Aliy ibn Ahmad ibn Saʼid ibn Muhammad ibn Saʼid ibn al-Asir al-Halabiy, asli halabiy, misrlik

Olti yuz sakson atrofida tugʻilgan. Devon xizmatlari bilan mashgʻul boʻldi — otasi ham aʼyon muvaqqiʼlardan edi; devonda ishlab insho yozdi. an-Nosir Karakka yoʻl olganda u bilan birga bordi va sulton unga sirkotibligini vaʼda qildi; an-Nosir Qohiraga kelganda Alouddin unga bir yuz yigirma dirhamlik shirinlik hadya qildi va uni sotib olish uchun molidan bir qismini sotdi. Hadya yetib borgach sulton uni esladi va Muhyiddin ibn Fazlullohga yozib, ukasi Shihobuddinga Shomga chiqish dasturini yozishini buyurdi, chunki bevosita aytishdan uyalardi; oxiri ochiq aytishga majbur boʻlib, Shihobuddin Damashqda sirkotib boʻlishini, oʻrniga esa bu kishi oʻtishini buyurdi. Sulton uni ulugʻlab ikrom qildi va qadrini shunday koʻtardiki, boshqalar yetmagan darajaga yetdi — hatto oʻz nomidan Shom noiblariga farmoyish yozishini buyurardi. Vazifasini yaxshi bajardi; oʻn olti turk mamlugi bilan otlanar, ularning har biri besh yuz dinordan qimmat edi, devonda ikki saf boʻlib turishardi, u ular bilan faqat turkcha soʻzlashar, ular esa odamlarga tarjima qilishardi. Kuchli, mashhur xat yozar, soʻzni tuzatib bir suratdan boshqa suratga chiqarishga qodir edi; devondan u koʻzdan kechirmaguncha va albatta biror narsa qoʻshmagunicha maktub chiqmasdi. Zamonasining ash-Shihob Mahmud va Ibn Nubota kabi shoirlari uni maqtagan. Falaj boshlanib kuchaydi, sulton buni bilib sabr qildi; bir kuni huzuridan turmoqchi boʻlganda siyohdon qoʻlidan tushib ketdi va sulton unga achinib, oʻrniga qozi Muhyiddin ibn Fazlullohni chaqirtirdi. Kasalligi shunga yetdiki, kipriklaridan boshqa hech joyi qimirlamas edi: bir narsani istasa, xizmatkori unga harflarni oʻqir, soʻz boshidagi harfga kelganda kipriklarini yumar va shu tarzda soʻzma-soʻz murodi bilinardi. Muharram oʻrtasida vafot etdi. Ibn Habib: «Vujudi bilan zamonasini asrlar uzra sarvar qilgan mojid edi»; muhtojlarga muloyimlik qilib, ularga yaxshilik eshiklarini ochardi.Олти юз саксон атрофида туғилган. Девон хизматлари билан машғул бўлди — отаси ҳам аъён муваққиълардан эди; девонда ишлаб иншо ёзди. ан-Носир Каракка йўл олганда у билан бирга борди ва султон унга сиркотиблигини ваъда қилди; ан-Носир Қоҳирага келганда Алоуддин унга бир юз йигирма дирҳамлик ширинлик ҳадя қилди ва уни сотиб олиш учун молидан бир қисмини сотди. Ҳадя етиб боргач султон уни эслади ва Муҳйиддин ибн Фазлуллоҳга ёзиб, укаси Шиҳобуддинга Шомга чиқиш дастурини ёзишини буюрди, чунки бевосита айтишдан уяларди; охири очиқ айтишга мажбур бўлиб, Шиҳобуддин Дамашқда сиркотиб бўлишини, ўрнига эса бу киши ўтишини буюрди. Султон уни улуғлаб икром қилди ва қадрини шундай кўтардики, бошқалар етмаган даражага етди — ҳатто ўз номидан Шом ноибларига фармойиш ёзишини буюрарди. Вазифасини яхши бажарди; ўн олти турк мамлуги билан отланар, уларнинг ҳар бири беш юз динордан қиммат эди, девонда икки саф бўлиб туришарди, у улар билан фақат туркча сўзлашар, улар эса одамларга таржима қилишарди. Кучли, машҳур хат ёзар, сўзни тузатиб бир суратдан бошқа суратга чиқаришга қодир эди; девондан у кўздан кечирмагунча ва албатта бирор нарса қўшмагунича мактуб чиқмасди. Замонасининг аш-Шиҳоб Маҳмуд ва Ибн Нубота каби шоирлари уни мақтаган. Фалаж бошланиб кучайди, султон буни билиб сабр қилди; бир куни ҳузуридан турмоқчи бўлганда сиёҳдон қўлидан тушиб кетди ва султон унга ачиниб, ўрнига қози Муҳйиддин ибн Фазлуллоҳни чақиртирди. Касаллиги шунга етдики, киприкларидан бошқа ҳеч жойи қимирламас эди: бир нарсани истаса, хизматкори унга ҳарфларни ўқир, сўз бошидаги ҳарфга келганда киприкларини юмар ва шу тарзда сўзма-сўз муроди билинарди. Муҳаррам ўртасида вафот этди. Ибн Ҳабиб: «Вужуди билан замонасини асрлар узра сарвар қилган можид эди»; муҳтожларга мулойимлик қилиб, уларга яхшилик эшикларини очарди.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 425Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 425