Abdulloh ibn al-Muʼtazz
Muhaddis
Unga bayʼat qilinib, «al-Murtazo», yoxud «al-Muntasif billoh» deb laqablandi. Ammo xalifalikda bir kun yoki kunning bir qismidan koʻp turmadi: Muqtadir gʻolib kelib, u bilan chiqqanlarning koʻpini oʻldirdi, oʻzini esa sulton saroyida Muʼnis al-Xodimning huzurida qamab qoʻydi va rabiʼul oxir oyining ikkinchi kunida oʻldirdi. Aytishlaricha, hayotining soʻnggi kuni mahbus holda: «Ey nafs, sabr qil, ehtimol yaxshilik oqibating boʻlar; uzoq omonlikdan keyin dunyoing senga xiyonat qildi. Sahar chogʻi yonimizdan qushlar oʻtdi, ularga dedim: senga xushxabar, qaniydi men sen boʻlsam edim; agar yoʻling sharqqa boʻlsa, Sarot qirgʻogʻiga mendan salom yetkaz», deb sheʼr oʻqigan.Унга байъат қилиниб, «ал-Муртазо», ёхуд «ал-Мунтасиф биллоҳ» деб лақабланди. Аммо халифаликда бир кун ёки куннинг бир қисмидан кўп турмади: Муқтадир ғолиб келиб, у билан чиққанларнинг кўпини ўлдирди, ўзини эса султон саройида Муънис ал-Ходимнинг ҳузурида қамаб қўйди ва рабиъул охир ойининг иккинчи кунида ўлдирди. Айтишларича, ҳаётининг сўнгги куни маҳбус ҳолда: «Эй нафс, сабр қил, эҳтимол яхшилик оқибатинг бўлар; узоқ омонликдан кейин дунёинг сенга хиёнат қилди. Саҳар чоғи ёнимиздан қушлар ўтди, уларга дедим: сенга хушхабар, қанийди мен сен бўлсам эдим; агар йўлинг шарққа бўлса, Сарот қирғоғига мендан салом етказ», деб шеър ўқиган.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5577Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5577