Aliy ibn Muhammad, Ibn Hatil an-Najriy nomi bilan mashhur, al-Yamaniy

Tasniflar sohibi: «al-Mufassal» sharhi va yuqorida zikr etilgan imom al-Mansur Aliy ibn Solohuddin uchun yozgan «az-Zohiriya» sharhi. Sanʼoda yashardi va ovozasi oʻlkalarga yoyildi. Ar-Raziyning Ibn al-Hojib «Kofiya»siga sharhini mutolaa qilishni odat qilib, koʻp vaqtida undan ajralmasdi; hikoya qilinishicha, oʻlimi yaqinlashganda ar-Raziy sharhini keltirishni buyurdi va uni koʻksiga qoʻyib bir bayt aytdi. Yana undan hikoya qilinadiki, hajga Makkaga kirganda unga mahmal qozisi al-Ashmiy katta olimlardan ekani xabar qilindi; u yoʻlga chiqib uni mahmalda topdi va «Bir masala, ey qozi!» deb chaqirdi. Qozi mahmalni ochib «Ayt», dedi; u soʻradi, qozi goʻzal javob berdi, ikkinchi masalani soʻradi, undan ham goʻzalroq javob berdi va: «Sen Yamandan boʻlsang kerak?» dedi — «Ha»; «Sanʼodansan?» — «Ha»; «Sen Ibn Hatilsan?» — «Ha»; «Falon-falon asarni yozgansan» — «Ha, buni qayerdan bilasiz? Uyimning qoʻshnilari ham buni bilmasa kerak». Qozi: «Ey Sanʼo olimlari, oʻzlaringizni oʻsha yerda oʻtirish bilan zoyeʼ joyga qoʻyibsizlar», dedi. Chorshanba kuni, zulhijjaning oʻn birinchisida Sanʼo shahrida vafot etdi. Oʻsib-ulgʻaygani va ilm talab qilgani Havs shahri boʻlib, keyin u yer ahli bilan yuz bergan bir ish sababli undan ajralgan va uni zamm qilib qasida aytgan. Shayxlaridan Ibrohim ibn Azima an-Najroniy, shogirdlaridan al-Murtazo ibn al-Hodiy ibn Ibrohim.Таснифлар соҳиби: «ал-Муфассал» шарҳи ва юқорида зикр этилган имом ал-Мансур Алий ибн Солоҳуддин учун ёзган «аз-Зоҳирия» шарҳи. Санъода яшарди ва овозаси ўлкаларга ёйилди. Ар-Разийнинг Ибн ал-Ҳожиб «Кофия»сига шарҳини мутолаа қилишни одат қилиб, кўп вақтида ундан ажралмасди; ҳикоя қилинишича, ўлими яқинлашганда ар-Разий шарҳини келтиришни буюрди ва уни кўксига қўйиб бир байт айтди. Яна ундан ҳикоя қилинадики, ҳажга Маккага кирганда унга маҳмал қозиси ал-Ашмий катта олимлардан экани хабар қилинди; у йўлга чиқиб уни маҳмалда топди ва «Бир масала, эй қози!» деб чақирди. Қози маҳмални очиб «Айт», деди; у сўради, қози гўзал жавоб берди, иккинчи масалани сўради, ундан ҳам гўзалроқ жавоб берди ва: «Сен Ямандан бўлсанг керак?» деди — «Ҳа»; «Санъодансан?» — «Ҳа»; «Сен Ибн Ҳатилсан?» — «Ҳа»; «Фалон-фалон асарни ёзгансан» — «Ҳа, буни қаердан биласиз? Уйимнинг қўшнилари ҳам буни билмаса керак». Қози: «Эй Санъо олимлари, ўзларингизни ўша ерда ўтириш билан зоеъ жойга қўйибсизлар», деди. Чоршанба куни, зулҳижжанинг ўн биринчисида Санъо шаҳрида вафот этди. Ўсиб-улғайгани ва илм талаб қилгани Ҳавс шаҳри бўлиб, кейин у ер аҳли билан юз берган бир иш сабабли ундан ажралган ва уни замм қилиб қасида айтган. Шайхларидан Иброҳим ибн Азима ан-Нажроний, шогирдларидан ал-Муртазо ибн ал-Ҳодий ибн Иброҳим.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 493Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 493