Abdulloh ibn Abdurahmon ibn Aqil al-Halabiy
Muhaddis
Qohirada yashagan. Yetti yuzinchi yilda tugʻilgan; Qohiraga kelib mohir boʻlgunicha ilmdan ajralmagan va Abu Hayyondan ajralmagan — u uning haqida: «Osmon gumbazi ostida Ibn Aqildan koʻra yaxshiroq nahvshunos yoʻq», degan. al-Qunaviy, al-Qazviniy va zamonasining katta ulamosidan bir jamoadan ajralmagan. Izzuddin ibn Jamoa nomidan hukmda noiblik qilgan, soʻng Ibn Jamoaning oʻrniga qozi boʻlgan, keyin ozod etilib, Ibn Jamoa qaytgan. Nafsi kuchli edi: davlat egalarini ogohlantirar, ular esa unga boʻysunib, uni ulugʻlashardi. Arab tili, maoniy va bayonda imom, fiqh va usulda ishtirok etuvchi, yetti qiroatni biladigan kishi edi. Asarlaridan «Sharh at-Tashil», «Sharh al-Alfiyya» va tafsirdan bir qism bor. Saxiy va salobatli edi, davlat egalaridan hech kimning oldiga qatnamasdi; karamidan: qozilik davrida faqirlar va toliblarga oltmish mingcha dirham tarqatgan — holbuki qoziligining muddati atigi sakson kun edi. Koʻp madrasalarda dars bergan, toki 769-yil rabiʼul-avvalining yigirma uchinchisida vafot etgan.Қоҳирада яшаган. Етти юзинчи йилда туғилган; Қоҳирага келиб моҳир бўлгунича илмдан ажралмаган ва Абу Ҳайёндан ажралмаган — у унинг ҳақида: «Осмон гумбази остида Ибн Ақилдан кўра яхшироқ наҳвшунос йўқ», деган. ал-Қунавий, ал-Қазвиний ва замонасининг катта уламосидан бир жамоадан ажралмаган. Иззуддин ибн Жамоа номидан ҳукмда ноиблик қилган, сўнг Ибн Жамоанинг ўрнига қози бўлган, кейин озод этилиб, Ибн Жамоа қайтган. Нафси кучли эди: давлат эгаларини огоҳлантирар, улар эса унга бўйсуниб, уни улуғлашарди. Араб тили, маоний ва баёнда имом, фиқҳ ва усулда иштирок этувчи, етти қироатни биладиган киши эди. Асарларидан «Шарҳ ат-Ташил», «Шарҳ ал-Алфийя» ва тафсирдан бир қисм бор. Сахий ва салобатли эди, давлат эгаларидан ҳеч кимнинг олдига қатнамасди; карамидан: қозилик даврида фақирлар ва толибларга олтмиш мингча дирҳам тарқатган — ҳолбуки қозилигининг муддати атиги саксон кун эди. Кўп мадрасаларда дарс берган, токи 769-йил рабиъул-аввалининг йигирма учинчисида вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 386Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 386