Abdulloh ibn Soloh al-Odil as-Sanʼoniy
Muhaddis
Mashhur shoir. Katta vazir Aliy ibn Ahmad Rojih bilan aloqada boʻlib, unga bagʻishlangan durdona madhlari bor; uning ukasi vazir Muhsin ibn Ahmad Rojihni ham madh etgan — ikkalasi Imom al-Mansur billoh al-Husayn ibn al-Qosimning vazirlari edi; ulardan keyin Imom al-Hodiy al-Abbos ibn al-Husaynning vaziri faqih Ahmad ibn Aliy an-Nahmiyga qoʻshilgan. Sheʼri yaxshi, yomoni oz; kitobda Muhsin Rojih madhiga koʻchadigan qasidasi va oʻziga yuborilgan foydasiz bir donaga bagʻishlangan sheʼri keltiriladi. Katta ulamolarga moyil boʻlib, ularning foydalaridan olgan va namozida hamda boshqa ishlarida dalil bilan amal qilishni afzal koʻrgan; shuning uchun avom — bu yoʻldan yurganlarga odat qilganidek — uni nasbga nisbat bergan, u esa bunga sabr qila olmay, dili siqilib Makkaga yoʻl olgan va u yerga koʻchishga ahd qilgan, lekin bir yilcha oʻtib Sanʼoga qaytgan; sababi soʻralganda, Makkada rofizlikda ayblanganini aytgan. «Nafahot al-anbar»ning ikkinchi juzida aytilishicha, u Sanʼoda voyaga yetib, mavlo Hoshim ibn Yahyo ash-Shomiy huzurida «Sharh al-Qaloid» va «al-Yazdiy»ni oʻqigan, keyin oʻzi ham shulardan dars bergan, olat ilmlarini tekshirgan, ilmlarga toʻliq eʼtibor berib hadis kitoblariga moyil boʻlgan; zukko, komil, takliflardan xoli, umuman uylanmagan va dunyo matosidan hech narsa qoldirmagan kishi edi; sheʼr devonini faqih vazir Safiyuddin an-Nahmiy toʻplagan va undan bir jamoat mashhur kishilar yetishib chiqqan.Машҳур шоир. Катта вазир Алий ибн Аҳмад Рожиҳ билан алоқада бўлиб, унга бағишланган дурдона мадҳлари бор; унинг укаси вазир Муҳсин ибн Аҳмад Рожиҳни ҳам мадҳ этган — иккаласи Имом ал-Мансур биллоҳ ал-Ҳусайн ибн ал-Қосимнинг вазирлари эди; улардан кейин Имом ал-Ҳодий ал-Аббос ибн ал-Ҳусайннинг вазири фақиҳ Аҳмад ибн Алий ан-Наҳмийга қўшилган. Шеъри яхши, ёмони оз; китобда Муҳсин Рожиҳ мадҳига кўчадиган қасидаси ва ўзига юборилган фойдасиз бир донага бағишланган шеъри келтирилади. Катта уламоларга мойил бўлиб, уларнинг фойдаларидан олган ва намозида ҳамда бошқа ишларида далил билан амал қилишни афзал кўрган; шунинг учун авом — бу йўлдан юрганларга одат қилганидек — уни насбга нисбат берган, у эса бунга сабр қила олмай, дили сиқилиб Маккага йўл олган ва у ерга кўчишга аҳд қилган, лекин бир йилча ўтиб Санъога қайтган; сабаби сўралганда, Маккада рофизликда айбланганини айтган. «Нафаҳот ал-анбар»нинг иккинчи жузида айтилишича, у Санъода вояга етиб, мавло Ҳошим ибн Яҳё аш-Шомий ҳузурида «Шарҳ ал-Қалоид» ва «ал-Яздий»ни ўқиган, кейин ўзи ҳам шулардан дарс берган, олат илмларини текширган, илмларга тўлиқ эътибор бериб ҳадис китобларига мойил бўлган; зукко, комил, таклифлардан холи, умуман уйланмаган ва дунё матосидан ҳеч нарса қолдирмаган киши эди; шеър девонини фақиҳ вазир Сафиюддин ан-Наҳмий тўплаган ва ундан бир жамоат машҳур кишилар етишиб чиққан.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 384Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 384