Ahmad ibn Soloh ibn Hasan ibn Muhammad ad-Davvoriy as-Saʼdiy, Shamsuddin, al-Qasma nomi bilan tanilgan
Muhaddis
Qozi Husayn al-Masvariydan, Sayyid Muhammad ibn Izzuddin al-Muftiydan, Sayyid Aliy ibn al-Imom Sharafuddindan, Sayyid al-Mutahhar ibn Tojuddindan, Sayyid Ibrohim ibn Aliy ibn al-Imom Sharafuddindan va Ibn Nasr al-Ahnumiydan ilm olgan; Saʼda shahriga kelgan olim ash-Sheroziy huzurida «ar-Risolat ash-Shamsiya» sharhini — Imom al-Hasan ibn Aliy ibn Dovud bilan birga, uning daʼvatidan oldin — oʻqigan; oʻsha Sheroziy: «Agar bu sayyid va uning qozisi yashasa, ikkalasining ishi ajoyib boʻladi», der edi. Tarjima sohibi olim, ilmi bilan amal qiluvchi, zohid, varaʼli, fozil, ahli bayt ilmlarida toʻlib turgan dengiz, hadis ilmida musannif, yaxshiligi va ehsoni koʻp, Paygʻambar xonadoniga muhabbatida sadoqatli edi — shu sababdan qattiq mashaqqat koʻrgan, hatto turklardan baʼzisi shu yoʻlda uning belini sindirgan. Uni «al-Muqashqish» deb atashardi, chunki Saʼdada taomi keltirilsa, chopariga Saʼda jomeʼidagi gʻariblarni oʻzi bilan ovqatlanishga chaqirishni buyurar edi. Zolimlardan qattiq nafratlanardi. Saʼda shahrida vafot etgan; onasi hind choʻrisi edi.Қози Ҳусайн ал-Масварийдан, Саййид Муҳаммад ибн Иззуддин ал-Муфтийдан, Саййид Алий ибн ал-Имом Шарафуддиндан, Саййид ал-Мутаҳҳар ибн Тожуддиндан, Саййид Иброҳим ибн Алий ибн ал-Имом Шарафуддиндан ва Ибн Наср ал-Аҳнумийдан илм олган; Саъда шаҳрига келган олим аш-Шерозий ҳузурида «ар-Рисолат аш-Шамсия» шарҳини — Имом ал-Ҳасан ибн Алий ибн Довуд билан бирга, унинг даъватидан олдин — ўқиган; ўша Шерозий: «Агар бу саййид ва унинг қозиси яшаса, иккаласининг иши ажойиб бўлади», дер эди. Таржима соҳиби олим, илми билан амал қилувчи, зоҳид, вараъли, фозил, аҳли байт илмларида тўлиб турган денгиз, ҳадис илмида мусанниф, яхшилиги ва эҳсони кўп, Пайғамбар хонадонига муҳаббатида садоқатли эди — шу сабабдан қаттиқ машаққат кўрган, ҳатто турклардан баъзиси шу йўлда унинг белини синдирган. Уни «ал-Муқашқиш» деб аташарди, чунки Саъдада таоми келтирилса, чопарига Саъда жомеъидаги ғарибларни ўзи билан овқатланишга чақиришни буюрар эди. Золимлардан қаттиқ нафратланарди. Саъда шаҳрида вафот этган; онаси ҳинд чўриси эди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 949Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 949