Abu Bakr ash-Shibliy

Soʻfiy mashoyixlaridan biri; ismida ixtilof qilinib, Dalaf ibn Jahdar, yoki Ibn Jaʼfar ibn Yunus deyilgan. Asli Xurosonning Ustrushona yurtidagi Shibliya degan qishloqdan, Somarroda tugʻilgan; otasi al-Muvaffaqning hojiblar boshligʻi, togʻasi esa Iskandariya noibi edi. Tavbasi Xayr an-Nassojning qoʻlida boʻldi: uning vaʼzini eshitib, soʻzi qalbiga tushdi va shu zahoti tavba qildi. Molikiy mazhabida boʻlib, koʻp hadis yozgan edi; keyin ibodat va mujohadaga berilib, bularning barini tark qildi va kitoblarini yuvib tashladi. Otasi unga koʻp oltin va yer-mulk qoldirgan edi — hammasini soʻfiylar va muhtojlarga sarfladi. Oʻzi aytadi: «Yamanda amirlik saroyini koʻrdim, odamlar eshigida toʻplangan edi; podshoh ularga bir tuynukdan moʻralab, qoʻli bilan salom ishorasini qildi, ular esa unga sajda qildilar. Keyin oʻsha kishini Shomda bir dirhamga goʻsht sotib olib, qoʻlida ushlab turgan holda koʻrdim va: “Sen oʻsha odammisan?” dedim. “Ha”, dedi. Buni ham, uni ham koʻrgan kishi dunyoni qanday hor koʻrmasin?!» Yana ash-Shibliy bir hajjom soʻfiylardan birini hajomat qilayotganini koʻrdi; ish tugagach, unga bir hamyonda qirq dinor uzatdi. Hajjom uni qaytarib: «Men qilgan ishimni Alloh uchun qildim, shu dinorlar uchun Alloh bilan ahdimni buzmayman», dedi. Shunda ash-Shibliy oʻz yuziga urib: «Har bir inson ash-Shibliydan yaxshi — hatto hajjom ham», dedi.Сўфий машойихларидан бири; исмида ихтилоф қилиниб, Далаф ибн Жаҳдар, ёки Ибн Жаъфар ибн Юнус дейилган. Асли Хуросоннинг Уструшона юртидаги Шиблия деган қишлоқдан, Сомаррода туғилган; отаси ал-Муваффақнинг ҳожиблар бошлиғи, тоғаси эса Искандария ноиби эди. Тавбаси Хайр ан-Нассожнинг қўлида бўлди: унинг ваъзини эшитиб, сўзи қалбига тушди ва шу заҳоти тавба қилди. Моликий мазҳабида бўлиб, кўп ҳадис ёзган эди; кейин ибодат ва мужоҳадага берилиб, буларнинг барини тарк қилди ва китобларини ювиб ташлади. Отаси унга кўп олтин ва ер-мулк қолдирган эди — ҳаммасини сўфийлар ва муҳтожларга сарфлади. Ўзи айтади: «Яманда амирлик саройини кўрдим, одамлар эшигида тўпланган эди; подшоҳ уларга бир туйнукдан мўралаб, қўли билан салом ишорасини қилди, улар эса унга сажда қилдилар. Кейин ўша кишини Шомда бир дирҳамга гўшт сотиб олиб, қўлида ушлаб турган ҳолда кўрдим ва: “Сен ўша одаммисан?” дедим. “Ҳа”, деди. Буни ҳам, уни ҳам кўрган киши дунёни қандай ҳор кўрмасин?!» Яна аш-Шиблий бир ҳажжом сўфийлардан бирини ҳажомат қилаётганини кўрди; иш тугагач, унга бир ҳамёнда қирқ динор узатди. Ҳажжом уни қайтариб: «Мен қилган ишимни Аллоҳ учун қилдим, шу динорлар учун Аллоҳ билан аҳдимни бузмайман», деди. Шунда аш-Шиблий ўз юзига уриб: «Ҳар бир инсон аш-Шиблийдан яхши — ҳатто ҳажжом ҳам», деди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5796Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5796