Amir Ibrohim ibn al-Mahdiy al-Abbosiy
Muhaddis
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Qora tanli edi; shu sababdan va gavdasining kattaligidan unga «Tinnin» — ajdaho deyilardi. «Ibn Shakla» ham derdilar — Shakla uning onasi. Fasih, adabiyotchi, sheʼrni yaxshi aytadigan shoir va qoʻshiq hamda uning turlarini bilishda bosh kishi edi. Akasi ar-Rashid uchun Damashq amirligini boshqargan. al-Maʼmun Aliy ibn Muso ar-Rizoni valiahd qilganida, Bagʻdodda unga xalifalikka bayʼat berildi va «al-Muborak» laqabi qoʻyildi. al-Hasan ibn Sahl u bilan urushib, uni sindirdi; soʻng Humayd at-Tusiy urushdi va Ibrohimning qoʻshini sinib qochdi, oʻzi esa 203-yili yashirindi va yetti yil berkinib yurdi. Nihoyat uni bir izorda ushlab olishdi, al-Maʼmun esa avf etdi. Buning sababi shu: xalifa yaqinlari bilan maslahatlashganida, hammasi: «Xalifalikning shirinligini totgan kishining tavbasi sahih boʻlmaydi», deb uni oʻldirishga ishora qildi; faqat Yahyo ibn Aksam: «Uning jinoyatiday jinoyat qilgan koʻp kishi haqida eshitganmiz va qoʻlga tushsa oʻldirilganini bilamiz; ammo qoʻlga tushganida avf etilgani haqida eshitmaganmiz. Bas, avfingni abadulabad eslanadigan yaxshilik va olijanoblik qilib qoʻy», degan maʼnoda javob berdi. Xalifa Yahyoning raʼyini qabul qilib, uni izzat bilan qoʻyib yubordi.Қора танли эди; шу сабабдан ва гавдасининг катталигидан унга «Тиннин» — аждаҳо дейиларди. «Ибн Шакла» ҳам дердилар — Шакла унинг онаси. Фасиҳ, адабиётчи, шеърни яхши айтадиган шоир ва қўшиқ ҳамда унинг турларини билишда бош киши эди. Акаси ар-Рашид учун Дамашқ амирлигини бошқарган. ал-Маъмун Алий ибн Мусо ар-Ризони валиаҳд қилганида, Бағдодда унга халифаликка байъат берилди ва «ал-Муборак» лақаби қўйилди. ал-Ҳасан ибн Саҳл у билан урушиб, уни синдирди; сўнг Ҳумайд ат-Тусий урушди ва Иброҳимнинг қўшини синиб қочди, ўзи эса 203-йили яширинди ва етти йил беркиниб юрди. Ниҳоят уни бир изорда ушлаб олишди, ал-Маъмун эса авф этди. Бунинг сабаби шу: халифа яқинлари билан маслаҳатлашганида, ҳаммаси: «Халифаликнинг ширинлигини тотган кишининг тавбаси саҳиҳ бўлмайди», деб уни ўлдиришга ишора қилди; фақат Яҳё ибн Аксам: «Унинг жиноятидай жиноят қилган кўп киши ҳақида эшитганмиз ва қўлга тушса ўлдирилганини биламиз; аммо қўлга тушганида авф этилгани ҳақида эшитмаганмиз. Бас, авфингни абадулабад эсланадиган яхшилик ва олижаноблик қилиб қўй», деган маънода жавоб берди. Халифа Яҳёнинг раъйини қабул қилиб, уни иззат билан қўйиб юборди.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy)Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий)
Al-Mahdiy ibn al-Mansurning oʻgʻli; rangi qora va gavdasi katta boʻlgani uchun «at-Tinniyn» — ajdaho deb atalgan, onasi Shaklaga nisbat berib «Ibn Shakla» ham deyilgan. Fasih, adib, yaxshi shoir va qoʻshiq ilmi hamda uning turlarida peshqadam edi. Akasi ar-Rashid davrida Damashqqa amir boʻlgan; al-Maʼmun Ali ibn Muso ar-Rizoni valiahd qilganida esa Bagʻdodda unga xalifalik uchun bayʼat berilib, «al-Muborak» laqabini olgan. Al-Hasan ibn Sahl u bilan urushib yenggan, soʻng Humayd at-Tusiy jang qilib qoʻshinini tor-mor etgan; u qochib yashiringan va yetti yil berkinib yurgan, keyin ayol libosida qoʻlga tushgan. Al-Maʼmun yaqinlari bilan maslahatlashganda, hammasi: «Xalifalik shirinligini totgan kishining tavbasi toʻgʻri boʻlmaydi», deb oʻldirishni maslahat bergan; faqat Yahyo ibn Aksam: «Bunday jinoyat qilgan koʻpni eshitganmiz — qoʻlga tushsa oʻldirilgan; afv etilganini esa eshitmaganmiz. Afvingni abadulabad eslanadigan yaxshilik qil», degan va al-Maʼmun uning fikrini qabul qilib, Ibrohimni hurmat bilan qoʻyib yuborgan.Ал-Маҳдий ибн ал-Мансурнинг ўғли; ранги қора ва гавдаси катта бўлгани учун «ат-Тиннийн» — аждаҳо деб аталган, онаси Шаклага нисбат бериб «Ибн Шакла» ҳам дейилган. Фасиҳ, адиб, яхши шоир ва қўшиқ илми ҳамда унинг турларида пешқадам эди. Акаси ар-Рашид даврида Дамашққа амир бўлган; ал-Маъмун Али ибн Мусо ар-Ризони валиаҳд қилганида эса Бағдодда унга халифалик учун байъат берилиб, «ал-Муборак» лақабини олган. Ал-Ҳасан ибн Саҳл у билан урушиб енгган, сўнг Ҳумайд ат-Тусий жанг қилиб қўшинини тор-мор этган; у қочиб яширинган ва етти йил беркиниб юрган, кейин аёл либосида қўлга тушган. Ал-Маъмун яқинлари билан маслаҳатлашганда, ҳаммаси: «Халифалик ширинлигини тотган кишининг тавбаси тўғри бўлмайди», деб ўлдиришни маслаҳат берган; фақат Яҳё ибн Аксам: «Бундай жиноят қилган кўпни эшитганмиз — қўлга тушса ўлдирилган; афв этилганини эса эшитмаганмиз. Афвингни абадулабад эсланадиган яхшилик қил», деган ва ал-Маъмун унинг фикрини қабул қилиб, Иброҳимни ҳурмат билан қўйиб юборган.
Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 3, b. 108Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 3, б. 108