Ahmad ibn al-Husayn ibn Yahyo al-Hamazoniy (Badiʼ az-Zamon)
Muhaddis
Abul-Fazl kunyali, kotiblar imomlaridan biri. Uning «Maqomot»i (bosilgan) bor — Haririy oʻz maqomalarining uslubini shundan olgan. Shoir ham edi, biroq sheʼrdagi darajasi nasrdagi darajasidan past. Hamazonda tugʻilgan, 380-yili Hirotga koʻchib oʻsha yerda yashagan, soʻng 382-yili Naysoburga kelgan — shuhrati hali yoyilmagan edi; u yerda Abu Bakr al-Xorazmiy bilan uchrashib, oralarida musojalaga olib borgan janjal chiqqan va shundan keyin Hamazoniyning nomi ufqlarga taralgan. Xorazmiy vafot etgach maydon unga boʻsh qoldi: Xuroson, Sijiston va Gʻazna shaharlaridan kirmagani, podshoh yoki amirlardan mukofotini olmagani qolmadi. Xotirasi kuchli edi, yodlashi maqolga aylangan. «Maqomot»ining koʻpi badihatan aytilgani, u baʼzan maktubni oxirgi satridan boshlab birinchi satrigacha yozib chiqqani va unda hech ayb boʻlmagani zikr qilinadi. Kichik bir «Devon sheʼr» (bosilgan) va 233 ta maktubdan iborat «Rasoil» (bosilgan) asarlari bor. Hirotda zaharlanib vafot etgan.Абул-Фазл куняли, котиблар имомларидан бири. Унинг «Мақомот»и (босилган) бор — Ҳаририй ўз мақомаларининг услубини шундан олган. Шоир ҳам эди, бироқ шеърдаги даражаси насрдаги даражасидан паст. Ҳамазонда туғилган, 380-йили Ҳиротга кўчиб ўша ерда яшаган, сўнг 382-йили Найсобурга келган — шуҳрати ҳали ёйилмаган эди; у ерда Абу Бакр ал-Хоразмий билан учрашиб, ораларида мусожалага олиб борган жанжал чиққан ва шундан кейин Ҳамазонийнинг номи уфқларга таралган. Хоразмий вафот этгач майдон унга бўш қолди: Хуросон, Сижистон ва Ғазна шаҳарларидан кирмагани, подшоҳ ёки амирлардан мукофотини олмагани қолмади. Хотираси кучли эди, ёдлаши мақолга айланган. «Мақомот»ининг кўпи бадиҳатан айтилгани, у баъзан мактубни охирги сатридан бошлаб биринчи сатригача ёзиб чиққани ва унда ҳеч айб бўлмагани зикр қилинади. Кичик бир «Девон шеър» (босилган) ва 233 та мактубдан иборат «Расоил» (босилган) асарлари бор. Ҳиротда заҳарланиб вафот этган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 1, b. 115Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 1, б. 115