Abdurahmon ibn Ali ibn Muhammad ash-Shayboniy az-Zabidiy ash-Shofiʼiy, Ibn ad-Daybaʼ nomi bilan mashhur
Muhaddis
«ad-Daybaʼ» uning yuqori bobosi Ali ibn Yusufning laqabi boʻlib, nubiya tilida «oq» degan maʼnoni bildiradi. 866-yil muharram oyining toʻrtinchi, payshanba kuni asr paytida Zabidda tugʻilib, oʻsha yerda voyaga yetgan: Qurʼonni yod olib, yetti qiroatni togʻasi Abu-n-Najoga topshirgan, «ash-Shotibiyya»ni, al-Boriziyning «az-Zubad»ini va «al-Bahja»ning bir qismini yod olgan; hisob, jabr va muqobala, handasa, faroiz, fiqh va arab tilini oʻsha togʻasiga hamda Ibrohim ibn Jaʼmonga, hadis va tafsirni az-Zayn Ahmad ash-Sharjiyga oʻqigan. Bir necha bor haj qilgan — birinchisi 883-yilda — va Makkada as-Saxoviyga oʻqigan; soʻng, ayniqsa hadis fanida mohir boʻlib, nomi mashhur boʻlgan va ovozasi ketgan. Asarlaridan: «Taysir al-vusul ilo Jomiʼ al-usul» — uni chiroyli ixtisor qilgan, toliblar uni qoʻlma-qoʻl qilib foydalanishgan; tarixda «Qurrat al-uyun bi-axbor al-Yaman al-maymun» va «Bugʻyat al-mustafid bi-axbor madinat Zabid». Sulton Omir ibn Abdulvahhob uni ulugʻlab, mudarrislik vazifalarini bergan. Ilmiy masalalar, zavobit va tahsillar haqida sheʼrlari bor; Yamanda shuhrati hanuzgacha katta.«ад-Дайбаъ» унинг юқори бобоси Али ибн Юсуфнинг лақаби бўлиб, нубия тилида «оқ» деган маънони билдиради. 866-йил муҳаррам ойининг тўртинчи, пайшанба куни аср пайтида Забидда туғилиб, ўша ерда вояга етган: Қуръонни ёд олиб, етти қироатни тоғаси Абу-н-Нажога топширган, «аш-Шотибийя»ни, ал-Боризийнинг «аз-Зубад»ини ва «ал-Баҳжа»нинг бир қисмини ёд олган; ҳисоб, жабр ва муқобала, ҳандаса, фароиз, фиқҳ ва араб тилини ўша тоғасига ҳамда Иброҳим ибн Жаъмонга, ҳадис ва тафсирни аз-Зайн Аҳмад аш-Шаржийга ўқиган. Бир неча бор ҳаж қилган — биринчиси 883-йилда — ва Маккада ас-Саховийга ўқиган; сўнг, айниқса ҳадис фанида моҳир бўлиб, номи машҳур бўлган ва овозаси кетган. Асарларидан: «Тайсир ал-вусул ило Жомиъ ал-усул» — уни чиройли ихтисор қилган, толиблар уни қўлма-қўл қилиб фойдаланишган; тарихда «Қуррат ал-уюн би-ахбор ал-Яман ал-маймун» ва «Буғят ал-мустафид би-ахбор мадинат Забид». Султон Омир ибн Абдулваҳҳоб уни улуғлаб, мударрислик вазифаларини берган. Илмий масалалар, завобит ва таҳсиллар ҳақида шеърлари бор; Яманда шуҳрати ҳанузгача катта.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0