al-Imom al-Mutavakkil alalloh al-Mutahhar ibn Muhammad ibn Sulaymon ibn Yahyo
Muhaddis
Yaman diyorlarida qoim boʻlgan zaydiya imomlaridan biri; toʻqqizinchi asr boshida tugʻilgan. Imom al-Mansur Ali ibn Soloh vafotidan keyin, 840-yilda oʻziga daʼvat qilgan va zaydiyadan bir jamoa unga javob bergan. Katta olim edi — ilmni Imom al-Mahdiy Ahmad ibn Yahyodan olib, unga uzoq muddat mulozim boʻlgan va boshqalardan ham olgan. Kahlonni va Magʻorib qalʼalaridan boshqalarini egalladi, soʻng Zimorni egalladi; unga al-Mahdiy Soloh ibn Ali ibn Muhammad ibn Abul-Qosim qarshi turdi, ikkalasiga esa al-Mansur billoh an-Nosir ibn Muhammad ibn an-Nosir ibn Ahmad ibn al-Mutahhar ibn Yahyo qarshi turdi — u tarjima sohibini asir olib, ar-Rabgʻa deb ataladigan joyda zindonga soldi. Shunda tarjima sohibi tavassul qilib «Mozo aqulu va mo otiy va mo azaru…» deb boshlanadigan qasida yozdi; uni tugatganda qasida uni qamagan kishining vaziriga yetdi va u: «Qaranglar, bu sheʼr barakasi bilan kishi zindondan chiqqan boʻlsa kerak» dedi — ish u aytganday boʻldi. Zindondan chiqqanidan keyin ahvoli oʻzgarib turdi — goh kuchayar, goh zaiflashardi; safar oyida Zimorda vafot etib, oʻsha yerda dafn qilingan.Яман диёрларида қоим бўлган зайдия имомларидан бири; тўққизинчи аср бошида туғилган. Имом ал-Мансур Али ибн Солоҳ вафотидан кейин, 840-йилда ўзига даъват қилган ва зайдиядан бир жамоа унга жавоб берган. Катта олим эди — илмни Имом ал-Маҳдий Аҳмад ибн Яҳёдан олиб, унга узоқ муддат мулозим бўлган ва бошқалардан ҳам олган. Каҳлонни ва Мағориб қалъаларидан бошқаларини эгаллади, сўнг Зиморни эгаллади; унга ал-Маҳдий Солоҳ ибн Али ибн Муҳаммад ибн Абул-Қосим қарши турди, иккаласига эса ал-Мансур биллоҳ ан-Носир ибн Муҳаммад ибн ан-Носир ибн Аҳмад ибн ал-Мутаҳҳар ибн Яҳё қарши турди — у таржима соҳибини асир олиб, ар-Рабға деб аталадиган жойда зиндонга солди. Шунда таржима соҳиби тавассул қилиб «Мозо ақулу ва мо отий ва мо азару…» деб бошланадиган қасида ёзди; уни тугатганда қасида уни қамаган кишининг вазирига етди ва у: «Қаранглар, бу шеър баракаси билан киши зиндондан чиққан бўлса керак» деди — иш у айтгандай бўлди. Зиндондан чиққанидан кейин аҳволи ўзгариб турди — гоҳ кучаяр, гоҳ заифлашарди; сафар ойида Зиморда вафот этиб, ўша ерда дафн қилинган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 311Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 311