Ahmad ibn al-Hasan ibn Saʼid Barakot as-Sanʼoniy

Alloma faqih, zohid, voiz, mufassir va adib. Bir ming bir yuz yigirma beshinchi yil rabiul-avval oyida tugʻilgan; oʻz asridagi Sanʼo allomalaridan ilm olib, olat ilmida peshqadam boʻlgan; fiqh, hadis va tafsirni oʻqigan, adab, tarix va sheʼr kitoblarini mutolaa qilgan. Haj qilganida shayx Muhammad Hayot as-Sindiydan ilm olgan. Bir necha fandan dars bergan va umrining oxirida fiqhdan dars berish bilan mashgʻul boʻlgan. Tush taʼbirida va tush koʻrganning holini farosat bilan bilishda qoʻli uzun edi. Yumshoq axloqli, muomalasi mayin, suhbati chiroyli, tabiati latif, nafsi sharif, duo va Allohga iltijosi koʻp, hazil-mutoyibasi shirin, latifa va istioralari nodir, kibrni tashlagan, zamondoshlarining ahvolini biladigan, urf-odat takliflari bilan mashgʻul boʻlmaydigan, kiyimiga eʼtibor bermaydigan va qanday koʻrinishiga parvo qilmaydigan kishi edi. Jamoat namozini va bemorlarni yoʻqlashni tark etmasdi; Sanʼoning Bob al-Yaman deb tanilgan darvozasi tashqarisida janozalarni kutib oʻtirar va yonidan oʻtgan har bir musulmon janozasini — mayitni tanisin-tanimasin — qabr ustigacha kuzatib borardi. Yoshligida yurtlarni kezgan. Vafotidan sal oldin tushida zindondan ozod qilinganini koʻrib, ajali yaqinlashganini bilgan va faqih Lutfulloh ibn Ahmad Jahhofni chaqirib: «Sen mening vasiyimsan, yoz», degan; u nima yozay deganda, unga vasiyatini aytdirgan: shahodat kalimasini, soʻng «Dunyodan uyimdan boshqa hech narsam yoʻq, kitoblardan esa faqat tabobatdagi al-Azraq kitobim bor», deganini yozdirgan va ilm oʻzi bilan boʻlishi haqidagi baytlarini aytgan. Muharram oyining oʻn oltinchi kuni vafot etgan; faqih Muhammad ibn Hasan Dalama unga tarixni oʻz ichiga olgan qasida bilan marsiya aytgan. Banu Barakot Nahm qabilasidan boʻlib, tarjima sohibining bobosi Nahmdan Sanʼoga koʻchgan kishidir.Аллома фақиҳ, зоҳид, воиз, муфассир ва адиб. Бир минг бир юз йигирма бешинчи йил рабиул-аввал ойида туғилган; ўз асридаги Санъо алломаларидан илм олиб, олат илмида пешқадам бўлган; фиқҳ, ҳадис ва тафсирни ўқиган, адаб, тарих ва шеър китобларини мутолаа қилган. Ҳаж қилганида шайх Муҳаммад Ҳаёт ас-Синдийдан илм олган. Бир неча фандан дарс берган ва умрининг охирида фиқҳдан дарс бериш билан машғул бўлган. Туш таъбирида ва туш кўрганнинг ҳолини фаросат билан билишда қўли узун эди. Юмшоқ ахлоқли, муомаласи майин, суҳбати чиройли, табиати латиф, нафси шариф, дуо ва Аллоҳга илтижоси кўп, ҳазил-мутойибаси ширин, латифа ва истиоралари нодир, кибрни ташлаган, замондошларининг аҳволини биладиган, урф-одат таклифлари билан машғул бўлмайдиган, кийимига эътибор бермайдиган ва қандай кўринишига парво қилмайдиган киши эди. Жамоат намозини ва беморларни йўқлашни тарк этмасди; Санъонинг Боб ал-Яман деб танилган дарвозаси ташқарисида жанозаларни кутиб ўтирар ва ёнидан ўтган ҳар бир мусулмон жанозасини — майитни танисин-танимасин — қабр устигача кузатиб борарди. Ёшлигида юртларни кезган. Вафотидан сал олдин тушида зиндондан озод қилинганини кўриб, ажали яқинлашганини билган ва фақиҳ Лутфуллоҳ ибн Аҳмад Жаҳҳофни чақириб: «Сен менинг васийимсан, ёз», деган; у нима ёзай деганда, унга васиятини айтдирган: шаҳодат калимасини, сўнг «Дунёдан уйимдан бошқа ҳеч нарсам йўқ, китоблардан эса фақат табобатдаги ал-Азрақ китобим бор», деганини ёздирган ва илм ўзи билан бўлиши ҳақидаги байтларини айтган. Муҳаррам ойининг ўн олтинчи куни вафот этган; фақиҳ Муҳаммад ибн Ҳасан Далама унга тарихни ўз ичига олган қасида билан марсия айтган. Бану Баракот Наҳм қабиласидан бўлиб, таржима соҳибининг бобоси Наҳмдан Санъога кўчган кишидир.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 939Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 939