Abbos ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Ibrohim ibn al-Hasan ibn Muhammad as-Samloliy al-Marrokashiy
Muhaddis
Qozilardan boʻlgan tarixchi; bobosiga nisbat berilgan. Tugʻilishi ham vafoti ham Marrokashda; oʻsha yerda oʻqigan va dars bergan. Mavlo Abdulhafiz 1907-yili uni kotib qilgan, soʻng 1915-yili Ribotdagi shariat istinof majlisi aʼzosi boʻlgan, 1920-yili Sattotda, keyin Jadida shahrida, 1929-yili esa Marrokashdagi Manshiya mahkamasida qozilik qilgan va ishdan chekinib, uyida toʻrt yilcha oʻtirgan — bu yillar vafoti bilan tugagan. Koʻp safar qilgan: Yevropani bir necha bor koʻrgan, Shimoliy Afrikani yolgʻiz oʻz mashinasida kezgan, Mashriqqa kirgan va 1927-yili haj qilgan. Fransuzlar Magʻribdan chiqqach, yurt aʼyonlaridan xiyonatda ayblanganlarni sud qilish uchun maxsus mahkama tuzilgan va Abbos ham ular orasida edi, ammo varaqasi oq chiqib, 1958-yil avgustida oqlangani eʼlon qilingan. Kitoblar tasnif qilgan; ularning ulugʻrogʻi «al-Eʼlom bi-man halla Marrokash va Agʻmot min al-aʼlom» — undan besh jild bosilgan, qolgani qoʻlyozma holida boʻlib, oʻzi aytganicha, olti jildda chiqadi. Yana «Izhor al-kamol fi tatmim manoqib avliyo Marrokash sabʼat rijol»ning birinchi yarmi, toʻrt juzlik «al-Ajviba al-fiqhiyya maʼa-l-ahkom al-musajjala» (qoʻlyozma), «al-Almos fiman ismuhu-l-Abbos» (qoʻlyozma) va oʻz nazmidan devon (qoʻlyozma) bor; qoʻlyozma kitoblari hamon Marrokashdagi xizonasida turibdi.Қозилардан бўлган тарихчи; бобосига нисбат берилган. Туғилиши ҳам вафоти ҳам Маррокашда; ўша ерда ўқиган ва дарс берган. Мавло Абдулҳафиз 1907-йили уни котиб қилган, сўнг 1915-йили Риботдаги шариат истиноф мажлиси аъзоси бўлган, 1920-йили Саттотда, кейин Жадида шаҳрида, 1929-йили эса Маррокашдаги Маншия маҳкамасида қозилик қилган ва ишдан чекиниб, уйида тўрт йилча ўтирган — бу йиллар вафоти билан тугаган. Кўп сафар қилган: Европани бир неча бор кўрган, Шимолий Африкани ёлғиз ўз машинасида кезган, Машриққа кирган ва 1927-йили ҳаж қилган. Франсузлар Мағрибдан чиққач, юрт аъёнларидан хиёнатда айбланганларни суд қилиш учун махсус маҳкама тузилган ва Аббос ҳам улар орасида эди, аммо варақаси оқ чиқиб, 1958-йил августида оқлангани эълон қилинган. Китоблар тасниф қилган; уларнинг улуғроғи «ал-Эълом би-ман ҳалла Маррокаш ва Ағмот мин ал-аълом» — ундан беш жилд босилган, қолгани қўлёзма ҳолида бўлиб, ўзи айтганича, олти жилдда чиқади. Яна «Изҳор ал-камол фи татмим маноқиб авлиё Маррокаш сабъат рижол»нинг биринчи ярми, тўрт жузлик «ал-Ажвиба ал-фиқҳийя маъа-л-аҳком ал-мусажжала» (қўлёзма), «ал-Алмос фиман исмуҳу-л-Аббос» (қўлёзма) ва ўз назмидан девон (қўлёзма) бор; қўлёзма китоблари ҳамон Маррокашдаги хизонасида турибди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 3, b. 265Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 3, б. 265