَةَ نُعَيْمُ بْنُ زِيَادٍ قَالُوا سَمِعْنَا أَبَا أُمَامَةَ الْبَاهِلِيَّ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ عَبَسَةَ، يَقُولُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ أَقْرَبُ مِنَ الأُخْرَى أَوْ هَلْ مِنْ سَاعَةٍ يُبْتَغَى ذِكْرُهَا قَالَ ‏"‏ نَعَمْ إِنَّ أَقْرَبَ مَا يَكُونُ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ مِنَ الْعَبْدِ جَوْفُ اللَّيْلِ الآخِرِ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ فَإِنَّ الصَّلاَةَ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإِنَّهَا تَطْلُعُ بَيْنَ قَرْنَىِ الشَّيْطَانِ وَهِيَ سَاعَةُ صَلاَةِ الْكُفَّارِ فَدَعِ الصَّلاَةَ حَتَّى تَرْتَفِعَ قِيدَ رُمْحٍ وَيَذْهَبَ شُعَاعُهَا ثُمَّ الصَّلاَةُ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ حَتَّى تَعْتَدِلَ الشَّمْسُ اعْتِدَالَ الرُّمْحِ بِنِصْفِ النَّهَارِ فَإِنَّهَا سَاعَةٌ تُفْتَحُ فِيهَا أَبْوَابُ جَهَنَّمَ وَتُسْجَرُ فَدَعِ الصَّلاَةَ حَتَّى يَفِيءَ الْفَىْءُ ثُمَّ الصَّلاَةُ مَحْضُورَةٌ مَشْهُودَةٌ حَتَّى تَغِيبَ الشَّمْسُ فَإِنَّهَا تَغِيبُ بَيْنَ قَرْنَىْ شَيْطَانٍ وَهِيَ صَلاَةُ الْكُفَّارِ ‏"‏ ‏.‏

Amr ibn Abasa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Ey Rasululloh, bir vaqt boshqasidan koʻra yaqinroqmi yoki zikr qilish uchun eng izlanadigan vaqt bormi?» deb soʻradim. U zot ﷺ dedilar: «Ha, aziz va ulugʻ Robb bandaga eng yaqin boʻladigan vaqt kechaning oxirgi qismidir. Agar oʻsha vaqtda aziz va ulugʻ Allohni zikr qiluvchilardan boʻla olsang, boʻlgin. Chunki namoz to quyosh chiqquncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Quyosh esa shaytonning ikki shoxi orasidan chiqadi va u kofirlar namoz oʻqiydigan vaqtdir. Bas, quyosh bir nayza boʻyi koʻtarilib nurlari tarqaguncha namozni tark et. Soʻng namoz to quyosh peshinda nayzadek tik boʻlguncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Zero u vaqtda jahannam eshiklari ochilib, olovi qizidiriladi. Bas, soya qaytguncha namozni tark et. Soʻng namoz to quyosh botguncha hozir boʻlingan va guvohlik berilgan boʻladi. Zero u shaytonning ikki shoxi orasidan botadi va u kofirlar namozidir.»Амр ибн Абаса (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Эй Расулуллоҳ, бир вақт бошқасидан кўра яқинроқми ёки зикр қилиш учун энг изланадиган вақт борми?» деб сўрадим. У зот ﷺ дедилар: «Ҳа, азиз ва улуғ Робб бандага энг яқин бўладиган вақт кечанинг охирги қисмидир. Агар ўша вақтда азиз ва улуғ Аллоҳни зикр қилувчилардан бўла олсанг, бўлгин. Чунки намоз то қуёш чиққунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Қуёш эса шайтоннинг икки шохи орасидан чиқади ва у кофирлар намоз ўқийдиган вақтдир. Бас, қуёш бир найза бўйи кўтарилиб нурлари тарқагунча намозни тарк эт. Сўнг намоз то қуёш пешинда найзадек тик бўлгунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Зеро у вақтда жаҳаннам эшиклари очилиб, олови қизидирилади. Бас, соя қайтгунча намозни тарк эт. Сўнг намоз то қуёш ботгунча ҳозир бўлинган ва гувоҳлик берилган бўлади. Зеро у шайтоннинг икки шохи орасидан ботади ва у кофирлар намозидир.»