al-Husayn ibn Ahmad ibn al-Husayn as-Siyogʻiy al-Haymiy, soʻng as-Sanʼoniy
Muhaddis
1180-yilda tugʻilib Sanʼoda voyaga yetgan va uning aʼyon ulamosiga oʻqigan; ash-Shavkoniyning baʼzi samoʼlarida va oʻqishlarida hamrohi boʻlgan. Shayx alloma al-Qosim ibn Yahyo al-Xavloniyga al-Xabisiy va ar-Raziyning «al-Kofiya» sharhlarini, as-Saʼdning «at-Talxis»ga muxtasar sharhini, Shayx Lutfullohning hoshiyasini, al-Yazdiyning «at-Tahzib» sharhini va Lutfullohning «ash-Shofiya» sharhini; shayx alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiyga «Sunan Abu Dovud», «al-Azud» va hoshiyalari, «al-Mutavval» va hoshiyalari, «al-Kashshof» va hoshiyalarini oʻqigan; sayyid imom Abdulqodir ibn Ahmadda ham oz muddat hadis oʻqishda hozir boʻlgan; fiqhni — «Sharh al-Azhor» va «al-Bayon»ni — otasiga, Imom Zayd ibn Alining «Majmuʼ»ini qozi alloma Yahyo ibn Solih as-Sahuliyga va boshqalarga oʻqigan. Bu maʼrifatlarning barchasida mohir boʻlib, zamona ulamosining foyda beruvchi aʼyonlaridan boʻlgan; goʻzal, ajoyib xati bilan koʻp narsa koʻchirgan. Zehni kuchli, fahmi sogʻlom, idroki yaxshi, koʻrinishi chiroyli, vazmin, aqlli va dini mustahkam edi; ilmga berilib, undan boshqasidan chalgʻigan. al-Jalolning «Odob al-bahs» sharhiga nafis hoshiyasi bor; sayyid alloma Ishoq ibn Yusufning topishmogʻiga yozgan yechimi — topishmoq baytlariga sharh qilib — gʻoyat yaxshi chiqqan. Imom Zayd ibn Alining «Majmuʼ»iga katta sharh yozib turgan edi; ash-Shavkoniy bilan orasida yozishmalar, sheʼriy javoblar va bir necha masalada munozaralar boʻlgan. 1221-yil jumodul-ulosida vafot etib, Sanʼo qabristonida dafn qilingan. Otasi fiqh ulamosining peshqadamlaridan va hozirda Sanʼo hokimlaridan biri boʻlib, 1224-yil ramazonida vafot etgan; bobosi esa fiqh va faroizni puxta bilganlardan boʻlib, zamonasining katta ulamosidan olgan va kattalar undan olgan, uzoq muddat qozilik qilib 1164-yil shavvolida vafot etgan.1180-йилда туғилиб Санъода вояга етган ва унинг аъён уламосига ўқиган; аш-Шавконийнинг баъзи самўларида ва ўқишларида ҳамроҳи бўлган. Шайх аллома ал-Қосим ибн Яҳё ал-Хавлонийга ал-Хабисий ва ар-Разийнинг «ал-Кофия» шарҳларини, ас-Саъднинг «ат-Талхис»га мухтасар шарҳини, Шайх Лутфуллоҳнинг ҳошиясини, ал-Яздийнинг «ат-Таҳзиб» шарҳини ва Лутфуллоҳнинг «аш-Шофия» шарҳини; шайх аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибийга «Сунан Абу Довуд», «ал-Азуд» ва ҳошиялари, «ал-Мутаввал» ва ҳошиялари, «ал-Кашшоф» ва ҳошияларини ўқиган; саййид имом Абдулқодир ибн Аҳмадда ҳам оз муддат ҳадис ўқишда ҳозир бўлган; фиқҳни — «Шарҳ ал-Азҳор» ва «ал-Баён»ни — отасига, Имом Зайд ибн Алининг «Мажмуъ»ини қози аллома Яҳё ибн Солиҳ ас-Саҳулийга ва бошқаларга ўқиган. Бу маърифатларнинг барчасида моҳир бўлиб, замона уламосининг фойда берувчи аъёнларидан бўлган; гўзал, ажойиб хати билан кўп нарса кўчирган. Зеҳни кучли, фаҳми соғлом, идроки яхши, кўриниши чиройли, вазмин, ақлли ва дини мустаҳкам эди; илмга берилиб, ундан бошқасидан чалғиган. ал-Жалолнинг «Одоб ал-баҳс» шарҳига нафис ҳошияси бор; саййид аллома Исҳоқ ибн Юсуфнинг топишмоғига ёзган ечими — топишмоқ байтларига шарҳ қилиб — ғоят яхши чиққан. Имом Зайд ибн Алининг «Мажмуъ»ига катта шарҳ ёзиб турган эди; аш-Шавконий билан орасида ёзишмалар, шеърий жавоблар ва бир неча масалада мунозаралар бўлган. 1221-йил жумодул-улосида вафот этиб, Санъо қабристонида дафн қилинган. Отаси фиқҳ уламосининг пешқадамларидан ва ҳозирда Санъо ҳокимларидан бири бўлиб, 1224-йил рамазонида вафот этган; бобоси эса фиқҳ ва фароизни пухта билганлардан бўлиб, замонасининг катта уламосидан олган ва катталар ундан олган, узоқ муддат қозилик қилиб 1164-йил шавволида вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0