al-Muhsin ibn Ahmad ibn Muhammad (Muhsin ash-Shahoriy)
Muhaddis
«Gʻamoma bilan soyalangan» al-Mutahhar avlodidan, al-Hodiy ilal-Haq farzandlaridan boʻlgan yamanlik zaydiy imom. Shahora shahrida taʼlim oldi, Sanʼoga, soʻng Kahlonga hijrat qilib, uning hukumatini qoʻlga kiritdi; Sanʼo aʼyonlari uni chaqirgach, oʻsha yerga koʻchdi va 1271-hijriy yili unga bayʼat qilindi, ammo koʻplar unga qarshi chiqdi. Uning kunlari Yamandagi tartibsizlik nihoyaga yetgan kunlar edi: imomlik daʼvogarlari koʻpaydi — hatto Ol Qosimdan bir kishi davlat egalariga 500 riyol berib, oʻzini imom qilib qoʻyishlarini soʻradi va ular uni bir kecha yoxud kechaning bir qismida imom qilib, tongda lavozimidan olishdi. U «Bayt Zabton»da turdi; turklar Sanʼoga kirgach, u yerdan Arhab, soʻng Hoshid yurtlariga koʻchdi, ularning baʼzi voliylari bilan urushdi va shu holda al-Xumriyda vafot etib, Havsda dafn qilindi. Tarixchi Muhammad ibn Ismoil al-Kabsiyning uning siyrati haqida «an-Nafahot al-miskiya» degan kitobi bor.«Ғамома билан сояланган» ал-Мутаҳҳар авлодидан, ал-Ҳодий илал-Ҳақ фарзандларидан бўлган яманлик зайдий имом. Шаҳора шаҳрида таълим олди, Санъога, сўнг Каҳлонга ҳижрат қилиб, унинг ҳукуматини қўлга киритди; Санъо аъёнлари уни чақиргач, ўша ерга кўчди ва 1271-ҳижрий йили унга байъат қилинди, аммо кўплар унга қарши чиқди. Унинг кунлари Ямандаги тартибсизлик ниҳояга етган кунлар эди: имомлик даъвогарлари кўпайди — ҳатто Ол Қосимдан бир киши давлат эгаларига 500 риёл бериб, ўзини имом қилиб қўйишларини сўради ва улар уни бир кеча ёхуд кечанинг бир қисмида имом қилиб, тонгда лавозимидан олишди. У «Байт Забтон»да турди; турклар Санъога киргач, у ердан Арҳаб, сўнг Ҳошид юртларига кўчди, уларнинг баъзи волийлари билан урушди ва шу ҳолда ал-Хумрийда вафот этиб, Ҳавсда дафн қилинди. Тарихчи Муҳаммад ибн Исмоил ал-Кабсийнинг унинг сийрати ҳақида «ан-Нафаҳот ал-миския» деган китоби бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 5, b. 285Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 5, б. 285