Abdulvahhob ibn Ali ibn Nasr as-Saʼlabiy al-Bagʻdodiy (Qoziy Abdulvahhob)
Muhaddis
al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy)ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий)
Abu Muhammad kunyali qozi; molikiy faqihlaridan, nazmi va adabdan xabari bor edi. Bagʻdodda tugʻilib, Asʼardda va Bodaroyoda (Iroqda) qozilik qilgan. Shomga rihla qilib Maarrat an-Nuʼmondan oʻtgan va Abu-l-Aloʼ bilan uchrashgan. Misrga yoʻl olgan; u yerda shuhrati koʻtarilib, oʻsha yerda vafot etgan. Kitoblari: molikiy fiqhiga oid «at-Talqin» (qoʻlyozma), «Uyun al-masoil», «an-Nusra li-mazhab Molik», «Sharh al-Mudavvana», «al-Ishrof ala masoil», ikki juzlik «al-Xilof», «Gʻurar al-muhozara va ruus masoil al-munozara» (qoʻlyozma), «Sharh fusul al-ahkom» (qoʻlyozma) va «Ixtisor uyun al-majolis» (qoʻlyozma). U mashhur ikki baytning sohibi: «Bagʻdod — mol egalari uchun xush turargoh, muflislar uchun esa tanglik va qisiqlik uyi; men uning koʻchalarida hayron yurdim — goʻyo zindiq uyidagi mushafdek!»Абу Муҳаммад куняли қози; моликий фақиҳларидан, назми ва адабдан хабари бор эди. Бағдодда туғилиб, Асъардда ва Бодароёда (Ироқда) қозилик қилган. Шомга риҳла қилиб Мааррат ан-Нуъмондан ўтган ва Абу-л-Алў билан учрашган. Мисрга йўл олган; у ерда шуҳрати кўтарилиб, ўша ерда вафот этган. Китоблари: моликий фиқҳига оид «ат-Талқин» (қўлёзма), «Уюн ал-масоил», «ан-Нусра ли-мазҳаб Молик», «Шарҳ ал-Мудаввана», «ал-Ишроф ала масоил», икки жузлик «ал-Хилоф», «Ғурар ал-муҳозара ва руус масоил ал-мунозара» (қўлёзма), «Шарҳ фусул ал-аҳком» (қўлёзма) ва «Ихтисор уюн ал-мажолис» (қўлёзма). У машҳур икки байтнинг соҳиби: «Бағдод — мол эгалари учун хуш тураргоҳ, муфлислар учун эса танглик ва қисиқлик уйи; мен унинг кўчаларида ҳайрон юрдим — гўё зиндиқ уйидаги мушафдек!»
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 4, b. 184Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 4, б. 184
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Abdulvahhob ibn Ali ibn Nasr ibn Ahmad ibn al-Husayn ibn Horun ibn Molik ibn Tavq — Rahba sohibining naslidan, at-Tagʻlibiy al-Bagʻdodiy, Abu Muhammad. Molikiylarning imomlaridan, ularning muallifi va insof bilan hukm qiluvchisi edi; talabalar yod oladigan «at-Talqin» kitobi hamda furuʼ va usulda boshqa asarlari bor. Bagʻdodda uzoq turdi, Bodaroyo va Bokusoyda qozilik qildi, soʻng u yerdagi turmushi qisilgani uchun Bagʻdoddan chiqib ketdi. Misrga kirganida magʻribliklar uni izzat qilishdi, koʻp oltin berishdi, u boyib, ahvoli juda yaxshilandi; shunda Bagʻdod va uning obidalarini sogʻinib: «Har bir maqomda Bagʻdodga salom — undan mening salomim ikki karra boʻlishga haqli», deb sheʼr aytdi.Абдулваҳҳоб ибн Али ибн Наср ибн Аҳмад ибн ал-Ҳусайн ибн Ҳорун ибн Молик ибн Тавқ — Раҳба соҳибининг наслидан, ат-Тағлибий ал-Бағдодий, Абу Муҳаммад. Моликийларнинг имомларидан, уларнинг муаллифи ва инсоф билан ҳукм қилувчиси эди; талабалар ёд оладиган «ат-Талқин» китоби ҳамда фуруъ ва усулда бошқа асарлари бор. Бағдодда узоқ турди, Бодароё ва Бокусойда қозилик қилди, сўнг у ердаги турмуши қисилгани учун Бағдоддан чиқиб кетди. Мисрга кирганида мағрибликлар уни иззат қилишди, кўп олтин беришди, у бойиб, аҳволи жуда яхшиланди; шунда Бағдод ва унинг обидаларини соғиниб: «Ҳар бир мақомда Бағдодга салом — ундан менинг саломим икки карра бўлишга ҳақли», деб шеър айтди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6103Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6103