al-Qosim ibn amirulmuʼminin al-Mutavakkil alalloh Ahmad ibn amirulmuʼminin al-Mansur billoh Aliy ibn amirulmuʼminin al-Mahdiy al-Abbos
Muhaddis
Xalifalik qoʻlida pok tarzda oʻsdi. Balogʻat yoshiga yaqinlashganda alloma shayx Muhammad Obid as-Sindiy otasining huzuriga kelganda unga «Bulugʻ al-marom»ni oʻqidi, soʻng uni boshidan oxirigacha yoddan yodladi va ash-Shavkoniyning oldiga kelib, kitob uning qoʻlida turgan holda boshidan oxirigacha yoddan eshittirdi. Hozir ash-Shavkoniyga «Sahih al-Buxoriy» va «Muslim»ni eshitmoqda: haftaning baʼzi kunlari kelib bunga qattiq davom qiladi, yaxshi tushunadi va yaxshi yodlaydi; shu bilan birga olat ilmini oʻqish bilan mashgʻul va hadis kitoblarini mutolaa qilishga berilgan. Pok sunnatga ulkan ishqi va ortiqcha muhabbati bor: undan sahih boʻlgan hamma narsaga amal qiladi va malomat qilguvchining malomatiga qaramaydi, uni bundan qaytarmoqchi boʻlganga eʼtibor bermaydi — chunki bu Alloh oʻz rasulini yuborgan va kitobini tushirgan haq ekanini bilgan. Otasi mavlono imom uni bunga ragʻbatlantiradi, azmini quvvatlaydi va undagi holdan quvonadi. Bu tarjima yozilayotganda oʻn yetti yoshlarda edi.Халифалик қўлида пок тарзда ўсди. Балоғат ёшига яқинлашганда аллома шайх Муҳаммад Обид ас-Синдий отасининг ҳузурига келганда унга «Булуғ ал-маром»ни ўқиди, сўнг уни бошидан охиригача ёддан ёдлади ва аш-Шавконийнинг олдига келиб, китоб унинг қўлида турган ҳолда бошидан охиригача ёддан эшиттирди. Ҳозир аш-Шавконийга «Саҳиҳ ал-Бухорий» ва «Муслим»ни эшитмоқда: ҳафтанинг баъзи кунлари келиб бунга қаттиқ давом қилади, яхши тушунади ва яхши ёдлайди; шу билан бирга олат илмини ўқиш билан машғул ва ҳадис китобларини мутолаа қилишга берилган. Пок суннатга улкан ишқи ва ортиқча муҳаббати бор: ундан саҳиҳ бўлган ҳамма нарсага амал қилади ва маломат қилгувчининг маломатига қарамайди, уни бундан қайтармоқчи бўлганга эътибор бермайди — чунки бу Аллоҳ ўз расулини юборган ва китобини туширган ҳақ эканини билган. Отаси мавлоно имом уни бунга рағбатлантиради, азмини қувватлайди ва ундаги ҳолдан қувонади. Бу таржима ёзилаётганда ўн етти ёшларда эди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 40Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 40