Abdulloh ibn Muhammad al-Hoshimiy al-Husayniy, al-Ibriy laqabli
Muhaddis
Az-Zahabiy uni «al-Mushtabih»da zikr qilib: «Zamonamizning katta olimi, asarlari qoʻldan qoʻlga oʻtadi», degan. Al-Isnaviy «Tabaqot ash-shofiʼiya»da: avval hanafiy edi, keyin shofiʼiy boʻldi va ikkala mazhabdan dars berardi, deydi. Yurtdoshlaridan biri uni: «Qozilar qozisi, sultonlarning tayanchi, oʻlkalarda mashhur, barcha fanlarda unga ishora qilinadigan, zaiflarning panohi, tavozeʼ va insofi koʻp kishi edi», deb vasf qilgan; umrining oxirida diniy ilmlar bilan mashgʻul boʻlishga moyil boʻlgan. Asarlari koʻp: qozi Bayzoviyning «Minhoj», «Matoliʼ», «Gʻoya» va «Misboh» kitoblariga sharhlar hamda «Masobih» sharhi. Sultoniyada, soʻng Tabrizda yashab, uning qoziligini olgan; iborasi fasih va tushunishga yaqin edi. Rajab oyida Tabrizda vafot etgan — Ibn Hajar «ad-Durar»da ajam fozillaridan naql qilib aytishicha, oʻsha yili Xuroson, Iroq, Fors, Ozarbayjon va Diyorbakrda vasfdan oshib ketgan qahatchilik boʻlib, ota oʻgʻlini, oʻgʻil otasini yegan, odam goʻshti bozorlarda oshkora sotilgan va bu olti oy davom etgan.Аз-Заҳабий уни «ал-Муштабиҳ»да зикр қилиб: «Замонамизнинг катта олими, асарлари қўлдан қўлга ўтади», деган. Ал-Иснавий «Табақот аш-шофиъия»да: аввал ҳанафий эди, кейин шофиъий бўлди ва иккала мазҳабдан дарс берарди, дейди. Юртдошларидан бири уни: «Қозилар қозиси, султонларнинг таянчи, ўлкаларда машҳур, барча фанларда унга ишора қилинадиган, заифларнинг паноҳи, тавозеъ ва инсофи кўп киши эди», деб васф қилган; умрининг охирида диний илмлар билан машғул бўлишга мойил бўлган. Асарлари кўп: қози Байзовийнинг «Минҳож», «Матолиъ», «Ғоя» ва «Мисбоҳ» китобларига шарҳлар ҳамда «Масобиҳ» шарҳи. Султонияда, сўнг Табризда яшаб, унинг қозилигини олган; ибораси фасиҳ ва тушунишга яқин эди. Ражаб ойида Табризда вафот этган — Ибн Ҳажар «ад-Дурар»да ажам фозилларидан нақл қилиб айтишича, ўша йили Хуросон, Ироқ, Форс, Озарбайжон ва Диёрбакрда васфдан ошиб кетган қаҳатчилик бўлиб, ота ўғлини, ўғил отасини еган, одам гўшти бозорларда ошкора сотилган ва бу олти ой давом этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 411Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 411