Aliy ibn Qosim as-Sinhoniy

Sinhon — Sanʼo shahriga yaqin qabilaning yurti. Turklar Sanʼoni idora qilgan kunlarda zaydiya mazhabini tutib turgan kishi u edi: odamlar Sanʼo masjidlaridan biri — Dovud masjidiga uning huzuriga toʻplanib undan zaydiya fiqhini olishardi va mol egalari unga keng nazrlar bilan kelishardi, u esa buni shogirdlariga sarflardi. Rum amirlari uni oʻzlariga qoʻshishga koʻp urindi, u koʻnmadi. Kunlarida shunday voqea yuz berdi: Sanʼo ashroflaridan birining oʻgʻli oʻsha masjidga tahorat olgani kirganda bir turk kirib unga yomonlik qilmoqchi boʻldi, u pichoq sanchib oʻldirdi va suvxonadan masjidga chiqib, unga sirini aytdi; u quduqdan suvxonaga suv tortadigan kishini chaqirib koʻp suv quyishni buyurdi va suvxona eshiklarini yopishga amr qildi, suv koʻtarilib hovlilarni toʻldirdi, keyin turkni mayda-mayda qilib uzoq bir joyga chiqarishni buyurdi. Yana undan hikoya qilinadiki, Sanʼo ahlidan bir kishining ikki koʻrkam soqolsiz oʻgʻli boʻlib, ular ikki doʻkonda oʻtirar, turklardan fasod ahli kelib u yerda maʼsiyat va qoʻshiq boʻlar ekan; u bir solih kishiga: «Bu ikki doʻkonni oʻzimniki deb daʼvo qila olasanmi, men senga hukm chiqaraman?» dedi. U: «Menda ularda mulk yoʻq», deganda: «Buni bilaman, lekin bu shariʼat joiz qiladigan narsa», dedi va u shunday qildi, u esa foydasiga hukm chiqardi. Munkarlarni inkor qilishda maqtovga sazovor ishlari boʻlgan. Nabil shogirdlari bor, ular orasida qozi Yusuf al-Hamotiy; Sanʼo ahlining fatvodagi tayanchi u edi va unga eʼtiqodlari katta edi. Ash-Shavkoniy uning vafotini hijriy ming yillar atrofida deb taxmin qiladi.Синҳон — Санъо шаҳрига яқин қабиланинг юрти. Турклар Санъони идора қилган кунларда зайдия мазҳабини тутиб турган киши у эди: одамлар Санъо масжидларидан бири — Довуд масжидига унинг ҳузурига тўпланиб ундан зайдия фиқҳини олишарди ва мол эгалари унга кенг назрлар билан келишарди, у эса буни шогирдларига сарфларди. Рум амирлари уни ўзларига қўшишга кўп уринди, у кўнмади. Кунларида шундай воқеа юз берди: Санъо ашрофларидан бирининг ўғли ўша масжидга таҳорат олгани кирганда бир турк кириб унга ёмонлик қилмоқчи бўлди, у пичоқ санчиб ўлдирди ва сувхонадан масжидга чиқиб, унга сирини айтди; у қудуқдан сувхонага сув тортадиган кишини чақириб кўп сув қуйишни буюрди ва сувхона эшикларини ёпишга амр қилди, сув кўтарилиб ҳовлиларни тўлдирди, кейин туркни майда-майда қилиб узоқ бир жойга чиқаришни буюрди. Яна ундан ҳикоя қилинадики, Санъо аҳлидан бир кишининг икки кўркам соқолсиз ўғли бўлиб, улар икки дўконда ўтирар, турклардан фасод аҳли келиб у ерда маъсият ва қўшиқ бўлар экан; у бир солиҳ кишига: «Бу икки дўконни ўзимники деб даъво қила оласанми, мен сенга ҳукм чиқараман?» деди. У: «Менда уларда мулк йўқ», деганда: «Буни биламан, лекин бу шариъат жоиз қиладиган нарса», деди ва у шундай қилди, у эса фойдасига ҳукм чиқарди. Мункарларни инкор қилишда мақтовга сазовор ишлари бўлган. Набил шогирдлари бор, улар орасида қози Юсуф ал-Ҳамотий; Санъо аҳлининг фатводаги таянчи у эди ва унга эътиқодлари катта эди. Аш-Шавконий унинг вафотини ҳижрий минг йиллар атрофида деб тахмин қилади.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 473Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 473