Aliy ibn Muhammad ibn Abul-Fahm at-Tanuxiy
Muhaddis
Abul-Qosim at-Tanuxiy — al-Xatibning shayxi boʻlmish qozi Abul-Qosim at-Tanuxiyning bobosi. Antokiyada tugʻilib, Bagʻdodga keldi va u yerda Abu Hanifa mazhabida fiqh oʻrgandi. Kalomni muʼtazila yoʻlida bilar, yulduzlar ilmini ham bilardi va sheʼr aytardi; Ahvoz va boshqa joylarda qozilik qildi. Hadisni al-Bagʻaviy va boshqalardan eshitdi. Fahmli va zehnli edi: oʻn besh yoshida shoir Diʼbilning olti yuz baytli qasidasini bir kechada yod oldi va ertasiga otasiga oʻqib berdi; otasi oʻrnidan turib uni bagʻriga bosdi, ikki koʻzi orasidan oʻpib: «Oʻgʻlim, buni hech kimga aytma — koʻz tegmasin», dedi.Абул-Қосим ат-Танухий — ал-Хатибнинг шайхи бўлмиш қози Абул-Қосим ат-Танухийнинг бобоси. Антокияда туғилиб, Бағдодга келди ва у ерда Абу Ҳанифа мазҳабида фиқҳ ўрганди. Каломни муътазила йўлида билар, юлдузлар илмини ҳам биларди ва шеър айтарди; Аҳвоз ва бошқа жойларда қозилик қилди. Ҳадисни ал-Бағавий ва бошқалардан эшитди. Фаҳмли ва зеҳнли эди: ўн беш ёшида шоир Диъбилнинг олти юз байтли қасидасини бир кечада ёд олди ва эртасига отасига ўқиб берди; отаси ўрнидан туриб уни бағрига босди, икки кўзи орасидан ўпиб: «Ўғлим, буни ҳеч кимга айтма — кўз тегмасин», деди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5816Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5816