Aliy ibn Muhammad ibn Abdulaziz ibn Futuh ibn Ibrohim ibn Abu Bakr ibn al-Qosim ibn Saʼd ibn Muhammad ibn Hishom ibn Umar as-Saʼlabiy ad-Dimashqiy ash-Shofiʼiy al-Mavsiliy, Tojuddin, Ibn ad-Durayhim va Ibn Abu-l-Xayr nomlari bilan mashhur
Muhaddis
Shaʼbon oyida tugʻilib, yuqorida zikr etilgan Ibn ash-Shayx al-Qufiyaga, Alouddin at-Turkmoniyga va Abu Hayyonga oʻqidi, soʻng Qohiraga rihlat qildi. Savdo bilan shugʻullanib oʻsha zamon podshohlariga sotardi va mol-mulki koʻp edi; keyin Damashqda dars berdi, soʻng Misrga kirdi va an-Nosir uni Habasha podshohiga elchi qilib yubordi. Topishmoqlar, jumboqlar, avfoq hamda harflar va ularning xossalari haqidagi kalomda mohir edi; fiqh, hadis, usul, qiroatlar, tafsir va hisobni bilar va bularning hammasida gapirardi. Tasniflari koʻp: «an-Nasamot al-foiha lima fi oyot al-Fotiha», «Ishrof an-nafs fi-l-hamdalat al-xams», «al-Asor ar-roiʼa fi asror al-Voqiʼa», «Kanz ad-durar fi huruf avoil as-suvar», «Gʻoyat an-niʼam fi-l-ism al-aʼzam», «Nafʼ al-judvo fi-l-jamʼ bayna ahodis al-adwo», «al-Mubham fi hall al-mutarjam», «Gʻoyat al-iʼjoz fi-l-ahojiy va-l-algʻoz», «Sullam al-haroasa fi ilm al-firosa», «Bast al-favoid fi hisob al-qavoid» va boshqalar.Шаъбон ойида туғилиб, юқорида зикр этилган Ибн аш-Шайх ал-Қуфияга, Алоуддин ат-Туркмонийга ва Абу Ҳайёнга ўқиди, сўнг Қоҳирага риҳлат қилди. Савдо билан шуғулланиб ўша замон подшоҳларига сотарди ва мол-мулки кўп эди; кейин Дамашқда дарс берди, сўнг Мисрга кирди ва ан-Носир уни Ҳабаша подшоҳига элчи қилиб юборди. Топишмоқлар, жумбоқлар, авфоқ ҳамда ҳарфлар ва уларнинг хоссалари ҳақидаги каломда моҳир эди; фиқҳ, ҳадис, усул, қироатлар, тафсир ва ҳисобни билар ва буларнинг ҳаммасида гапирарди. Таснифлари кўп: «ан-Насамот ал-фоиҳа лима фи оёт ал-Фотиҳа», «Ишроф ан-нафс фи-л-ҳамдалат ал-хамс», «ал-Асор ар-роиъа фи асрор ал-Воқиъа», «Канз ад-дурар фи ҳуруф авоил ас-сувар», «Ғоят ан-ниъам фи-л-исм ал-аъзам», «Нафъ ал-жудво фи-л-жамъ байна аҳодис ал-адво», «ал-Мубҳам фи ҳалл ал-мутаржам», «Ғоят ал-иъжоз фи-л-аҳожий ва-л-алғоз», «Суллам ал-ҳароаса фи илм ал-фироса», «Баст ал-фавоид фи ҳисоб ал-қавоид» ва бошқалар.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 477Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 477