Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Abil-Avvom as-Saʼdiy
Muhaddis
al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy)ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий)
Abul-Abbos kunyali, Misr, Barqa, Siqilliya, Shom va Haramayn qozisi; hanbaliy fuqaholardan, misrlik. Hokim bi-amrilloh kunlarida, 405-hijriy yili Misrda qozilikni olgan; uning kunlarida Hokim gʻoyib boʻlib, ish Zohir li-iʼzozi dinilloh oʻrnashgunicha shuroda qolgan, Zohir esa uni qozilikda tasdiqlagan. U bilan birga meʼyor, zarbxona, namoz, meros va masjidlar ustidan nazorat ham unga topshirilgan; vafotigacha shu lavozimda mustahkam turgan. Hukm devonlarini jomeʼga koʻchirgan birinchi kishi shu: undan oldin devonlar qozining oʻzida boʻlar, u vafot etsa yoki chetlatilsa, undan keyin hukmni oladigan kishining uyiga koʻchirilardi. Ibn Hajar: «Uning “Abu Hanifa va uning ashoblari manoqibi” haqida toʻla bir tasnifi bor; uni undan Quzoiy rivoyat qilgan, Silafiy esa Roziydan, u Quzoiydan hadis qilgan», degan.Абул-Аббос куняли, Миср, Барқа, Сиқиллия, Шом ва Ҳарамайн қозиси; ҳанбалий фуқаҳолардан, мисрлик. Ҳоким би-амриллоҳ кунларида, 405-ҳижрий йили Мисрда қозиликни олган; унинг кунларида Ҳоким ғойиб бўлиб, иш Зоҳир ли-иъзози диниллоҳ ўрнашгунича шурода қолган, Зоҳир эса уни қозиликда тасдиқлаган. У билан бирга меъёр, зарбхона, намоз, мерос ва масжидлар устидан назорат ҳам унга топширилган; вафотигача шу лавозимда мустаҳкам турган. Ҳукм девонларини жомеъга кўчирган биринчи киши шу: ундан олдин девонлар қозининг ўзида бўлар, у вафот эца ёки четлатилса, ундан кейин ҳукмни оладиган кишининг уйига кўчириларди. Ибн Ҳажар: «Унинг “Абу Ҳанифа ва унинг ашоблари маноқиби” ҳақида тўла бир таснифи бор; уни ундан Қузоий ривоят қилган, Силафий эса Розийдан, у Қузоийдан ҳадис қилган», деган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 1, b. 211Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 1, б. 211
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Ahmad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdussamad ibn al-Muhtadiy billah, Abu Abdulloh ash-Shohid. Uch yuz sakson oltinchi yildan boshlab Jomiʼul-Mansurda xutba oʻqidi; har jumada faqat bitta xutbani oʻqirdi va odamlar uni undan eshitganda yigʻlab shovqin solar, ovoziga qalblari yumshab ketardi.Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдуссамад ибн ал-Муҳтадий биллаҳ, Абу Абдуллоҳ аш-Шоҳид. Уч юз саксон олтинчи йилдан бошлаб Жомиъул-Мансурда хутба ўқиди; ҳар жумада фақат битта хутбани ўқирди ва одамлар уни ундан эшитганда йиғлаб шовқин солар, овозига қалблари юмшаб кетарди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6090Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6090