Ahmad ibn Salmon an-Najjod
Muhaddis
Undan al-Azajiy va as-Saymariy rivoyat qilishdi. Ishonchli, solih kishi edi; nafs bilan kurashishda, xolis rostgoʻylikda, iffat va qanoatda, maʼrufga buyurib munkardan qaytarishda, vaʼzining chiroyi va koʻngillarga foydasida unga misol keltirilardi. Bir kuni bir kishi unga yuz dinor keltirdi; u: «Menga uning keragi yoʻq», dedi. Haligi kishi: «Ol, mana bu doʻstlaringga tarqat», dedi. U: «Yerga qoʻy», dedi va qoʻyilgach, jamoaga: «Har biringiz hojatingizga qarab olsin», dedi; ular ehtiyojlaricha ola boshlashdi va pul tugadi. Shundan keyin oʻgʻli kelib, ahlining muhtojligidan shikoyat qilgan edi: «Baqqolga borib, mening hisobimga chorak ratl xurmo ol», dedi. Bir kishi uni tovuq va holva sotib olayotganini koʻrib hayron boʻldi va ortidan bordi; u yetim va bevalar yashaydigan bir uyga borib, olganini ularga berdi. Attorlarga haq evaziga sadaf yanchib berardi va shundan tirikchilik qilardi. Oʻlim yetganda: «Ey Sarvarim, shu soat uchun Seni asrab kelgan edim», deb takrorlardi. Shu yilning zulhijja oyi tugashiga yetti kun qolganda, seshanba kuni vafot etdi; janozasi Jomiʼul-Mansurda oʻqilib, Imom Ahmad qabristoniga dafn qilindi.Ундан ал-Азажий ва ас-Саймарий ривоят қилишди. Ишончли, солиҳ киши эди; нафс билан курашишда, холис ростгўйликда, иффат ва қаноатда, маъруфга буюриб мункардан қайтаришда, ваъзининг чиройи ва кўнгилларга фойдасида унга мисол келтириларди. Бир куни бир киши унга юз динор келтирди; у: «Менга унинг кераги йўқ», деди. Ҳалиги киши: «Ол, мана бу дўстларингга тарқат», деди. У: «Ерга қўй», деди ва қўйилгач, жамоага: «Ҳар бирингиз ҳожатингизга қараб олсин», деди; улар эҳтиёжларича ола бошлашди ва пул тугади. Шундан кейин ўғли келиб, аҳлининг муҳтожлигидан шикоят қилган эди: «Баққолга бориб, менинг ҳисобимга чорак ратл хурмо ол», деди. Бир киши уни товуқ ва ҳолва сотиб олаётганини кўриб ҳайрон бўлди ва ортидан борди; у етим ва бевалар яшайдиган бир уйга бориб, олганини уларга берди. Атторларга ҳақ эвазига садаф янчиб берарди ва шундан тирикчилик қиларди. Ўлим етганда: «Эй Сарварим, шу соат учун Сени асраб келган эдим», деб такрорларди. Шу йилнинг зулҳижжа ойи тугашига етти кун қолганда, сешанба куни вафот этди; жанозаси Жомиъул-Мансурда ўқилиб, Имом Аҳмад қабристонига дафн қилинди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 6000Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 6000