al-Malik al-Muʼayyad Ismoil ibn Aliy ibn Mahmud ibn Muhammad ibn Umar ibn Shohanshoh ibn Ayyub

Hamoh sohibi; olti yuz yetmish ikkinchi yilda tugʻilgan. An-Nosir al-Karakda ekanida unga xizmat qilishni buyurgan va u buni ado etishda gʻoyat ilgari ketgan; an-Nosir saltanatga qaytgach, unga Hamoh saltanatini vaʼda qilib, soʻng oʻsha yerga sulton qilgan — u yerda iqtoʼ va boshqa ishlarni xohlaganicha qilar, unga buyruq ham, taqiq ham yoʻq edi. An-Nosir unga saltanat shiorlarini kiydirgan va uning xizmatida an-Nosirning eng katta amirlari va ulardan quyidagilar yurgan. Yetti yuz oʻn oltinchi yilda Misrga sulton an-Nosir huzuriga kelgan va sulton uni ulugʻlashda gʻoyatga yetgan; yetti yuz oʻn toʻqqizinchi yilda yana kelib, sulton bilan haj qilgan va qaytgach, sulton unda koʻrgan odob va fazilatlari uchun uni yanada ulugʻlab, saltanat shiorini yana kiydirgan — oldida an-Nosirning barcha xoslari va boshqa odamlar, silahdor qurol bilan, ulugʻ davodor siyohdon, gʻoshiya va salla bogʻlari bilan, butun sulton dasti yurgan; oʻsha kuni uning sababidan davlat ahliga bir yuz oʻttiz sarpo yetgan, oʻn uchtasi atlas edi. Deyarli har yili sultonni hadya va tuhfalar bilan ziyorat qilardi; sulton barcha noiblarga unga «yerni oʻpadi» deb yozishni buyurgan — bu ulugʻ sultonga xos ibora edi va an-Nosirning oʻzi ham unga shunday yozardi. Saxiy, jasur, bir necha fanni bilgan, ayniqsa adabda qoʻli uzun edi: fiqhga oid «al-Hoviy»ni nazmga solgan, mashhur tarixini yozgan, sheʼr va muvashshahlar bitgan, hayʼat ilmidan ham xabari bor edi. Ibn Hajar «ad-Durar al-komina»da: «Podshohlar orasida Ibn Nubota, ash-Shihob Mahmud va boshqalarning unga aytgani kabi maqtovga ega birortasini bilmayman — Sayfuddavladan boshqa; odamlar boshqa podshohlarni ham maqtagan, lekin bu ikkisiga fahl shoirlardan shunday koʻplik va yuksaklik jamlanganki, boshqasiga bu nasib boʻlmagan», deydi. Ilm ahlini sevar va yaqin tutardi; Ibn Nubotaga huzuriga kelganida bergan tuhfalaridan tashqari har yili yetib turadigan maoshi bor edi. Muharram oyida vafot etgan.Ҳамоҳ соҳиби; олти юз етмиш иккинчи йилда туғилган. Ан-Носир ал-Каракда эканида унга хизмат қилишни буюрган ва у буни адо этишда ғоят илгари кетган; ан-Носир салтанатга қайтгач, унга Ҳамоҳ салтанатини ваъда қилиб, сўнг ўша ерга султон қилган — у ерда иқтў ва бошқа ишларни хоҳлаганича қилар, унга буйруқ ҳам, тақиқ ҳам йўқ эди. Ан-Носир унга салтанат шиорларини кийдирган ва унинг хизматида ан-Носирнинг энг катта амирлари ва улардан қуйидагилар юрган. Етти юз ўн олтинчи йилда Мисрга султон ан-Носир ҳузурига келган ва султон уни улуғлашда ғоятга етган; етти юз ўн тўққизинчи йилда яна келиб, султон билан ҳаж қилган ва қайтгач, султон унда кўрган одоб ва фазилатлари учун уни янада улуғлаб, салтанат шиорини яна кийдирган — олдида ан-Носирнинг барча хослари ва бошқа одамлар, силаҳдор қурол билан, улуғ даводор сиёҳдон, ғошия ва салла боғлари билан, бутун султон дасти юрган; ўша куни унинг сабабидан давлат аҳлига бир юз ўттиз сарпо етган, ўн учтаси атлас эди. Деярли ҳар йили султонни ҳадя ва туҳфалар билан зиёрат қиларди; султон барча ноибларга унга «ерни ўпади» деб ёзишни буюрган — бу улуғ султонга хос ибора эди ва ан-Носирнинг ўзи ҳам унга шундай ёзарди. Сахий, жасур, бир неча фанни билган, айниқса адабда қўли узун эди: фиқҳга оид «ал-Ҳовий»ни назмга солган, машҳур тарихини ёзган, шеър ва мувашшаҳлар битган, ҳайъат илмидан ҳам хабари бор эди. Ибн Ҳажар «ад-Дурар ал-комина»да: «Подшоҳлар орасида Ибн Нубота, аш-Шиҳоб Маҳмуд ва бошқаларнинг унга айтгани каби мақтовга эга бирортасини билмайман — Сайфуддавладан бошқа; одамлар бошқа подшоҳларни ҳам мақтаган, лекин бу иккисига фаҳл шоирлардан шундай кўплик ва юксаклик жамланганки, бошқасига бу насиб бўлмаган», дейди. Илм аҳлини севар ва яқин тутарди; Ибн Нуботага ҳузурига келганида берган туҳфаларидан ташқари ҳар йили етиб турадиган маоши бор эди. Муҳаррам ойида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 151Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 151