Umar ibn al-Xattob al-Foruq

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَحْيَى التَّوْأَمِ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ انْطَلَقَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَبُولُ فَاتَّبَعَهُ عُمَرُ بِمَاءٍ فَقَالَ ‏"‏ مَا هَذَا يَا عُمَرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مَاءٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أُمِرْتُ كُلَّمَا بُلْتُ أَنْ أَتَوَضَّأَ وَلَوْ فَعَلْتُ لَكَانَتْ سُنَّةً ‏"‏ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bavl qilgani chiqdilar, Umar u zotning ortidan suv koʻtarib bordi. Shunda u zot ﷺ: «Ey Umar, bu nima?» dedilar. U: «Suv», dedi. U zot ﷺ: «Men har bavl qilganimda tahorat olishga buyurilmaganman. Agar shunday qilganimda, u sunnat boʻlib qolar edi», dedilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бавл қилгани чиқдилар, Умар у зотнинг ортидан сув кўтариб борди. Шунда у зот ﷺ: «Эй Умар, бу нима?» дедилар. У: «Сув», деди. У зот ﷺ: «Мен ҳар бавл қилганимда таҳорат олишга буюрилмаганман. Агар шундай қилганимда, у суннат бўлиб қолар эди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، وَعَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَكَلَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ خُبْزًا وَلَحْمًا وَلَمْ يَتَوَضَّئُوا ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ, Abu Bakr va Umar non va goʻsht yedilar, ammo taharat olmadilar.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ, Абу Бакр ва Умар нон ва гўшт едилар, аммо таҳарат олмадилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ أَبِي حَبِيبِ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُنْيَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ أَتَى أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ وَمَعَهُ عُمَرُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمَا فَقَالَ إِنِّي وَجَدْتُ مَذْيًا فَغَسَلْتُ ذَكَرِي وَتَوَضَّأْتُ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَوَ يُجْزِئُ ذَلِكَ قَالَ نَعَمْ ‏.‏ قَالَ أَسَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ نَعَمْ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u Umar bilan birga Ubayy ibn Kaʼbning oldiga keldi. Ubayy ularning yoniga chiqib: «Men maziy koʻrdim, shunda zakarimni yuvib, taharat qildim», dedi. Umar: «Shuning oʻzi kifoya qiladimi?» dedi. U: «Ha», dedi. Umar: «Buni Rasululloh ﷺdan eshitganmisan?» dedi. U: «Ha», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у Умар билан бирга Убайй ибн Каъбнинг олдига келди. Убайй уларнинг ёнига чиқиб: «Мен мазий кўрдим, шунда закаримни ювиб, таҳарат қилдим», деди. Умар: «Шунинг ўзи кифоя қиладими?» деди. У: «Ҳа», деди. Умар: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан эшитганмисан?» деди. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى اللَّيْثِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ رَأَى سَعْدَ بْنَ مَالِكٍ وَهُوَ يَمْسَحُ عَلَى الْخُفَّيْنِ فَقَالَ إِنَّكُمْ لَتَفْعَلُونَ ذَلِكَ فَاجْتَمَعْنَا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ سَعْدٌ لِعُمَرَ أَفْتِ ابْنَ أَخِي فِي الْمَسْحِ عَلَى الْخُفَّيْنِ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ كُنَّا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ نَمْسَحُ عَلَى خِفَافِنَا لَمْ نَرَ بِذَلِكَ بَأْسًا ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ وَإِنْ جَاءَ مِنَ الْغَائِطِ قَالَ نَعَمْ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U Saʼd ibn Molikni maxsilari ustiga mash tortayotganini koʻrib: «Siz shuni qilasizlarmi?» dedi. Soʻng biz Umarning oldida yigʻildik. Saʼd Umarga: «Jiyanimga maxsilar ustiga mash tortish haqida fatvo ber», dedi. Umar: «Biz Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlganimizda maxsilarimiz ustiga mash tortar edik, buni ayb deb bilmasdik», dedi. Ibn Umar: «Katta hojatdan kelgan boʻlsa ham-a?» dedi. U: «Ha», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У Саъд ибн Моликни махсилари устига маш тортаётганини кўриб: «Сиз шуни қиласизларми?» деди. Сўнг биз Умарнинг олдида йиғилдик. Саъд Умарга: «Жиянимга махсилар устига маш тортиш ҳақида фатво бер», деди. Умар: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлганимизда махсиларимиз устига маш тортар эдик, буни айб деб билмасдик», деди. Ибн Умар: «Катта ҳожатдан келган бўлса ҳам-а?» деди. У: «Ҳа», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَلَوِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ اللَّخْمِيِّ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَدِمَ عَلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ مِنْ مِصْرَ فَقَالَ مُنْذُ كَمْ لَمْ تَنْزِعْ خُفَّيْكَ قَالَ مِنَ الْجُمُعَةِ إِلَى الْجُمُعَةِ ‏.‏ قَالَ أَصَبْتَ السُّنَّةَ ‏.‏

