al-Malik an-Nosir Hasan ibn Muhammad ibn Qalovun as-Solihiy
Muhaddis
735-yilda tugʻilgan va avval Qamoriy deb atalgan; taxtga oʻtirgach noibga: «Otajon, mening ismim Qamoriy emas, ismim Hasan», degan va Hasan nomi qaror topgan. 748-yilda akasi al-Muzaffardan keyin sultonlikni olgan, akasining hoshiyasini qamab, mollarini undirgan — ularda yuz ming dinorlik javohir topilgan. 751-yil shavvolining oʻn toʻrtinchi, shanba kuni: «Agar men sulton boʻlsam, buni tutinglar», deb aytishi bilan oʻzi tutilib Iskandariyaga yuborilgan. Amirlarni birin-ketin qamayvergani uchun ular undan bezib, 752-yil jumodul-oxirining oʻn yettinchisida ustiga qoʻzgʻolib taxtdan tushirishgan va ukasi as-Solihni oʻtqazishgan. 755-yil shavvolida qaytarilgan va mamlakatni yakka boshqargan, tadbirda unga sherik boʻlgan yoʻq; shundan keyin tamaʼ sabablarida haddan oshgan, bayt ul-molni yoʻq qilgan va koʻp qon toʻkkan. Rumayla nomi bilan mashhur, Misr diyorida tengi yoʻq madrasani qurishga kirishgan, ammo u bitmasidan oʻlgan: baʼzi katta amirlarini oʻldirmoqchi boʻlgan, u tayyorgarlik koʻrgan va jang boʻlib, gʻalaba an-Nosirga qarshi chiqqan — qochgan, soʻng tutilib 762-yil jumodul-ulosining toʻqqizinchisida qatl etilgan. Haddan tashqari zukko edi va ilm bilan ham biroz mashgʻul boʻlgan.735-йилда туғилган ва аввал Қаморий деб аталган; тахтга ўтиргач ноибга: «Отажон, менинг исмим Қаморий эмас, исмим Ҳасан», деган ва Ҳасан номи қарор топган. 748-йилда акаси ал-Музаффардан кейин султонликни олган, акасининг ҳошиясини қамаб, молларини ундирган — уларда юз минг динорлик жавоҳир топилган. 751-йил шавволининг ўн тўртинчи, шанба куни: «Агар мен султон бўлсам, буни тутинглар», деб айтиши билан ўзи тутилиб Искандарияга юборилган. Амирларни бирин-кетин қамайвергани учун улар ундан безиб, 752-йил жумодул-охирининг ўн еттинчисида устига қўзғолиб тахтдан туширишган ва укаси ас-Солиҳни ўтқазишган. 755-йил шавволида қайтарилган ва мамлакатни якка бошқарган, тадбирда унга шерик бўлган йўқ; шундан кейин тамаъ сабабларида ҳаддан ошган, байт ул-молни йўқ қилган ва кўп қон тўккан. Румайла номи билан машҳур, Миср диёрида тенги йўқ мадрасани қуришга киришган, аммо у битмасидан ўлган: баъзи катта амирларини ўлдирмоқчи бўлган, у тайёргарлик кўрган ва жанг бўлиб, ғалаба ан-Носирга қарши чиққан — қочган, сўнг тутилиб 762-йил жумодул-улосининг тўққизинчисида қатл этилган. Ҳаддан ташқари зукко эди ва илм билан ҳам бироз машғул бўлган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0