← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
RoviylarРовийлар

al-Hasan ibn Yahyo ibn Ahmad ibn Aliy ibn Muhammad ibn Ahmad ibn al-Qosim al-Kibsiy as-Sanʼoniy

Roviy

Bir ming bir yuz oltmish yettinchi yil safar oyida tugʻilgan; Sanʼoda voyaga yetib, u yerda bir jamoa ulamodan oʻqigan. Eng koʻp foydani shayx allomo al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiydan olgan — barcha fanlarda unga doimiy hamroh boʻlib, nahv, sarf, mantiq, maoniy, bayon, hadis va tafsirni oʻqigan va bu fanlarning hammasida yetuk boʻlib, shaharning tekshiruvchi va puxta olimlaridan sanalgan. Masalani yozib hal qilishda mohir, bahsda goʻzal; tarqoq masalalarga oid gʻoyat puxta risolalari bor. Ash-Shavkoniy bilan birga ustozlariga «al-Kashshof»ni oʻqiganda zehnining oʻtkirligi bilan nafis foydalar chiqarardi. Ustozlari vafotidan keyin al-Kibs hijrasida qaror topgan va u yerda ilm talabalari uning atrofiga toʻplangan; ularni ilmiy maʼrifatlarga yoʻllab, koʻp fanlardan dars bergan. Chiroyli sheʼri va yaxshi nasri bor — ash-Shavkoniy unga yozgan nazm va nasr maktubini hamda oʻz javobini keltiradi. Bu satrlar yozilayotgan chogʻda otasidan meros qolgan oz mulk hosilidan yetarli darajaga qanoat qilib, ilm yoyish va xayrli ishlar bilan mashgʻul; akasi allomo Muhammad ibn Yahyo vafot etgach, Xavlon tomonlarida va unga tutash joylarda qozilikda uning oʻrnini egallagan va ash-Shavkoniyning uni ilm hamda amalda yuksak oʻrinda ekanini bildirishidan keyin imom uni qadriga yarasha ulugʻlagan.Бир минг бир юз олтмиш еттинчи йил сафар ойида туғилган; Санъода вояга етиб, у ерда бир жамоа уламодан ўқиган. Энг кўп фойдани шайх алломо ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибийдан олган — барча фанларда унга доимий ҳамроҳ бўлиб, наҳв, сарф, мантиқ, маоний, баён, ҳадис ва тафсирни ўқиган ва бу фанларнинг ҳаммасида етук бўлиб, шаҳарнинг текширувчи ва пухта олимларидан саналган. Масалани ёзиб ҳал қилишда моҳир, баҳсда гўзал; тарқоқ масалаларга оид ғоят пухта рисолалари бор. Аш-Шавконий билан бирга устозларига «ал-Кашшоф»ни ўқиганда зеҳнининг ўткирлиги билан нафис фойдалар чиқарарди. Устозлари вафотидан кейин ал-Кибс ҳижрасида қарор топган ва у ерда илм талабалари унинг атрофига тўпланган; уларни илмий маърифатларга йўллаб, кўп фанлардан дарс берган. Чиройли шеъри ва яхши насри бор — аш-Шавконий унга ёзган назм ва наср мактубини ҳамда ўз жавобини келтиради. Бу сатрлар ёзилаётган чоғда отасидан мерос қолган оз мулк ҳосилидан етарли даражага қаноат қилиб, илм ёйиш ва хайрли ишлар билан машғул; акаси алломо Муҳаммад ибн Яҳё вафот этгач, Хавлон томонларида ва унга туташ жойларда қозиликда унинг ўрнини эгаллаган ва аш-Шавконийнинг уни илм ҳамда амалда юксак ўринда эканини билдиришидан кейин имом уни қадрига яраша улуғлаган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 211Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 211