Abdurrahmon ibn al-Hasan al-Akvaʼ
Muhaddis
Furuʼ ilmining shayxi va uni puxta tekshirgan kishi boʻlib, uni Zimor shahrida al-Hasan ibn Ahmad ash-Shabibiy kabi eng katta shayxlardan va ularning tengdoshlaridan oʻqigan. Soʻng Sanʼoga koʻchib, uning jomeʼ masjidida «Sharh al-Azhor»dan va Ibn Muzaffarning «Bayon»idan dars bergan; talabalar unga intilgan va darsiga oʻttiz-qirq kishilik jamoat hozir boʻlar edi, odamlar undan uzoq vaqt ilm olishdi. Akasi Aliy ibn Hasan al-Akvaʼ Imom al-Hodiy al-Abbos ibn al-Husaynning, keyin uning oʻgʻli al-Mansur billohning vaziri boʻlgan, soʻng u akasini va butun qarindoshlarini jazolab, mollarini tortib olgan; tarjima sohibi ham shular orasida edi va bu bir ming bir yuz toʻqson uchinchi yilda boʻlgan. Keyin ular qoʻyib yuborilgan, ammo shundan soʻng uning koʻzi ojizlashib, dars berishni tark etgan va vafotigacha shu holda qolgan. Koʻzi ketgan kunlarida toat-ibodatga berilib, jamoat namozlariga muhofaza qilgan; ilgari esa yeyish-ichishi va kiyimida noz-neʼmat ichida yashab, rizq talabi bilan mashgʻul boʻlmagan, chunki ikki akasi — Aliy va Abdulloh ibn al-Hasan (u Imom al-Mahdiy kunlarida al-Maxo bandariga voliy boʻlgan) — uning tashvishini oʻz zimmalariga olgan edi. Ash-Shavkoniy undan al-Amir al-Husaynning «Shifoʼ»sining boshlarini oʻqigan.Фуруъ илмининг шайхи ва уни пухта текширган киши бўлиб, уни Зимор шаҳрида ал-Ҳасан ибн Аҳмад аш-Шабибий каби энг катта шайхлардан ва уларнинг тенгдошларидан ўқиган. Сўнг Санъога кўчиб, унинг жомеъ масжидида «Шарҳ ал-Азҳор»дан ва Ибн Музаффарнинг «Баён»идан дарс берган; талабалар унга интилган ва дарсига ўттиз-қирқ кишилик жамоат ҳозир бўлар эди, одамлар ундан узоқ вақт илм олишди. Акаси Алий ибн Ҳасан ал-Акваъ Имом ал-Ҳодий ал-Аббос ибн ал-Ҳусайннинг, кейин унинг ўғли ал-Мансур биллоҳнинг вазири бўлган, сўнг у акасини ва бутун қариндошларини жазолаб, молларини тортиб олган; таржима соҳиби ҳам шулар орасида эди ва бу бир минг бир юз тўқсон учинчи йилда бўлган. Кейин улар қўйиб юборилган, аммо шундан сўнг унинг кўзи ожизлашиб, дарс беришни тарк этган ва вафотигача шу ҳолда қолган. Кўзи кетган кунларида тоат-ибодатга берилиб, жамоат намозларига муҳофаза қилган; илгари эса ейиш-ичиши ва кийимида ноз-неъмат ичида яшаб, ризқ талаби билан машғул бўлмаган, чунки икки акаси — Алий ва Абдуллоҳ ибн ал-Ҳасан (у Имом ал-Маҳдий кунларида ал-Махо бандарига волий бўлган) — унинг ташвишини ўз зиммаларига олган эди. Аш-Шавконий ундан ал-Амир ал-Ҳусайннинг «Шифў»сининг бошларини ўқиган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 335Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 335