Abdulmuʼmin ibn Yusuf ibn Foxir al-Xuvayyiy al-Urmaviy al-Bagʻdodiy (Safiyuddin)

Oʻz asrining ud chalish va musiqadagi imomi. Asli Ozarbayjon yurtlaridagi Xuvaydan (Urmiyadagi qalʼa). Bagʻdodga oʻsmirligida kelgan (yoki oʻsha yerda tugʻilgan) va Mustansiriyada faqih sifatida qayd etilgan. Muhozaralar, arab adabiyoti va xatni chiroyli yozish bilan shugʻullanib, shu bilan tanilgan. Mustaʼsimga xizmat qilib, uning bolalarini oʻqitgan. Ud chalishdagi isteʼdodi zohir boʻlgach, avval Mustaʼsim, soʻng Hulagu huzurida mavqei koʻtarilgan. Katta boylik topib, uni lazzatlariga sarflagan. Hulagu uni Iroqda avqof nozirligiga tayinlagan. Yoqut al-Mustaʼsimiy va Ibn as-Suhravardiy undan xat oʻrgangan. Uch yuz dinorlik qarzi uchun mahbus holida vafot etgan. Nozik nazmi, tarixdan xabari va tasniflari bor: nagʻma hamda torlarni bilishga oid kichik «Kitob al-advor» (qoʻlyozma; Istanbuldagi Fotihda 4661-raqam va Dor al-kutubda 349-raqam) — turk, fors va fransuz tillariga tarjima qilinib, shu tillarda bosilgan; hamda «ar-Risola ash-sharqiyya fi-n-nisab at-taʼlifiyya» (qoʻlyozma, Toʻpqopi saroyida 3130-raqam va boshqa xizonalarda).Ўз асрининг уд чалиш ва мусиқадаги имоми. Асли Озарбайжон юртларидаги Хувайдан (Урмиядаги қалъа). Бағдодга ўсмирлигида келган (ёки ўша ерда туғилган) ва Мустансирияда фақиҳ сифатида қайд этилган. Муҳозаралар, араб адабиёти ва хатни чиройли ёзиш билан шуғулланиб, шу билан танилган. Мустаъсимга хизмат қилиб, унинг болаларини ўқитган. Уд чалишдаги истеъдоди зоҳир бўлгач, аввал Мустаъсим, сўнг Ҳулагу ҳузурида мавқеи кўтарилган. Катта бойлик топиб, уни лаззатларига сарфлаган. Ҳулагу уни Ироқда авқоф нозирлигига тайинлаган. Ёқут ал-Мустаъсимий ва Ибн ас-Суҳравардий ундан хат ўрганган. Уч юз динорлик қарзи учун маҳбус ҳолида вафот этган. Нозик назми, тарихдан хабари ва таснифлари бор: нағма ҳамда торларни билишга оид кичик «Китоб ал-адвор» (қўлёзма; Истанбулдаги Фотиҳда 4661-рақам ва Дор ал-кутубда 349-рақам) — турк, форс ва франсуз тилларига таржима қилиниб, шу тилларда босилган; ҳамда «ар-Рисола аш-шарқийя фи-н-нисаб ат-таълифийя» (қўлёзма, Тўпқопи саройида 3130-рақам ва бошқа хизоналарда).

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 4, b. 170Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 4, б. 170