حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّهُ طَلَّقَ امْرَأَتَهُ ثَلاَثًا . قَالَ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ رَادُّهَا إِلَيْهِ . ثُمَّ قَالَ يَنْطَلِقُ أَحَدُكُمْ فَيَرْكَبُ الْحَمُوقَةَ ثُمَّ يَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ وَإِنَّ اللَّهَ قَالَ { وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا } وَإِنَّكَ لَمْ تَتَّقِ اللَّهَ فَلَمْ أَجِدْ لَكَ مَخْرَجًا عَصَيْتَ رَبَّكَ وَبَانَتْ مِنْكَ امْرَأَتُكَ وَإِنَّ اللَّهَ قَالَ { يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ } فِي قُبُلِ عِدَّتِهِنَّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ حُمَيْدٌ الأَعْرَجُ وَغَيْرُهُ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَيُّوبُ وَابْنُ جُرَيْجٍ جَمِيعًا عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَاهُ الأَعْمَشُ عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحَارِثِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ كُلُّهُمْ قَالُوا فِي الطَّلاَقِ الثَّلاَثِ إِنَّهُ أَجَازَهَا قَالَ وَبَانَتْ مِنْكَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَثِيرٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِذَا قَالَ " أَنْتِ طَالِقٌ ثَلاَثًا " . بِفَمٍ وَاحِدٍ فَهِيَ وَاحِدَةٌ وَرَوَاهُ إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ هَذَا قَوْلُهُ لَمْ يَذْكُرِ ابْنَ عَبَّاسٍ وَجَعَلَهُ قَوْلَ عِكْرِمَةَ .
Humayd ibn Masʼada bizga aytdi, bizga Ismoil, bizga Ayyub xabar berdi, u Abdulloh ibn Kasirdan, u Mujohiddan rivoyat qildi. U aytdi: Men Ibn Abbosning huzurida edim. Bir kishi kelib: «U xotinini uch marta taloq qildi», dedi. (Mujohid) aytdi: U (Ibn Abbos) shunchalik sukut saqladiki, men u (xotinni) erga qaytarib beradi deb oʻyladim. Soʻng (Ibn Abbos): «Sizlardan biringiz borib, ahmoqlik qiladi, keyin: ‹Ey Ibn Abbos, ey Ibn Abbos!› deydi. Holbuki, Alloh: {Kim Allohdan qoʻrqsa, (Alloh) unga (qiyinchilikdan) chiqish (yoʻli)ni yaratadi} degan. Sen Allohdan qoʻrqmading, shuning uchun men senga chiqish (yoʻli) topolmadim. Sen Robbingga osiy boʻlding va xotining sendan ajralib ketdi. Alloh: {Ey Nabiy! Ayollarni taloq qilsangiz, ularni iddalarining boshida (qubli iddatihinna) taloq qilinglar} degan», dedi. Abu Dovud aytdi: Bu hadisni Humayd al-Aʼraj va boshqalar Mujohiddan, u Ibn Abbosdan rivoyat qilishgan. Uni Shuʼba Amr ibn Murradan, u Said ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan rivoyat qildi. Ayyub va Ibn Jurayj birgalikda Ikrima ibn Xoliddan, u Said ibn Jubayrdan, u Ibn Abbosdan rivoyat qilishdi. Ibn Jurayj uni Abdulhamid ibn Rofiʼdan, u Atodan, u Ibn Abbosdan rivoyat qildi. Aʼmash uni Molik ibn al-Horisdan, u Ibn Abbosdan rivoyat qildi. Ibn Jurayj Amr ibn Dinordan, u Ibn Abbosdan (rivoyat qildi). Ularning barchasi uch taloq haqida: U buni joriy qildi, dedilar va Ismoilning Ayyubdan, u Abdulloh ibn Kasirdan (qilgan) hadisidagiga oʻxshash: «(Xotining) sendan ajralib ketdi», dedi. Abu Dovud aytdi: Hammod ibn Zayd Ayyubdan, u Ikrimadan, u Ibn Abbosdan rivoyat qildiki: Agar (kishi) bir ogʻizda: «Sen uch marta taloqsan», desa, u bir (taloq)dir. Buni Ismoil ibn Ibrohim Ayyubdan, u Ikrimadan rivoyat qildi — bu uning (Ikrimaning) soʻzi; u Ibn Abbosni zikr qilmadi va buni Ikrimaning soʻzi qildi.Ҳумайд ибн Масъада бизга айтди, бизга Исмоил, бизга Айюб хабар берди, у Абдуллоҳ ибн Касирдан, у Мужоҳиддан ривоят қилди. У айтди: Мен Ибн Аббоснинг ҳузурида эдим. Бир киши келиб: «У хотинини уч марта талоқ қилди», деди. (Мужоҳид) айтди: У (Ибн Аббос) шунчалик сукут сақладики, мен у (хотинни) эрга қайтариб беради деб ўйладим. Сўнг (Ибн Аббос): «Сизлардан бирингиз бориб, аҳмоқлик қилади, кейин: ‹Эй Ибн Аббос, эй Ибн Аббос!› дейди. Ҳолбуки, Аллоҳ: {Ким Аллоҳдан қўрқса, (Аллоҳ) унга (қийинчиликдан) чиқиш (йўли)ни яратади} деган. Сен Аллоҳдан қўрқмадинг, шунинг учун мен сенга чиқиш (йўли) тополмадим. Сен Роббингга осий бўлдинг ва хотининг сендан ажралиб кетди. Аллоҳ: {Эй Набий! Аёлларни талоқ қилсангиз, уларни иддаларининг бошида (қубли иддатиҳинна) талоқ қилинглар} деган», деди. Абу Довуд айтди: Бу ҳадисни Ҳумайд ал-Аъраж ва бошқалар Мужоҳиддан, у Ибн Аббосдан ривоят қилишган. Уни Шуъба Амр ибн Муррадан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. Айюб ва Ибн Журайж биргаликда Икрима ибн Холиддан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилишди. Ибн Журайж уни Абдулҳамид ибн Рофиъдан, у Атодан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. Аъмаш уни Молик ибн ал-Ҳорисдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. Ибн Журайж Амр ибн Динордан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилди). Уларнинг барчаси уч талоқ ҳақида: У буни жорий қилди, дедилар ва Исмоилнинг Айюбдан, у Абдуллоҳ ибн Касирдан (қилган) ҳадисидагига ўхшаш: «(Хотининг) сендан ажралиб кетди», деди. Абу Довуд айтди: Ҳаммод ибн Зайд Айюбдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики: Агар (киши) бир оғизда: «Сен уч марта талоқсан», деса, у бир (талоқ)дир. Буни Исмоил ибн Иброҳим Айюбдан, у Икримадан ривоят қилди — бу унинг (Икриманинг) сўзи; у Ибн Аббосни зикр қилмади ва буни Икриманинг сўзи қилди.