Abdurahmon ibn Ahmad al-Jomiy
Muhaddis
Xurosonning Jom degan qasabasida tugʻilgan; ilmlar bilan eng mukammal tarzda mashgʻul boʻlib, barcha maʼrifatlarda mohir boʻlgan, soʻng soʻfiy mashoyixiga hamroh boʻlib, bundan katta ulush olgan. Xurosonda va boshqa diyorlarda ilmi bilan shuhrat topgani uchun Rum sultoni Boyazid Xon uni oʻz mamlakatiga chaqirib, oliy sovgʻalar yuborgan; u Xurosondan Rum tomonga safar qilgan, ammo Hamadonga yetganda sulton yuborgan kishiga: «Men sultonning amrini bajarib, mana shu yergacha keldim, bundan keyin uzr etagiga yopishaman, chunki Rum yurtlarida taʼun kasali borligini eshitib, u yerga kira olmayman», degan. Sultonning uni chaqirishdan maqsadi shu ediki, bir vaqt uning xayoliga soʻfiylar bilan kalom olimlari va faylasuflar orasidagi ixtilof kelgan va u sohibi tarjimani shu toifalar orasida hakam qilmoqchi boʻlgan edi — ammo bu amalga oshmagan. Asarlaridan: «al-Jomiy» nomi bilan mashhur «al-Kofiya» sharhi; Qurʼon tafsiriga kirishgan; forschada «Shavohid an-nubuvva» va yana forschada «Nafahot al-uns»; boshqa asarlari ham bor. Forscha nazmini oʻsha til ahli yod olishga talashadi. 898-yilda Hirotda vafot etgan.Хуросоннинг Жом деган қасабасида туғилган; илмлар билан энг мукаммал тарзда машғул бўлиб, барча маърифатларда моҳир бўлган, сўнг сўфий машойихига ҳамроҳ бўлиб, бундан катта улуш олган. Хуросонда ва бошқа диёрларда илми билан шуҳрат топгани учун Рум султони Боязид Хон уни ўз мамлакатига чақириб, олий совғалар юборган; у Хуросондан Рум томонга сафар қилган, аммо Ҳамадонга етганда султон юборган кишига: «Мен султоннинг амрини бажариб, мана шу ергача келдим, бундан кейин узр этагига ёпишаман, чунки Рум юртларида таъун касали борлигини эшитиб, у ерга кира олмайман», деган. Султоннинг уни чақиришдан мақсади шу эдики, бир вақт унинг хаёлига сўфийлар билан калом олимлари ва файласуфлар орасидаги ихтилоф келган ва у соҳиби таржимани шу тоифалар орасида ҳакам қилмоқчи бўлган эди — аммо бу амалга ошмаган. Асарларидан: «ал-Жомий» номи билан машҳур «ал-Кофия» шарҳи; Қуръон тафсирига киришган; форсчада «Шавоҳид ан-нубувва» ва яна форсчада «Нафаҳот ал-унс»; бошқа асарлари ҳам бор. Форсча назмини ўша тил аҳли ёд олишга талашади. 898-йилда Ҳиротда вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0