Uqba ibn Omir al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Misrdan Umar ibn al-Xattobning huzuriga keldi. Umar: «Maxsilaringni yechmaganingga qancha boʻldi?» dedi. U: «Bir jumadan ikkinchi jumagacha», dedi. Umar: «Sunnatga muvofiq ish qilibsan», dedi.Уқба ибн Омир ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Мисрдан Умар ибн ал-Хаттобнинг ҳузурига келди. Умар: «Махсиларингни ечмаганингга қанча бўлди?» деди. У: «Бир жумадан иккинчи жумагача», деди. Умар: «Суннатга мувофиқ иш қилибсан», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لاَ تُصَلِّ ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ أَمَا تَذْكُرُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ أَنَا وَأَنْتَ فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا فَلَمْ نَجِدِ الْمَاءَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ فَصَلَّيْتُ فَلَمَّا أَتَيْتُ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ ‏"‏ ‏.‏ وَضَرَبَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ بِيَدَيْهِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَخَ فِيهِمَا وَمَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ ‏.‏

Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Umar ibn al-Xattobning oldiga kelib: «Men junub boʻldim, ammo suv topmadim», dedi. Umar: «Namoz oʻqima», dedi. Shunda Ammor ibn Yosir: «Ey moʻminlarning amiri, esingizdami, men bilan siz bir sariyada (harbiy safarda) edik, junub boʻlib, suv topmadik. Siz namoz oʻqimadingiz, men esa tuproqqa agʻanab, namoz oʻqidim. Soʻng Nabiy ﷺning oldilariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: ‹Senga shunchasi kifoya qilar edi›, dedilar», dedi. Va Nabiy ﷺ ikki qoʻllarini yerga urib, soʻng ularga puflab, ular bilan yuzlari va kaftlariga masih tortdilar.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Умар ибн ал-Хаттобнинг олдига келиб: «Мен жунуб бўлдим, аммо сув топмадим», деди. Умар: «Намоз ўқима», деди. Шунда Аммор ибн Ёсир: «Эй мўминларнинг амири, эсингиздами, мен билан сиз бир сарияда (ҳарбий сафарда) эдик, жунуб бўлиб, сув топмадик. Сиз намоз ўқимадингиз, мен эса тупроққа ағанаб, намоз ўқидим. Сўнг Набий ﷺнинг олдиларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: ‹Сенга шунчаси кифоя қилар эди›, дедилар», деди. Ва Набий ﷺ икки қўлларини ерга уриб, сўнг уларга пуфлаб, улар билан юзлари ва кафтларига масиҳ тортдилар.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ طَلَّقْتُ امْرَأَتِي وَهِيَ حَائِضٌ فَذَكَرَ ذَلِكَ عُمَرُ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَقَالَ ‏"‏ مُرْهُ فَلْيُرَاجِعْهَا حَتَّى تَطْهُرَ ثُمَّ تَحِيضَ ثُمَّ تَطْهُرَ ثُمَّ إِنْ شَاءَ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يُجَامِعَهَا وَإِنْ شَاءَ أَمْسَكَهَا فَإِنَّهَا الْعِدَّةُ الَّتِي أَمَرَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Men xotinimni hayzli paytida taloq qildim. Umar buni Rasululloh ﷺga aytdi. Shunda u zot: ‹Unga buyur, xotinini qaytarib olsin, toki u pok boʻlsin, soʻng hayz koʻrsin, soʻng yana pok boʻlsin. Keyin xohlasa, u bilan yaqinlik qilishdan oldin taloq qilsin, xohlasa, ushlab qolsin. Alloh amr qilgan idda ana shudir›, dedilar», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Мен хотинимни ҳайзли пайтида талоқ қилдим. Умар буни Расулуллоҳ ﷺга айтди. Шунда у зот: ‹Унга буюр, хотинини қайтариб олсин, токи у пок бўлсин, сўнг ҳайз кўрсин, сўнг яна пок бўлсин. Кейин хоҳласа, у билан яқинлик қилишдан олдин талоқ қилсин, хоҳласа, ушлаб қолсин. Аллоҳ амр қилган идда ана шудир›, дедилар», деди.