Abu Abdulloh ad-Domagʻoniy (Muhammad ibn Ali ibn Muhammad ibn al-Husayn ibn Abdulmalik ibn Abdulvahhob ibn Hamwiya)

Hanafiy, Bagʻdodda qozilar qozisi boʻlgan. Uch yuz toʻqson sakkizinchi yilda tugʻilgan, oʻz yurtida fiqh oʻrganib, toʻrt yuz oʻn sakkizinchi yilda Bagʻdodga kelgan va bu yerda Abu Abdulloh as-Saymariy hamda Abul-Hasan al-Quduriy huzurida fiqh oʻqigan, ikkovidan, yana Ibn an-Naqqur, al-Xatib va boshqalardan hadis eshitgan. Fiqhda barkamol boʻlgan, aqli toʻla, tavozusi ortiq edi; faqihlarning boshligʻi unga kelib toʻxtagan, iborasi fasih edi. Ilm talabining boshida faqir boʻlib, egnida eski-tuski kiyim yurgan, keyin Ibn Mokulodan soʻng qirq toʻqqizinchi yilda raislik va qozilikka yetgan. al-Qoim biamrillah unga ikrom qilar, sulton Tugʻrulbek uni ulugʻlardi. Oʻttiz yil gʻoyat chiroyli siyrat, omonat va diyonat bilan hukm yuritgan. Bir necha kun ogʻrib, rajabning yigirma toʻrtinchi kunida saksonga yaqinlashgan yoshida vafot etgan; Darb al-Qalloyindagi oʻz uyiga dafn qilinib, soʻng Abu Hanifa mashhadiga koʻchirilgan.Ҳанафий, Бағдодда қозилар қозиси бўлган. Уч юз тўқсон саккизинчи йилда туғилган, ўз юртида фиқҳ ўрганиб, тўрт юз ўн саккизинчи йилда Бағдодга келган ва бу ерда Абу Абдуллоҳ ас-Саймарий ҳамда Абул-Ҳасан ал-Қудурий ҳузурида фиқҳ ўқиган, икковидан, яна Ибн ан-Наққур, ал-Хатиб ва бошқалардан ҳадис эшитган. Фиқҳда баркамол бўлган, ақли тўла, тавозуси ортиқ эди; фақиҳларнинг бошлиғи унга келиб тўхтаган, ибораси фасиҳ эди. Илм талабининг бошида фақир бўлиб, эгнида эски-туски кийим юрган, кейин Ибн Мокулодан сўнг қирқ тўққизинчи йилда раислик ва қозиликка етган. ал-Қоим биамриллаҳ унга икром қилар, султон Туғрулбек уни улуғларди. Ўттиз йил ғоят чиройли сийрат, омонат ва диёнат билан ҳукм юритган. Бир неча кун оғриб, ражабнинг йигирма тўртинчи кунида саксонга яқинлашган ёшида вафот этган; Дарб ал-Қаллойиндаги ўз уйига дафн қилиниб, сўнг Абу Ҳанифа машҳадига кўчирилган.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6254Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6254