Abul-Fazl ibn ash-Shahrazuriy Kamoluddin Muhammad ibn Abdulloh ibn al-Qosim ibn al-Muzaffar al-Mavsiliy ash-Shofiʼiy
Muhaddis
Qozilqozi. 491-yilda tugʻilgan; Bagʻdodda Asʼad al-Mayhaniydan fiqh oʻrgangan, Nurulhudo az-Zaynabiydan, Mavsilda esa onasining otasi Ali ibn Tavqdan hadis eshitgan. Otabek Zangiy nomidan oʻz shahrining qozisi boʻlgan, keyin Nuriddin huzuriga borgach, u uni gʻoyat ulugʻlab, oʻziga qozi, vazir va maslahatchi qilgan. Salohuddin Damashqni olganida qalʼa bir necha kun taslim boʻlmagach, oʻzi Kamoluddinning uyiga piyoda borgani, qozi hovliqib peshvoz chiqqani va sulton «Koʻngling toʻq boʻlsin, ish sening ishing, shahar sening shahring» degani uning martabasini koʻrsatadi. Ibn Qoziy Shuhbaning aytishicha, Nuriddin uni 555-yilda Damashq qozisi qilgan; bugungi Shubbok al-Kamoliyni u paydo qilgan, Mavsilda bir, Nasibinda ikki madrasa, Madinada rabot qurdirgan, Homa qishlogʻini hanbaliylarga vaqf qilgan, Shom yurtlarida hukm yuritgan, oʻgʻli Muhyiddinni Halabda, jiyani Abul-Qosimni Homada, boshqa jiyanini Homsda oʻzining noibi qilib qoʻygan. Ibn Asokir: «Usul ilmida yaxshi soʻzlardi, adib va shoir, suhbati shirin kishi edi». «Mirʼot» sohibi: Ahmad ibn Qudoma Damashqqa kelganida Kamoluddin unga ming dinor olib chiqqan, u qabul qilmagach, shu pulga Homa qishlogʻini sotib olib, yarmini shayx Ahmad va maqdisiylarga, yarmini al-Anboriyga vaqf qilgan.Қозилқози. 491-йилда туғилган; Бағдодда Асъад ал-Майҳанийдан фиқҳ ўрганган, Нурулҳудо аз-Зайнабийдан, Мавсилда эса онасининг отаси Али ибн Тавқдан ҳадис эшитган. Отабек Зангий номидан ўз шаҳрининг қозиси бўлган, кейин Нуриддин ҳузурига боргач, у уни ғоят улуғлаб, ўзига қози, вазир ва маслаҳатчи қилган. Салоҳуддин Дамашқни олганида қалъа бир неча кун таслим бўлмагач, ўзи Камолуддиннинг уйига пиёда боргани, қози ҳовлиқиб пешвоз чиққани ва султон «Кўнглинг тўқ бўлсин, иш сенинг ишинг, шаҳар сенинг шаҳринг» дегани унинг мартабасини кўрсатади. Ибн Қозий Шуҳбанинг айтишича, Нуриддин уни 555-йилда Дамашқ қозиси қилган; бугунги Шуббок ал-Камолийни у пайдо қилган, Мавсилда бир, Насибинда икки мадраса, Мадинада работ қурдирган, Ҳома қишлоғини ҳанбалийларга вақф қилган, Шом юртларида ҳукм юритган, ўғли Муҳйиддинни Ҳалабда, жияни Абул-Қосимни Ҳомада, бошқа жиянини Ҳомсда ўзининг ноиби қилиб қўйган. Ибн Асокир: «Усул илмида яхши сўзларди, адиб ва шоир, суҳбати ширин киши эди». «Миръот» соҳиби: Аҳмад ибн Қудома Дамашққа келганида Камолуддин унга минг динор олиб чиққан, у қабул қилмагач, шу пулга Ҳома қишлоғини сотиб олиб, ярмини шайх Аҳмад ва мақдисийларга, ярмини ал-Анборийга вақф қилган.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 6, b. 401Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 6, б. 401