Abdurrahmon ibn Ahmad ibn Alak Abu Tohir
Muhaddis
Asbahonda tugʻilib, Samarqandda fiqh oʻrgangan; sulton Malikshoh qoʻli bilan Samarqandning fath boʻlishiga sabab boʻlgan kishi ham shu. Shofiiylarning boshliqlaridan edi, koʻp hadis eshitgan. Abdulvahhob ibn Manda: «Zamonamizda undan insofliroq va bilimliroq faqihni koʻrmadik», degan. Lahjasi fasih, muruvvati koʻp, neʼmati moʻl edi. Bagʻdodda vafot etgan; janozasida raislar va vazirlar piyoda yurdi, faqat Nizomulmulk minib bordi va yoshi ulugʻligini uzr qildi. Shayx Abu Ishoq ash-Sheroziyning yoniga dafn qilingan, kun mashhur kun boʻldi va sulton Malikshoh turbaga keldi. Ibn Aqiyl aytadi: «Taʼziyaning ertasida Nizomulmulkning yoniga oʻtirdim, podshohlar esa uning huzurida tik turishardi — bunga ilm bilan jurʼat qildim».Асбаҳонда туғилиб, Самарқандда фиқҳ ўрганган; султон Маликшоҳ қўли билан Самарқанднинг фатҳ бўлишига сабаб бўлган киши ҳам шу. Шофиийларнинг бошлиқларидан эди, кўп ҳадис эшитган. Абдулваҳҳоб ибн Манда: «Замонамизда ундан инсофлироқ ва билимлироқ фақиҳни кўрмадик», деган. Лаҳжаси фасиҳ, муруввати кўп, неъмати мўл эди. Бағдодда вафот этган; жанозасида раислар ва вазирлар пиёда юрди, фақат Низомулмулк миниб борди ва ёши улуғлигини узр қилди. Шайх Абу Исҳоқ аш-Шерозийнинг ёнига дафн қилинган, кун машҳур кун бўлди ва султон Маликшоҳ турбага келди. Ибн Ақийл айтади: «Таъзиянинг эртасида Низомулмулкнинг ёнига ўтирдим, подшоҳлар эса унинг ҳузурида тик туришарди — бунга илм билан журъат қилдим».
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6267Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6267