Abdulhafiz ibn Muhammad at-Tohir ibn Abdulkabir al-Fihriy al-Fosiy

Abu-l-Fazl kunyali qozi; tarix, tarjimalar va hadis bilan shugʻullangan. Asli andalusiyalik, Bani-l-Jadddan. Fos shahrida tugʻilib oʻqigan. Shariat qoziligida oʻn yilcha ishlagan, soʻng Oliy jinoyat mahkamasi aʼzolaridan boʻlgan; oxirgi egallagani Dor al-Bayzo yaqinidagi, Marrokashga boradigan yoʻldagi Sattot shahri qoziligi edi. Magʻrib mustaqil boʻlgan kuni ishdan chekinib, Ribotdagi uyida kitob va qogʻozlariga berilgan va shu holda vafot etgan. Kitoblarining mashhuri ikki juzlik «Muʼjam ash-shuyux» — uni «Riyoz al-janna av al-mudhish al-mutrib» deb atagan va muallifga oʻz qoʻli bilan tuzatish va qoʻshimchalar kiritilgan nusxasini hadya qilgan. «Xaboyo az-zavoyo» (qoʻlyozma) haqida Ibn Suda: «Tarjimalar va zamondoshlari bilan yozishmalarni oʻz ichiga olib, 4 jildda chiqadi», degan. Yana «al-Oyot al-bayyinot fi sharh va taxrij al-ahodis al-musalsalot»ning birinchi juzʼi, sulton Muhammad ibn Yusuf Magʻrib taxtiga oʻtirganda yozilgan, islom podshohlaridan Muhammad ismlilarni zikr qiluvchi muxtasar «at-Toj», «Muʼjam ash-shuyux»da ishora qilgan va bir qismi ilgari «as-Saoda» gazetasida bosilgan «Ashhar mashohir al-oilot bi-l-Magʻrib», «at-Turjumon al-muʼrab an ashhar furuʼ ash-shoziliyya bi-l-Magʻrib», mahdiylikni botil qilishga oid toʻrt risola, 1329-hijriy yili tugatgan «Shuzur al-asjad fi zayl inoyat uli-l-majd bi-zikr al-Fosiy Ibn al-Jadd» (qoʻlyozma), «Xotirot mariz» risolasi va Damashqdagi bir suhbatida zikr qilgan «Falsafat torix duval al-Magʻrib» asarlari bor.Абу-л-Фазл куняли қози; тарих, таржималар ва ҳадис билан шуғулланган. Асли андалусиялик, Бани-л-Жадддан. Фос шаҳрида туғилиб ўқиган. Шариат қозилигида ўн йилча ишлаган, сўнг Олий жиноят маҳкамаси аъзоларидан бўлган; охирги эгаллагани Дор ал-Байзо яқинидаги, Маррокашга борадиган йўлдаги Саттот шаҳри қозилиги эди. Мағриб мустақил бўлган куни ишдан чекиниб, Риботдаги уйида китоб ва қоғозларига берилган ва шу ҳолда вафот этган. Китобларининг машҳури икки жузлик «Муъжам аш-шуюх» — уни «Риёз ал-жанна ав ал-мудҳиш ал-мутриб» деб атаган ва муаллифга ўз қўли билан тузатиш ва қўшимчалар киритилган нусхасини ҳадя қилган. «Хабоё аз-завоё» (қўлёзма) ҳақида Ибн Суда: «Таржималар ва замондошлари билан ёзишмаларни ўз ичига олиб, 4 жилдда чиқади», деган. Яна «ал-Оёт ал-баййинот фи шарҳ ва тахриж ал-аҳодис ал-мусалсалот»нинг биринчи жузъи, султон Муҳаммад ибн Юсуф Мағриб тахтига ўтирганда ёзилган, ислом подшоҳларидан Муҳаммад исмлиларни зикр қилувчи мухтасар «ат-Тож», «Муъжам аш-шуюх»да ишора қилган ва бир қисми илгари «ас-Саода» газетасида босилган «Ашҳар машоҳир ал-оилот би-л-Мағриб», «ат-Туржумон ал-муъраб ан ашҳар фуруъ аш-шозилийя би-л-Мағриб», маҳдийликни ботил қилишга оид тўрт рисола, 1329-ҳижрий йили тугатган «Шузур ал-асжад фи зайл иноят ули-л-мажд би-зикр ал-Фосий Ибн ал-Жадд» (қўлёзма), «Хотирот мариз» рисоласи ва Дамашқдаги бир суҳбатида зикр қилган «Фалсафат торих дувал ал-Мағриб» асарлари бор.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 3, b. 279Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 3, б. 279