Abagʻa ibn Hulakuxon

Tatarlar podshohi. Himmati baland, fikri chuqur, raʼy va tadbir sohibi edi. Ellik yosh yashadi, podshohligi oʻn sakkiz yil davom etdi; otasidan keyin tadbir va hazmda unga oʻxshagani boʻlmadi. Hims voqeasi na uning raʼyi, na maslahati bilan boʻldi — buni ukasi Mankutemir istagach, u unga qarshi chiqmadi. Bagʻdodliklarning baʼzi tarixlarida koʻrdimki, Mankutemirning Shomga kelishi Sunqur al-Ashqarning unga yozgan maktubi sabab boʻlgan — Alloh biladi. Abagʻa ish nima bilan tugashini koʻrmoqchi boʻlib, oʻzi ham kelib Furot yaqinida tushdi; ularning boshiga kelgani kelgach, bu unga ogʻir botdi va gʻam-anduhdan oʻldi. Ikki hayit orasida vafot etdi, oʻrniga oʻgʻli sulton Ahmad podshoh boʻldi.Татарлар подшоҳи. Ҳиммати баланд, фикри чуқур, раъй ва тадбир соҳиби эди. Эллик ёш яшади, подшоҳлиги ўн саккиз йил давом этди; отасидан кейин тадбир ва ҳазмда унга ўхшагани бўлмади. Ҳимс воқеаси на унинг раъйи, на маслаҳати билан бўлди — буни укаси Манкутемир истагач, у унга қарши чиқмади. Бағдодликларнинг баъзи тарихларида кўрдимки, Манкутемирнинг Шомга келиши Сунқур ал-Ашқарнинг унга ёзган мактуби сабаб бўлган — Аллоҳ билади. Абаға иш нима билан тугашини кўрмоқчи бўлиб, ўзи ҳам келиб Фурот яқинида тушди; уларнинг бошига келгани келгач, бу унга оғир ботди ва ғам-андуҳдан ўлди. Икки ҳайит орасида вафот этди, ўрнига ўғли султон Аҳмад подшоҳ бўлди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 7355Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 7355