Alamuddin Solih ibn Umar ibn Raslon al-Asqaloniy al-Bulqiniy al-Qohiriy ash-Shofiʼiy

791-yil jumodul-ulosining oʻn uchinchi, dushanba kechasi Qohirada tugʻilib, otasi Sirojuddin panohida oʻsgan: Qurʼonni, «al-Umda»ni, nahv «Alfiyya»sini, «Minhoj al-usul»ni, otasining «at-Tadrib»ini va «al-Minhoj»ni yod olgan. Otasidan, az-Zayn al-Iroqiydan, al-Majd al-Barmoviydan, al-Bayjuriydan, al-Izz ibn Jamoadan, al-Valiy al-Iroqiydan, hofiz Ibn Hajardan va zamonasining boshqa mashoyixidan bir necha fanda olgan; dars bergan, fatvo bergan va vaʼz aytgan — adab ahlidan biri buning haqida bayt bitgan. Shayxi al-Valiy al-Iroqiy ozod etilgach, 826-yil zulhijjasining oltinchisida Misr diyorida shofiʼiylar qoziligiga tayinlangan; bir yildan bir oy ortiq turib, ozod etilgan, qaytishi va ozod etilishi takrorlanib, valiyligining barcha muddati oʻn uch yarim yil boʻlgan. Imom, faqih, xotirasi kuchli, koʻp doʻstona, tabassumli, ochiq yuzli, salobatli edi; xosu omning koʻksida jaloli va oʻrni bor edi. Nutqlarida lahndan shu qadar saqlanardiki, unda birorta ham xato qayd etilmasdi; gʻazabi ham, qaytishi ham tez, koʻksi sof edi. Zamonasining bir necha shoiri uni madh etgan, fatvolari oʻlkalarga tarqalgan va har tomondan fozillar tabaqama-tabaqa undan olib, oxiri fozillarning aksari uning shogirdi boʻlgan. Tafsir va «Buxoriy»ga sharh yozgan, ammo uni tugatmagan; otasining fatvolari va oʻz fatvolarining muhimini alohida toʻplagan, otasining «at-Tadrib»ini tugatgan; «al-Qavl al-mufid fi ishtirot at-tartib bayna kalimatay at-tavhid»i bor; nazmi va nasri oʻrta martabada. 868-yil rajab oyining beshinchi, chorshanba kuni vafot etgan.791-йил жумодул-улосининг ўн учинчи, душанба кечаси Қоҳирада туғилиб, отаси Сирожуддин паноҳида ўсган: Қуръонни, «ал-Умда»ни, наҳв «Алфийя»сини, «Минҳож ал-усул»ни, отасининг «ат-Тадриб»ини ва «ал-Минҳож»ни ёд олган. Отасидан, аз-Зайн ал-Ироқийдан, ал-Мажд ал-Бармовийдан, ал-Байжурийдан, ал-Изз ибн Жамоадан, ал-Валий ал-Ироқийдан, ҳофиз Ибн Ҳажардан ва замонасининг бошқа машойихидан бир неча фанда олган; дарс берган, фатво берган ва ваъз айтган — адаб аҳлидан бири бунинг ҳақида байт битган. Шайхи ал-Валий ал-Ироқий озод этилгач, 826-йил зулҳижжасининг олтинчисида Миср диёрида шофиъийлар қозилигига тайинланган; бир йилдан бир ой ортиқ туриб, озод этилган, қайтиши ва озод этилиши такрорланиб, валийлигининг барча муддати ўн уч ярим йил бўлган. Имом, фақиҳ, хотираси кучли, кўп дўстона, табассумли, очиқ юзли, салобатли эди; хосу омнинг кўксида жалоли ва ўрни бор эди. Нутқларида лаҳндан шу қадар сақланардики, унда бирорта ҳам хато қайд этилмасди; ғазаби ҳам, қайтиши ҳам тез, кўкси соф эди. Замонасининг бир неча шоири уни мадҳ этган, фатволари ўлкаларга тарқалган ва ҳар томондан фозиллар табақама-табақа ундан олиб, охири фозилларнинг аксари унинг шогирди бўлган. Тафсир ва «Бухорий»га шарҳ ёзган, аммо уни тугатмаган; отасининг фатволари ва ўз фатволарининг муҳимини алоҳида тўплаган, отасининг «ат-Тадриб»ини тугатган; «ал-Қавл ал-муфид фи иштирот ат-тартиб байна калиматай ат-тавҳид»и бор; назми ва насри ўрта мартабада. 868-йил ражаб ойининг бешинчи, чоршанба куни вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0