Ahmad ibn Yahyo ibn Ahmad ibn Umayra
Muhaddis
Abu Jaʼfar az-Zabbiy — tarixchi, Andalusiya ulamolaridan. Lurqa shahrining gʻarbidagi Balsh shahrida tugʻilgan va oʻn yoshga yetmasidan ilm asoslarini olgan. Shimoliy Afriqoga safar qilib, uning yurtlarini kezgan: Sabta, Marrokash va Bijoyani ziyorat etgan, soʻng Iskandariyaga kelgan. Umrining koʻp qismini Andalusiyadagi Mursiya shahrida oʻtkazgan koʻrinadi. Tasniflaridan «Bugʻyat al-multamis fi tarix al-Andalus» saqlanib qolgan — unda al-Humaydiyning «Jazvat al-muqtabis»da 450-hijriy yil chegarasigacha yozganlarini toʻldirib, oʻz zamonasigacha davom ettirgan. Varroqlik hunari bilan shugʻullanib undan katta mol topgan, oʻz qoʻli bilan koʻp kitoblar koʻchirgan va yozuv tezligida hayratlanarli edi. Yana «Matlaʼ al-anvor li-sahih al-osor» asarida Buxoriy bilan Muslimni jamlagan. Mursiyada shahid boʻlib vafot etgan: ustiga devor qulagan, uni chiqarishganda joni bor edi, oʻsha kunning tongida qirq yoshdan oshgan holida vafot etgan.Абу Жаъфар аз-Заббий — тарихчи, Андалусия уламоларидан. Лурқа шаҳрининг ғарбидаги Балш шаҳрида туғилган ва ўн ёшга етмасидан илм асосларини олган. Шимолий Африқога сафар қилиб, унинг юртларини кезган: Сабта, Маррокаш ва Бижояни зиёрат этган, сўнг Искандарияга келган. Умрининг кўп қисмини Андалусиядаги Мурсия шаҳрида ўтказган кўринади. Таснифларидан «Буғят ал-мултамис фи тарих ал-Андалус» сақланиб қолган — унда ал-Ҳумайдийнинг «Жазват ал-муқтабис»да 450-ҳижрий йил чегарасигача ёзганларини тўлдириб, ўз замонасигача давом эттирган. Варроқлик ҳунари билан шуғулланиб ундан катта мол топган, ўз қўли билан кўп китоблар кўчирган ва ёзув тезлигида ҳайратланарли эди. Яна «Матлаъ ал-анвор ли-саҳиҳ ал-осор» асарида Бухорий билан Муслимни жамлаган. Мурсияда шаҳид бўлиб вафот этган: устига девор қулаган, уни чиқаришганда жони бор эди, ўша куннинг тонгида қирқ ёшдан ошган ҳолида вафот этган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 1, b. 268Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 1, б. 268